Sygn. akt III AUa 1964/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Goss-Kokot Sędziowie: SSA Ewa Cyran (spr.) del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans Protokolant: inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. w Poznaniu sprawy z wniosku M. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek apelacji wnioskodawcy M. N. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt VII U 1206/12 oddala apelację. del. SSO Katarzyna Schönhof-Wilkans SSA Dorota Goss-Kokot SSA Ewa Cyran (spr.) UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. decyzją z 22 czerwca 2012 roku, (...), na podstawie art. 57 i 58 w zw. z art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. N. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Uzasadniając decyzję organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnił wszystkich niezbędnych warunków do przyznania świadczenia. M. N. został uznany za częściowo niezdolnego do pracy, jednak niezdolność ta postała po upływie 18 miesięcy od ustania ostatniego okresu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia do 30 marca 2008 roku. M. N. złożył odwołanie od decyzji, domagając się jej zmiany jako decyzji sprzecznej ze stanem faktycznymi i prawnym. Nadto odwołujący wniósł o uznanie go za niezdolnego do pracy na okres przynajmniej trzech lat, ustalenie, że niezdolność do pracy powstała w okresie 18 miesięcy od dnia ustania zatrudnienia, przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z 12 czerwca 2013 roku, w sprawie VII U. 1206/12 oddalił odwołanie. Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący M. N. (ur. (...) z zawodu jest technikiem rolnikiem. Ostatnim miejscem zatrudnienia M. N. był (...) w D., gdzie odwołujący od 5 sierpnia 1977 roku do 31 sierpnia 2007 roku pracował jako opiekun, starszy magazynier i starszy stróż dozorca. W okresie od 5 marca 2007 roku do 2 września 2007 roku odwołujący pobierał zasiłek chorobowy, natomiast w okresie od 3 września 2007 roku do 30 marca 2008 roku korzystał ze świadczenia rehabilitacyjnego w związku ze stanem narządu ruchu. Decyzją z 15 marca 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił M. N. po raz pierwszy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, powołując się na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 4 marca 2010 roku ustalające brak niezdolności do pracy. Na skutek wniosku M. N. pozwany organ rentowy wydał 1 grudnia 2011 roku kolejną decyzję, mocą której ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 7 listopada 2011 roku, w którym stwierdzono, że schorzenia na które cierpi odwołujący dają podstawy do orzeczenia częściowej niezdolności do pracy do listopada 2013 roku. Datę powstania niezdolności do pracy orzeczono na listopad 2010 roku, po upływie 18 miesięcy od ustania ostatniego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia od 5 sierpnia 1977 roku do 30 marca 2008 roku. Jednocześnie Lekarz Orzecznik ZUS nie stwierdził niezdolności do pracy przed 30 września 2009 roku. Za udowodniony organ rentowy uznał staż pracy w wymiarze 30 lat, 8 miesięcy i 4 dni, w tym w dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy 7 lat, 4 miesiące i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Główny Lekarz Orzecznik decyzją 5 kwietnia 2012 roku przywrócił odwołującemu termin do złożenia sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS, która rozpoznała u odwołującego, utrwalone migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze wyrównane lekami, zespół bólowy odcinka L/SiC kręgosłupa oraz barku lewego bez istotnego ograniczenia funkcji ruchowej, cechy zespołu abstynencyjnego oraz blizny po oparzeniu IIA/IIB lewej strony tułowia i 15% powierzchni lewej kończyny górnej. Orzeczeniem z 18 czerwca 2012 roku Komisja Lekarska ZUS orzekła częściową niezdolność do pracy od listopada 2010 roku (data stwierdzenia utrwalonego migotania przedsionków) do 30 listopada 2013 roku, nie ustalając niezdolności do pracy przed 30 września 2009 roku. Powyższe ustalenie stało się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji z 22 czerwca 2012 roku. W toku postępowania Sąd rozpoznając odwołanie M. N. przeprowadził dowód z opinii biegłych sądowych kardiologa, chirurga, neurologa i ortopedy, na okoliczność stopnia naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, ustalenia czy wnioskodawca jest częściowo lub całkowicie niezdolny do pracy oraz czy niezdolność do pracy powstała przed 30 września 2009 roku. W pisemnej opinii z 3 stycznia 2013 roku biegli po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną przedłożoną przez odwołującego oraz z dokumentacją zgromadzoną w części orzeczniczej akt rentowych, po przeprowadzeniu badania podmiotowego i przedmiotowego rozpoznali u odwołującego: utrwalone migotanie przedsionków - okres wydolności serca, żylaki prawej kończyny dolnej I stopnia, małą przepuklinę pępkową, zespół bólowy kręgosłupa bez istotnego ograniczenia ruchomości, zespół bólowy stawu łokciowego lewego z niewielkim ograniczeniem ruchomości bez upośledzenia funkcji kończyny. W badaniu kardiologicznym biegły stwierdził, że utrwalone migotanie przedsionków nie wykazuje istotnego defektu hemodynamicznego - aktywnej choroby wieńcowej oraz zastoinowej niewydolności serca. Odwołujący nie wymagał hospitalizacji i diagnostyki inwazyjnej. Przeciwwskazaniem są prace w stałym znacznym wysiłku fizycznym. Odwołujący jako dozorca nie wykonywał prac nadmiernie obarczonych dużym wysiłkiem fizycznym w związku z tym jest zdolny do kontynuacji zatrudnienia. Niezdolność do pracy nie powstała przed 30 września 2009 roku. W badaniu chirurgicznym biegły chirurg na podstawie całości obrazu klinicznego nie stwierdził u odwołującego chorób z zakresu swej specjalności, które kiedykolwiek powodowałyby częściową lub całkowitą niezdolność do pracy, zarówno obecnie jak i przed dniem 30 września 2009 roku. W badaniu ortopedyczno - neurologicznym biegli stwierdzili, że zespół bólowy kręgosłupa bez istotnego funkcjonalnie ograniczenia ruchomości przy zachowanej poprawnej gibkości, przy ujemnych objawach korzeniowych ubytkowych i rozciągowych, bolesne ruchy stawów barkowych i biodrowych oraz chondropatia rzepek nie naruszają istotnie funkcji kończyn górnych i dolnych, przy sprawnym chodzie z utykaniem na prawą kończynę dolną w asekuracji kuli łokciowej. Widoczne w badaniu tomograficznym kręgosłupa widoczne zmiany dyskopatyczno zwyrodnieniowe kręgosłupa w postaci: protruzji krążków międzykręgowych bez skutkującego w badaniu klinicznym ucisku struktur nerwowych, sklerotyzacji płytek granicznych i osteofitów krawędzi trzonów. Nie rozpoznano istotnych zaników mięśniowych, przykurczów stawowych i zniekształceń kończyn, które świadczyłyby o przewlekłym, postępującym procesie chorobowym. Nie stwierdzono również wykładników zespołu bólowego korzeniowego kręgosłupa w postaci wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych, ograniczenia ruchomości, ani dodatnich objawów korzeniowych ubytkowych i rozciągowych. W opinii biegłych neurologa i ortopedy obecny stan narządu ruchu i układu nerwowego u odwołującego nie narusza w sposób istotny sprawności motorycznej organizmu, nie upośledza wydolności chodu, nie powoduje częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej obecnie jak i przed 30 września 2009 roku. Odwołujący wymaga okresowej kontroli lekarskiej, systematycznego, intensywnego usprawniania, dalszego leczenia farmakologicznego i fizykoterapeutycznego zaostrzeń zespołu bólowego kręgosłupa i dużych stawów w ramach ZUS ZLA, kształtowania zachowań prozdrowotnych i unikania przeciążeń. W stosunku do poprzednich badań przeprowadzonych przez lekarzy orzeczników ZUS obserwuje się u odwołującego poprawę stanu zdrowia. Biegli zaznaczyli, że zarówno przed rokiem 2009 jak i w ostatnim czasie odwołujący nie wymagał intensyfikacji leczenia zachowawczego, ani podjęcia leczenia operacyjnego, ani pogłębienia diagnostyki radiologicznej, nie był też z powodu schorzeń narządu ruchu i układu nerwowego hospitalizowany. Istniejące schorzenia nie osiągnęły takiego stopnia zawansowania klinicznego, który powodowałby częściową lub całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej. W łącznej opinii biegłych kardiologa, chirurga, ortopedy i neurologa istniejące u odwołującego schorzenia nie osiągnęły takiego stopnia zaawansowania klinicznego, który powodowałby częściową lub całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej, obecnie lub przed 30 września 2009 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy jako właściwe dla rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 57, art. 58 ust. 1 i 2, art. 12 oraz 13 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd I instancji wskazał, odwołując się do w/w przepisów, iż odwołujący spełniałaby warunki do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyby był niezdolny do pracy przed 30 września 2009 roku. W zakresie oceny zdolności odwołującego do pracy i daty powstania tej niezdolności Sąd oparł swe rozstrzygnięcie w głównej mierze na opinii biegłych, w tym bowiem zakresie konieczna była wiedza specjalna w rozumieniu art.278 § 1 k.p.c. Sąd I instancji podzielił stanowisko biegłych wyrażone w opinii, ponieważ jest ono wnikliwe i szczegółowe. Opinia ta została wydana przez fachowców posiadających wiedzę specjalistyczną. Biegli przeprowadzili badanie odwołującego, przeanalizowali przedłożoną dokumentację medyczną i zapoznali się z wynikami badań. Brak było zasadnych przesłanek do dyskwalifikowania konkluzji zawartych w opinii biegłych, a co za tym idzie zasadności i zgodności opinii z rzeczywistym stanem rzeczy. Sprawozdanie z przedmiotowego badania i wywiadu od badanego, zawarte w opinii świadczą w ocenie Sądu Okręgowego o tym, że badanie i analiza dokumentacji medycznej nie była powierzchowna. Sąd I instancji zaznaczył, iż biegli zgodnie stwierdzili, że stan zdrowia odwołującego w zakresie kardiologicznym, chirurgicznym i ortopedyczno - neurologicznym, nie stanowi o niezdolności do pracy w jakimkolwiek stopniu. Biegły kardiolog stwierdził, że utrwalone migotanie przedsionków nie świadczy o występowaniu aktywnej choroby wieńcowej oraz zastoinowej niewydolności serca. Biegli ortopeda i neurolog ustalili, że obecny stan narządu ruchu i układu nerwowego nie ogranicza ruchomości. Stwierdzane zmiany zwyrodnieniowo - dyskopatyczne kręgosłupa bez objawów korzeniowych i ubytkowych neurologicznych, nie wykazują klinicznych wykładników dysfunkcji kręgosłupa i nie powodują istotnego naruszenia sprawności organizmu, nie dają podstaw do orzekania niezdolności do pracy. Biegli wyjaśnili, że w porównaniu do badań przeprowadzonych przez lekarza orzecznika ZUS doszło u odwołującego do poprawy stanu zdrowia. Biegli z zakresu kardiologii, chirurgii, ortopedii i neurologii szczegółowo uzasadnili, dlaczego nie uznali odwołującego za osobę całkowicie lub częściową niezdolną do - pracy obecnie jak i przed 30 września 2009 roku. Nadto Sąd Okręgowy wskazał, że kompletnym, rzeczowym i należycie uzasadnionym konkluzjom biegłych lekarzy, odwołujący nie przeciwstawił żadnych argumentów medycznych, mogących podważyć ich wiarygodność. Wszelka aktualna dokumentacja medyczna, była przedmiotem analizy biegłych sądowych, co znalazło swój wyraz w sporządzonej w toku procesu opinii. Biegli nie mają obowiązku zlecania przeprowadzania dodatkowych badań. Odwołujący po wydaniu opinii nie dostarczył nowej dokumentacji lekarskiej, która mogłaby spowodować konieczność ponownego zajęcia stanowiska przez biegłych lekarzy. Biegli mieli więc pełny materiał dowodowy, potrzebny do ustalenia stanu zdrowia odwołującego. Odwołując złożył apelację od wyroku, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie żądań powoda w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje wg norm przepisanych, w tym 760 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelujący podniósł zarzuty: 1.faktyczny - polegający na niezgodności ustaleń faktycznych Sądu z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, a w szczególności poprzez ustalenie, że powód nie udowodnił podstawy faktycznej swojego roszczenia;
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.