Sygn. akt VI Ga 179/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Sędziowie: SO Anna Walus – Rząsa (spr.) SO Anna Harmata Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku: Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. przy udziale: K. Z. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na skutek apelacji wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydziału V Gospodarczego Sekcji ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt V Gzd 14/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: I. pozbawić uczestnika postępowania K. Z. na okres trzech lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, II. nakazuje pobrać od uczestnika K. Z. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Rzeszowie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem opłaty sądowej, od obowiązku uiszczenia której wnioskodawca jest zwolniony z mocy ustawy. Sygn. akt VI Ga 179/14 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 11 września 2014 r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. wnioskodawca - Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. wniósł o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec uczestnika K. Z.. Żądanie wniosku uzasadniał prowadzeniem przez K. Z. działalności gospodarczej, posiadaniem przez niego zaległości podatkowych wobec Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. na łączną kwotę 92.263,96 zł, jak również zaległości wobec innych wierzycieli. Wnioskodawca argumentował, że uczestnik jest niewypłacalny i w terminie 2 tygodni od dnia zaprzestania płacenia zobowiązań nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem wnioskodawcy dalsze prowadzenie działalności gospodarczej stwarza niebezpieczeństwo dla przyszłych kontrahentów dłużnika. W odpowiedzi na wniosek uczestnik K. Z. wniósł o jego oddalenie. W powyższym piśmie wywodził, że działalność gospodarczą prowadzi od 1995 r.. Z zaciągniętych zobowiązań sumiennie wywiązywał się aż do początku 2010 r., kiedy to jego kontrahenci zaprzestali regulowania należnych wobec niego zobowiązań. Podał, że posiadał dłużników na Ukrainie i Białorusi, od których nie był w stanie wyegzekwować należności. W konsekwencji także i on nie mógł regulować jednocześnie wszystkich swoich zaległości. Wskazał, że aktualnie sytuacja finansowa jego przedsiębiorstwa uległa znacznej poprawie, reguluje bieżące zobowiązania, czyni starania o całkowite spłacenie swoich wierzycieli. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział V Gospodarczy oddalił wniosek oraz orzekł, że każdy uczestnik ponosi koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie, sygn. akt V Gzd 14/13, Zgodnie z poczynionymi w sprawie przez Sąd I instancji ustaleniami faktycznymi uczestnik K. Z. prowadzi działalność gospodarczą od 28 grudnia 1995 r. Przez długi okres czasu rzetelnie regulował swoje zobowiązania. Począwszy od 2006 r., od upadłościZ.w D. rozpoczęły się jego kłopoty ekonomiczne. W 2010 r. niektórzy jego kontrahenci, w tym z Ukrainy i z Białorusi zaprzestali regulować swoje długi wobec niego. Uczestnik nie realizował w terminie swoich wszystkich wymagalnych zobowiązań, w tym wobec wnioskodawcy - Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.. Wobec K. Z. wierzyciele wszczynali postępowania egzekucyjne w ramach egzekucji sądowej i administracyjnej (opisane w uzasadnieniu postanowienia). Sąd ustalił nadto, że na dzień 21 maja 2013 r. zaległości uczestnika wobec Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. wynosiły: z tytułu VAT – 40.122,86 zł, z tytułu PIT – 27.456 zł oraz 28.942,00 zł. Natomiast na dzień 26 listopada 2013 r. zaległości uczestnika wobec Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. wynosiły: z tytułu VAT – 136.052,84 zł, z tytułu PIT – 36.708 zł oraz 35.524,80 zł. Z kolei na dzień 24 stycznia 2014 r. jego zaległości wobec w/w wierzyciela wynosiły: z tytułu VAT – 94.862,89 zł, z tytułu PIT - 37 231,00 zł. Uczestnik K. Z. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zatrudnia około 20 osób, którym na bieżąco wypłaca wynagrodzenia. Poza tym spłaca częściowo swoje zadłużenie. W 2011 r. zapłacił 200.000 zł VATu, zaś pod koniec 2013 r. spłacił około 100.000 zł zobowiązań. Jest dłużnikiem Skarbu Państwa orazG., nadto posiada zadłużenie wobec Banku Spółdzielczego w S. w wysokości ponad 1.000.000,00 zł. Posiada także zadłużenia wobec (...) Sp. z o.o., (...) Sp. z o.o., K. B., D. P.. Zaległości uczestnika wobec wierzycieli maleją. Przedstawiając motywy swego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy przywołał treść art. 373 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( dalej PUiN), a także poglądy Sądu Najwyższego wyrażone w orzecznictwie (powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) stwierdzając, że stopień winy oraz skutki podejmowanych działań (art. 373 ust. 2 PUiN) mają wpływ nie tylko na zakres pozbawienia praw, lecz mogą również oddziaływać na decyzję sądu o oddaleniu wniosku w konkretnej sytuacji, orzeczenie zakazu ma bowiem charakter fakultatywny. Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę także skutki podejmowanego działania, a wśród nich w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Samo tylko stwierdzenie winy w działaniu upadłego nie ma zatem przesądzającego znaczenia dla orzeczenia wnioskowanego zakazu. W konkluzji powyższego Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie ma nie sam fakt „doprowadzenia do upadłości”, ale związek przyczynowy pomiędzy uchybieniami wymienionymi w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 PUiN, a obniżeniem wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiarem pokrzywdzenia wierzycieli. Poza tym w zależności od stwierdzenia stopnia winy w zaniechaniu wykonania nałożonego na konkretne osoby obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, orzeczenie zakazu może nastąpić na okres minimalny lub maksymalny bądź inny, mieszczący się przedziale od lat trzech do dziesięciu. W przypadku uznania przez sąd, że uczestnik w sposób zawiniony dopuścił się zaniechania swojego obowiązku, kolejnym etapem postępowania rozpoznawczego prowadzonego przez sąd powinno być ustalenie, w jakim zakresie to zaniechanie doprowadziło do pogorszenia stanu przedsiębiorstwa, a co za tym idzie - sytuacji jego wierzycieli. Jeżeli natomiast sąd stwierdzi, że wprawdzie doszło do naruszenia obowiązku z art. 21 ust. 1 PUiN, jednak nie było w tym winy uczestnika bądź zawinił on w stopniu niewielkim, a skutki dla prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa i jego wierzycieli nie były dotkliwe lub naruszenie obowiązku z art. 21 ust. 1 PUiN w ogóle nie miało wpływu na stan przedsiębiorstwa, może oddalić wniosek o orzeczenie zakazu, przewidzianego w art. 373 ust. 1 PUiN. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd argumentował, że uczestnik K. Z. znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Sam uczestnik tę okoliczność przyznawał, podając przyczyny, które do tego doprowadziły, tj. upadłość Z. w D. w 2006 r., a od 2010 r. brak regulowania wobec uczestnika zobowiązań przez jego kontrahentów, istnienie u uczestnika nieściągalnych należności wobec kontrahentów (m.in. z Ukrainy i z Białorusi). Została zatem w stosunku do uczestnika K. Z. spełniona przesłanka do ogłoszenia upadłości przewidziana w art. 11 ust. 1 PUiN, skoro nie wykonywał on swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Rodziło to po jego stronie obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 PUiN) i ponosi on winę w nie złożeniu takiego wniosku. Zdaniem Sądu I instancji należy jednak zbadać także skutki braku zgłoszenia wniosku, w szczególności ewentualnego obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiaru pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez K. Z. nie spowodował negatywnych konsekwencji dla wierzycieli. Konsekwentnie spłaca on bowiem swoje zaległości. Słuchany na rozprawie wskazał, że w 2011 r. zapłacił 100.000 zł VATu, zaś pod koniec 2013 r. zmniejszył poziom swoich zobowiązań o 100.000 zł. Porównanie list zaległości przedłożonych przez wnioskodawcę z dnia 26 listopada 2013 r. (suma zaległości 208 252,64 zł) oraz z dnia 24 stycznia 2014 r. (suma zaległości 132 093,90 zł) potwierdza prawdziwość twierdzenia uczestnika. Postępowanie dowodowe nie wykazało przy tym, aby brak zgłoszenia przez niego wniosku o upadłość spowodował obniżenie wartości ekonomicznej jego przedsiębiorstwa. Oczywiście obciąża uczestnika, fakt, że nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości w stosownym terminie. Należy jednak zbadać stopień jego winy, a czyniąc to należy uwzględnić motywację uczestnika. Jego celem jest spłacenie wierzycieli w pełnej wysokości. Postępowanie wykazało, że w istocie K. Z. bieżące zobowiązania reguluje, a swoje stare długi stara się spłacać. Zmniejsza poziom zadłużenia. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nie można przyjąć aby brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był podyktowany chęcią pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu uprawniony jest wniosek zgoła odmienny. Stopień winy uczestnika należy bowiem ocenić jako nieznaczny. W związku z powyższym, wobec stwierdzenia nieznacznego stopnia winy K. Z. w braku zgłoszenia wniosku o upadłość oraz braku stwierdzenia negatywnych skutków tego działania (braku obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i braku pokrzywdzenia wierzycieli) wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec uczestnika K. Z., zdaniem Sądu Rejonowego, należało oddalić. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. wnioskodawca złożył apelację od powyższego orzeczenia domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku, tj. orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec uczestnika, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu apelujący zarzucił:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.