poprzez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego; - naruszenie art. 366 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego; - naruszenie art. 710 k.c. oraz art. 713 k.c. poprzez błędne ustalenia faktyczne. Zarzuciła też pominięcie przez Sąd zgłaszanych przez siebie wniosków dowodowych i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazała, że czynsz za lokal mieszkalny opłaca wyłącznie najemca, zaś osoby zamieszkujące z najemcą wnoszą opłaty właściwe dla tytułu prawnego, który uprawnia ich do korzystania z mieszkania. Podała, że do 30 czerwca 2011 r. zajmowała lokal powódki na podstawie umowy użyczenia i nie miała obowiązku uiszczania żadnych opłat, ewentualnie opłaty za zajmowaną część mieszkania. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o obciążenie pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego. Podniosła, iż od czasu orzeczenia przez Sąd eksmisji pozwanej ze swojego lokalu zmuszona jest pokrywać w całości opłaty za lokal mieszkalny, w którym oprócz niej zamieszkuje pozwana i jej dwaj synowie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia, które Sąd II instancji przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 348/00, LEX nr 52761, Prok.i Pr. 2002/6/40). Ustalenia te Sąd I instancji poparł wnikliwą analizą zebranych dowodów, których ocena odpowiada zasadom logiki i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy. Sąd Rejonowy powołał także prawidłową, aczkolwiek wymagającą uzupełnienia, podstawę prawną wyroku, przytaczając w tym zakresie stosowne przepisy. Sąd Okręgowy nie dostrzega naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanego przez pozwaną, które, niezależnie od zarzutów apelacyjnych, zobligowany byłby wziąć pod uwagę z urzędu. Z zebranego przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego wynika, że powódka jest najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. (...) we W.. Wraz z powódką lokal zamieszkuje jej córka – pozwana S. H. oraz dwóch synów pozwanej, umieszczonych w rodzinie zastępczej u powódki, a w okresie objętym pozwem - małoletnich. Pozwana nie kwestionowała, że początkowo zajmowała lokal na podstawie umowy użyczenia, a następnie, po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie eksmisji pozwanej ze spornego lokalu - bez tytułu prawnego. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, powódka domagała się zwrotu połowy kwot uiszczonych na rzecz Gminy W. tytułem czynszu i mediów, na rzecz (...) S.A. oraz (...) sp. z o.o. w K.. Słuszne jest stanowisko Sądu Rejonowego, że prawną podstawę roszczenia powódki stanowią przepisy art. 376 § 1 k.c. w zw. z art.
k.c., z tym jednak zastrzeżeniem, że przepis art.
dotyczący solidarnej odpowiedzialności stale zamieszkujących z najemcą osób pełnoletnich za zapłatę czynszu i innych należnych opłat dotyczy jedynie opłat należnych wynajmującemu. A zatem, prawna argumentacja wydanego orzeczenia sporządzona przez Sąd Rejonowy, dotyczy niewątpliwie kwot uiszczonych tytułem czynszu i mediów na rzecz wynajmującego - Gminy W.. W tym zakresie, rozróżnienie sytuacji prawnej pozwanej na okres zamieszkiwania w lokalu na podstawie umowy użyczenia i po jej wypowiedzeniu - bez tytułu prawnego, dla zasadności roszczenia regresowego o zapłatę połowę czynszu i opłat na rzecz Gminy, nie ma znaczenia. Co do zasady bowiem przepis art.
nie uzależnia odpowiedzialności pełnoletnich osób zamieszkujących stale z najemcą za zapłatę czynszu i innych należnych opłat od tytułu prawnego do lokalu tychże osób. Znajduje on zastosowanie w sytuacji, gdy osoby zamieszkujące wraz z najemcą zajmują go na podstawie np. stosunku obligacyjnego, jak również, gdy zajmują go bez żadnego tytułu prawnego. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika bowiem, że jedyną przesłanką wskazanej odpowiedzialności pełnoletnich osób zajmujących lokal jest zamieszkiwanie wraz z najemcą. Podmiotami zatem solidarnej odpowiedzialności są najemca lokalu mieszkalnego i stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie, które, wbrew temu co twierdzi pozwana, nie muszą być stroną stosunku najmu. Solidarna odpowiedzialność osób wskazanych w art.
jest oparta na uregulowaniu art. 366 i 370 k.c. (K. Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 441; także tezy do art. 366, 370 i 691). Wynajmujący lub inny wierzyciel z tytułu opłat związanych z lokalem (art. 9 ust. 5 i art. 19c ust. 1 w zw. z art. 19e u.o.p.l.) może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie (najemcy i stale zamieszkujących z nim osób pełnoletnich), od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia z długu pozostałych (art. 366 § 1 k.c.). Natomiast, jak słusznie podał Sąd I instancji, dopiero treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach współdłużnik może żądać zwrotu spełnionego świadczenia, co do którego dłużnicy byli zobowiązani solidarnie (art. 376 § 1 k.c.). Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Nie ma racji pozwana twierdząc, że w okresie zamieszkiwania na podstawie umowy użyczenia, nie była zobligowania co do zasady do ponoszenia opłat mieszkaniowych, gdyż umowa użyczenia jest umową nieodpłatną. Zgadzając się z pozwaną w kwestii tego, że umowa użyczenia nie rodzi po stronie biorącego w używanie obowiązku odpłatności za korzystanie z rzeczy na rzecz użyczającego (art. 710 k.c.), nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że biorący do używania w ogóle nie pokrywa żadnych kosztów. Jest on, z mocy art. 713 k.c. zobowiązany do ponoszenia zwykłych kosztów związanych z utrzymaniem rzeczy. Przez pojęcie zwykłych kosztów utrzymania rozumieć należy wydatki i nakłady konieczne pozwalające utrzymać substancję rzeczy w zakresie sprzed zawarcia umowy. Będą to niewątpliwie szeroko pojęte opłaty mieszkaniowe, odrębne od samego wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy (czynszu). A zatem, pozwana, w czasie, gdy strony łączył stosunek użyczenia, nie miała obowiązku ponoszenia jakichkolwiek opłat za korzystanie z lokalu na rzecz powódki, ale nie zwalniało jej to z obowiązku ponoszenia kosztów eksploatacji lokalu, a więc kosztów z tytułu czynszu i opłat za media. Korzystanie z lokalu mieszkalnego, który jest przedmiotem prawa najmu, obwarowane jest koniecznością uiszczania czynszu na rzecz wynajmującego, który stanowi zwykły koszt utrzymania lokalu mieszkalnego. Podobnie, korzystanie z mieszkania pociąga za sobą konieczność uiszczania opłat za zużyte media, co jest oczywiste. Jak wynika z okoliczności sprawy, pozwana miała świadomość ciążących na niej obowiązków w ww. zakresie. Już bowiem w sprzeciwie od wyroku zaocznego przyznała, że jako biorąca do używania, obciążona jest tylko zwykłymi kosztami utrzymania rzeczy czyli wydatkami i nakładami pozwalającymi zachować rzecz w stanie niepogorszonym, utrwalającym jej właściwości i przeznaczenie. Co więcej – jak ustalił Sąd Rejonowy, w czasie zamieszkiwania pozwanej w spornym lokalu na podstawie umowy użyczenia, strony porozumiały się, że pozwana będzie pokrywać połowę opłat mieszkaniowych. Świadomość pozwanej o konieczności partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania wyrażała się również choćby w przekazywanych przez nią powódce okazjonalnie kwotach oraz wpłatach dokonywanych na rzecz Gminy W.. Stanowisko pozwanej, negujące konieczność pokrywania kosztów związanych ze zwykłymi kosztami utrzymania mieszkania, zasługiwałoby na uwzględnienie jedynie w przypadku, gdy powódka dochodziła od pozwanej opłat za samo umożliwienie pozwanej korzystania z lokalu mieszkalnego. Powoływanie się zatem przez pozwaną na bezzasadność powództwa z uwagi na nieodpłatny charakter umowy użyczenia, na podstawie której zajmowała wynajmowany przez powódkę od Gminy W. lokal mieszkalny, jest bezzasadne. Całkowicie chybiony był też wywód pozwanej w zakresie braku podstaw do uiszczania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Pozwana wskazywała, że skoro zajmowała lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia i nie ponosiła z tego tytułu żadnych kosztów, zaś wysokość odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu winna być tożsama z wysokością opłat za zajmowanie lokalu na podstawie przysługującego uprzednio tytułu prawnego do lokalu, to brak jest podstaw do zapłaty odszkodowania. Jak wskazano już powyżej, podstawą odpowiedzialności w tym zakresie jest przepis art.
i wszelkie, wywody mające wyłączyć obowiązek ponoszenia kosztów zajmowania lokalu mieszkalnego przez osoby zamieszkujące wraz z najemcą nie zasługują na uwzględnienie, jako pozbawione podstaw prawnych. Bez znaczenia jest też powoływana przez pozwaną okoliczność, że jej synowie (a wnukowie powódki) są pod opieką powódki, zaś MOPS wypłaca powódce z tego tytułu kwotę 1.300 zł miesięcznie. W okresie objętym pozwem wnukowie powódki nie byli pełnoletni, zatem nie ciążył na nich obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania, zaś świadczenie z MOPS, jak też alimenty płacone na synów przez pozwaną, nie mogły stanowić o wyłączeniu obowiązku pozwanej uczestniczenia w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego. Z treści art.
wynika, że zobowiązanie powódki i pozwanej wobec Gminy W. ma charakter solidarny. Powódka i pozwana były zatem współdłużniczkami Gminy W. z tytułu opłat należnych tej osobie prawnej, wynikających z faktu zajmowania lokalu mieszkalnego. Skoro zobowiązanie względem Gminy W. spełniła w całości wyłącznie powódka, przedmiotowe powództwo w zakresie opłat czynszowych należało uznać za zasadne. Jako że treść istniejącego pomiędzy powódką a pozwaną stosunku prawnego nie rozstrzygała o tym, czy i w jaki sposób powódka mogła żądać od pozwanej zwrotu spełnionego świadczenia na rzecz Gminy W., powódka mogła żądać zwrotu w części odpowiadającej obowiązkowi powódki tj. w częściach równych. Skoro zaś współdłużnikami Gminy W. były dwie osoby, tj. powódka i pozwana, powódka mogła domagać się od pozwanej zwrotu połowy spełnionego przez nią świadczenia na rzecz Gminy W. – na podstawie przepisu art. 376 § 1 k.c. A zatem – prawna argumentacja Sądu Rejonowego w tym zakresie jest ze wszech miar prawidłowa. Oprócz domagania się przez powódkę zwrotu połowy kwot uiszczonych na rzecz wynajmującego Gminy W. tytułem czynszu i mediów (5.163,31 zł), powódka żądała zwrotu połowy kwot uiszczonych na rzecz (...) S.A. tytułem opłat za zużycie gazu (586,45 zł) oraz na rzecz (...) sp. z o.o. w K. tytułem opłat za dostawę energii elektrycznej (5.884,31 zł). W myśl art. 9 ust. 5 u.o.p.l. wynajmujący oprócz czynszu może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela. Opłaty niezależne od właściciela mogą być pobierane przez właściciela tylko w wypadkach, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług (art. 9 ust. 6 u.o.p.l.). Opłaty niezależne od właściciela, zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 8 u.o.p.l., są to opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Są to opłaty, co wynika także z ich nazwy, na których wysokość właściciel nie ma wpływu. Skoro część roszczenia dotyczyła opłat nie należnych wynajmującemu, lecz innym podmiotom – dostawcom mediów (jako że wynajmujący, jak wynika z potwierdzeń wpłat za energię elektryczną i gaz, nie pobiera tych opłat), to podstawy prawnej należy poszukiwać w innych przepisach. Podstawą roszczenia powódki w tym zakresie nie będą przepisy art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c., w zw. z art. 690 k.c. Zgodnie z tymi przepisami, właściciel (w niniejszej sprawie najemca) może domagać się od posiadacza w złej wierze wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Samoistny posiadacz lokalu w złej wierze, jak również samoistny posiadacz lokalu w dobrej wierze, który dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie tego lokalu, jest zobowiązany do wynagrodzenia najemcy za korzystanie z tego lokalu (art. 224–225 k.c.). Roszczenia z przytoczonych wyżej podstaw mogą być dochodzone nie tylko przeciwko byłym najemcom, lecz również przeciwko innym posiadaczom bez tytułu prawnego. Treść ww. przepisów wskazuje, że mogą one być podstawą roszczeń najemców przeciwko bezprawnym posiadaczom lokali o wynagrodzenie za korzystanie z nich. Roszczenie powódki nie dotyczy jednak wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, a zwrotu opłat uiszczonych za prąd i gaz w lokalu zajmowanym przez obie strony. W okresie, kiedy powódkę z pozwaną łączył stosunek prawny użyczenia, podstawę do żądania połowy tych opłat stanowiła ustna umowa łącząca strony, na podstawie której pozwana zobowiązała się do pokrywania ½ opłat mieszkaniowych, oraz ostatecznie, w braku takiej umowy - art. 713 k.c. Natomiast w okresie po 31.05.2011r. do roszczenia powódki w tym zakresie znajdą zastosowanie przepisy art. 405 i n. k.c. Mieszkając w lokalu, którego powódka jest najemcą bez tytułu prawnego i nie płacąc za media, pozwana zaoszczędziła kwotę, którą wydatkowałaby mieszkając w innym lokalu, czym wzbogaciła się kosztem powódki. Jak wynika z materiału dowodowego, powódka uregulowała należności dochodzone pozwem za dostawę mediów. Zgodnie z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Wzbogacenie oznacza albo zwiększenie aktywów, albo zmniejszenie pasywów wzbogaconego. Zmniejszenie pasywów wzbogaconego to zaoszczędzenie przez niego wydatków, czyli uniknięcie przez niego pomniejszenia własnego majątku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Na podstawie domniemania faktycznego Sąd Okręgowy przyjął, że skoro pozwana korzystała z lokalu, co przyznała, korzystała też z mediów. Ponownego przywołania wymagają w tym miejscu ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w sprawie o eksmisję pozwanej z lokalu wynajmowanego od Gminy W. przez powódkę w zakresie okazjonalnego przekazywania przez nią kwot pieniężnych za korzystanie z lokalu na rzecz powódki i Gminy W.. Okoliczność ta pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem pozwanej o braku zużycia mediów, bądź o ograniczonym do nich dostępie, co mogłoby mieć wpływ na zasadność wysokości roszczenia powódki. Twierdzenia, że w okresie objętym pozwem pozwana nie korzystała z mediów są zatem niewiarygodne w świetle tego, że w sprawie eksmisyjnej twierdziła, że płaci ½ opłat, więc potwierdziła, że korzysta również z mediów i w zakresie kwoty 400 zł z kwoty 600 zł tj. w 2/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.