i powołanych przepisów prawa materialnego uwzględnił odwołanie częściowo i zmienił zaskarżoną decyzję przyznając odwołującej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 16 lutego 2013r. do 15 lutego 2014r., a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Wyrok ten w części tj. w zakresie w pkt. 1 zaskarżył pozwany organ rentowy zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego w szczególności art.57 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS przez przyznanie odwołującej prawa do świadczenia pomimo braku niezdolności do pracy na dzień wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji, a tym samym nie spełnienia przez odwołującą wszystkich warunków niezbędnych do przyznania prawa do świadczenia, - naruszenie przepisów postępowania procesowego w szczególności art.
polegające na zmianie decyzji pomimo braku jej wadliwości wobec stwierdzenia niezdolności do pracy na etapie postępowania sądowego, co jednoznacznie świadczy o prawidłowym rozstrzygnięciu dokonanym przez organ rentowy i konieczności oddalenia odwołania jako niezasadnego. Wskazując na powyższą podstawę apelacji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie odwołania. Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na apelację. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja okazała się celowa. Zważyć w tym miejscu należy, iż przedmiotem postępowania sądowego w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Postępowanie to jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej - o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS. Zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego nie może stanowić - co do zasady - podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez sąd. Uwzględnienie zmiany okoliczności faktycznych dotyczących stanu zdrowia ubezpieczonego i jego zdolności do pracy, co mogłoby prowadzić do spełnienia przez ubezpieczonego warunków nabycia prawa do renty w czasie postępowania odwoławczego, oznaczałoby zmianę charakteru postępowania rentowego z administracyjno-sądowego na wyłącznie sądowy. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy, a treść decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 43 i postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000 nr 15, poz. 601). Sąd pierwszej instancji może wprawdzie zmienić decyzję ZUS i orzec co do istoty sprawy (art.
k.p.c.), ale tylko w razie uwzględnienia odwołania, czyli stwierdzenia, że organ rentowy wydając decyzję uchybił prawu formalnemu lub materialnemu. Nie może natomiast tego organu zastępować, powodowałoby to bowiem wyeliminowanie poprzedzającej postępowanie sądowe drogi administracyjnej. Warunki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy określa art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Muszą być one spełnione łącznie w chwili orzekania przez organ rentowy o prawie ubezpieczonego do tego świadczenia. W sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego sąd pierwszej instancji kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art.
w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Nową okolicznością była hospitalizacja odwołującej już po dacie wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny na podstawie art.
uchylił zaskarżony wyrok w pkt. 1 oraz poprzedzającą go decyzję, przekazał sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umorzył postępowanie. SSA Marek Borkiewicz SSA Wiesława Stachowiak SSA Ewa Cyran (spr.)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.