protokołem. Złożone przez płatnika zastrzeżenia do protokołu kontroli nie zostały przez ZUS uwzględnione. Pomimo to płatnik składek nie złożył prawidłowej dokumentacji rozliczeniowej za podany wyżej okres, a tym samym nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 3, 3a, 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym, wydanie decyzji okazało się konieczne. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS zobowiązał płatnika do bezzwłocznego złożenia prawidłowej dokumentacji rozliczeniowej. Płatnik składek (...) Sp. z o.o. w R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając: - naruszenie art. 8 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla prawidłowego przyznawania przez pracodawcę określonych świadczeń socjalnych wymagane jest przyjmowanie od pracowników oświadczeń o stanie majątkowym i rodzinnym wyłącznie w formie pisemnej, kiedy wystarczające jest złożenie takiego oświadczenia w formie ustnej, - naruszenie § 2 ust. 1 pkt 27 w zw. z pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w związku z pkt 26 rozporządzenia, poprzez ich nie zastosowanie w sytuacji, gdy z treści w/w przepisów wynika, iż stany faktyczne w nich określone nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, a w konsekwencji również na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołujący nie sformułował na piśmie przedziałów dochodowych uprawniających do pomocy socjalnej z funduszu, kiedy faktycznie,
2 Regulaminu Udzielania Świadczeń i Pomocy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, ze świadczeń z Funduszu korzystać mogą pracownicy spełniający określone w nim warunki, w zależności od zaklasyfikowania ich do poszczególnych grup zaszeregowania i przy uwzględnieniu,
2 Regulaminu, ich sytuacji życiowej, materialnej, mieszkaniowej, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołujący nie odbierał od pracowników oświadczeń o stanie majątkowym i rodzinnym w sytuacji przyznawania świadczeń socjalnych, kiedy faktycznie oświadczenia takie były składane przez pracowników w formie ustnej przed właściwą do przyznawania świadczeń komisją socjalną działającą u odwołującego. Wskazując na powyższe zarzuty, odwołujący wniósł o:
poczynionymi ustaleniami faktycznymi, w latach objętych zaskarżoną decyzją, tj. od 2008r. do 2010r., Spółka stosowała takie same kryteria przyznawania świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W ocenie Sądu Okręgowego, zeznania zainteresowanych i przedstawiciela płatnika są konsekwentne i nawzajem się pokrywają, a nadto znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie i pozostałych dokumentach złożonych do akt sprawy.
e stanowiskiem Sądu Okręgowego, poza sporem pozostaje okoliczność, że tzw. „paczki świąteczne”, „wczasy pod gruszą” oraz ekwiwalenty na pomoce szkolne w odwołującej Spółce, zostały sfinansowane w całości z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy świadczenia jw. faktycznie spełniają walor świadczenia socjalnego, a tym samym, czy mogły być wydatkowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne i korzystać z wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, na podstawie powołanego przepisu. Sąd I instancji wskazując na definicję działalności socjalnej przewidzianej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych stwierdził, iż działalność socjalna stanowi szerokie pojęcie, a konkretny rodzaj działalności determinuje zbiorowy charakter usługi lub skierowany do konkretnego pracownika. Wskazał, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważał dotychczas pogląd, że do wszystkich świadczeń wypłaconych z ZFŚS należy stosować kryteria socjalne wymienione w art. 8 ust. 1 ustawy o funduszu świadczeń socjalnych. Jednakże w wyroku z dnia 23 października 2008r., wydanym w sprawie II PK 74/08 (OSNP 2010/ 7-8 /88), na który powołuje się odwołujący, Sąd Najwyższy stwierdził, że „Przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (jednolity tekst: Dz. U. z 1996r. Nr 70, poz. 335 ze zm.) nie odnosi się do całości działalności socjalnej, w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy, a jedynie do ulgowych świadczeń i usług. Regulamin może przewidywać wydatkowanie środków funduszu na inne cele mieszczące się w ramach działalności socjalnej oraz ustalać inne zasady korzystania z tych świadczeń, np. powszechnej dostępności na równych zasadach w zakresie imprez integracyjnych.” W uzasadnieniu do powyższego wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że od istoty usługi lub świadczenia zależy, czy przy jego udzielaniu należy stosować kryterium socjalne. W świetle powyższego orzeczenia, Sąd Okręgowy uznał, że zwyczaje obchodzenia świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, przyjęte w polskim społeczeństwie, determinują powszechny charakter świadczenia w postaci paczek towarowych, wydawanych z okazji tych świąt i uzasadniają przyznawanie tego świadczenia wszystkim pracownikom, bez wyłączania jakichkolwiek grup, czy też poszczególnych pracowników. Nie ulega wątpliwości, iż powszechność świadczenia dotyczy także dofinansowań do „wczasów pod gruszą”. Powszechny charakter świadczenia nie musi jednak oznaczać jego dostępności na równych zasadach. W uzasadnieniu do cytowanego orzeczenia, Sąd Najwyższy podkreślił, że od istoty usługi lub świadczenia zależy, czy przy jego udzielaniu należy stosować kryterium socjalne. Zdaniem Sądu, istota spornego świadczenia obliguje do zastosowania przy jego podziale kryteriów określonych w art. 8 ust. l ustawy z dnia 4 marca 1994r. o funduszu świadczeń socjalnych. Powołana ustawa daje pracodawcy możliwość posłużenia się różnymi kryteriami, w zależności od rodzaju i charakteru świadczenia. Wymienione w art. 8 ust. 1 ustawy o funduszu świadczeń socjalnych kryteria wskazują, że ich kolejność jest przypadkowa i od rodzaju świadczenia zależy wybór właściwego kryterium socjalnego (pogląd taki wyraził dr Piotr Przesinowski w artykule „Kryteria socjalne, a dystrybucja środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych” Monitor Prawa Pracy Nr 12/10).
e stanowiskiem Sądu Okręgowego, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwala na przyjęcie, że pracodawca zastosował kryterium socjalne przy dofinansowaniu do paczek świątecznych, wczasów pod gruszą, uzależniając ich wysokość od sytuacji materialnej poszczególnych pracowników. Oceniając bowiem sytuację materialną pracowników, komisja kierowała się wysokością osiąganego przez nich wynagrodzenia, które decydowało o wysokości przyznanego świadczenia. Według Sądu I instancji, z uwagi na powszechny charakter tych świadczeń, niezbyt wysoką wartość świadczeń przyznanych każdemu pracownikowi, uwzględnienie wysokości osiąganego wynagrodzenia było wystarczającym kryterium dla oceny sytuacji materialnej pracowników i podjęcia decyzji o wysokości należnych bonów, a sam fakt pogrupowania pracowników według ich dochodów świadczy o zastosowaniu kryterium socjalnego. Sąd Okręgowy za bezzasadne uznał twierdzenia organu rentowego zawarte w protokole pokontrolnym, stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, że w odwołującej Spółce świadczenia były finansowane niezgodnie z regulaminem ze względu na brak wniosków pracowników o świadczenia dotyczące paczek świątecznych oraz brak oświadczeń pracowników o dochodach na członka rodziny. Sąd I instancji, wskazując na treść art. 8 ust. 2 ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych stwierdził, iż od decyzji pracodawcy, podjętej
powyższym przepisem, zależy zatem czy świadczenia będą wypłacane na wniosek, czy też wniosek taki nie będzie konieczny oraz jakie dokumenty należy przedłożyć. W ocenie Sądu Okręgowego, wydawanie bonów świątecznych bez indywidualnego wniosku pracownika i oświadczenia o dochodach na członka rodziny, ze względu na istotę tego świadczenia, a w szczególności na jego powszechny charakter, nie naruszało zapisów zawartych w regulaminie oraz przepisów ustawy z dnia 4 marca 1994r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, iż przyznane świadczenia socjalne - dofinansowanie do wczasów pod gruszą, sfinansowanie paczek świątecznych, pomocy szkolnych, w spornych miesiącach, zostały przyznane
regulaminem i rozdzielone przy zastosowaniu kryterium socjalnego, a tym samym podlegają wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia1998r. Mając powyższe na uwadze, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., orzekając jak w wyroku. Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu: 1. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 233 k.p.c. przez dokonanie oceny dowodów w sposób:
.1 ustawy o szczegółowych zasadach ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia na pomoce naukowe dla dzieci. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego jest bezzasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez art. 233 § 1 k.p.c. Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne. Zasadniczym aktem prawnym, regulującym kwestię ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejności rozporządzenia, wydane na podstawie delegacji zawartej w tej ustawie.
art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), podstawę wymiaru tych składek stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem (nieistotnych w rozpoznawanej sprawie) ust. 1 a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust.
treścią § 2 ust. 1 pkt 19 i 27 wymienionego rozporządzenia (szczególnie istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy), podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych a także świadczenia na pomoce naukowe dla dzieci. Nie ulega wątpliwości, że fundusz świadczeń socjalnych jest instytucją prawną, która ma łagodzić różnice w poziomie życia pracowników i ich rodzin, a także emerytów i rencistów. Jest on wyrazem funkcji społecznej zakładu pracy, zaś jego adresatami są zwłaszcza rodziny o najniższych dochodach. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (t.j. Dz. U. z 1996r. nr 70, poz. 335 ze zm.) stanowi, że ustawa określa zasady tworzenia przez pracodawców Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i zasady gospodarowania środkami tego Funduszu oraz przewiduje, że Fundusz ten jest przeznaczony na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. Według art. 2 pkt 1 ustawy, działalność socjalna oznacza usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielania pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową. Stosownie zaś do art. 2 ust. 6 ustawy, osobami uprawnionymi do korzystania z Funduszu są osoby (pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści, byli pracownicy i ich rodziny), którym pracodawca przyznał w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu. Ostatni z wymienionych przepisów wymaga z kolei, aby pracodawca w regulaminie - uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi - ustalił między innymi ”warunki korzystania przez osoby uprawnione z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu”. Treść art. 8 ust. 1 ustawy uzasadnia przy tym tezę, że pracodawca nie może ustalić tych warunków według wybranych przez siebie kryteriów, z pominięciem naczelnej zasady wyrażonej w tym przepisie, tej mianowicie, że przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu jest uzależnione wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Jak z przedstawionej regulacji wynika, ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych nie upoważnia do tworzenia takich zasad podziału funduszu socjalnego, które pozostawałyby w sprzeczności z jej art. 8 ust. 1. Ten przepis wyraźnie powiązał zaś zasady korzystania z funduszu socjalnego z sytuacją rodzinną i materialną osób uprawnionych. Jest to tzw. kryterium socjalne, którego przyjęcie przez ustawodawcę prowadzi do wniosku, że jest wykluczone przyznawanie ulgowych usług i świadczeń z Funduszu ogółowi zatrudnionych na podstawie innych kryteriów. Taką rolę funduszu potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 sierpnia 2001r. (I PKN 579/00, OSNAPiUS 2003 nr 14 poz. 331), dodatkowo stwierdzając, że wykluczone jest przyznawanie ulgowych usług i świadczeń z Funduszu ogółowi uprawnionych w tej samej wysokości, według zasady ”każdemu po równo”. Zdaniem Sądu Najwyższego, doświadczenie życiowe pokazuje, że jest mało prawdopodobne, by dwie osoby uprawnione pozostawały w jednakowej sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej, a tylko taka (lub bardzo zbliżona) pozwalałaby na przyznanie świadczeń w tej samej wysokości. Tym bardziej, więc możliwość taką należy wyłączyć, gdy uprawnionymi jest kilka, kilkanaście czy kilkadziesiąt osób. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 września 2009r. (I UK 121/09, Lex nr 537030), wskazując przy tym, że jeżeli wypłata bonów towarowych nie miała charakteru socjalnego, gdyż nie wiązała otrzymania bonów z kryterium socjalnym (jako przyznanych w jednakowej wysokości), to bony te trzeba ocenić jako świadczenie dodatkowe pracodawcy, a nie świadczenie z funduszu świadczeń socjalnych, ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi tak wobec pracowników, jak wobec płatnika składek i jednocześnie pracodawcy. Całość regulacji zawartej w art. 8 wymienionej ustawy uprawnia zatem - w ocenie Sądu Apelacyjnego - do konkluzji, że pracodawca nie może wydatkować środków Funduszu niezgodnie z treścią regulaminu zakładowej działalności socjalnej (ust. 2), przy zastosowaniu kryterium innego niż socjalne. Przyznanie świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych np. paczek świątecznych, wczasów pod gruszą niezależnie od sytuacji majątkowej, życiowej czy rodzinnej uprawnionych, prowadzi więc do sytuacji, w której świadczenia te nie stanowią świadczeń socjalnych podlegających wyłączeniu z podstawy wymiaru składek i należałoby uznać je za przychód, w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.), który to przychód stanowiłby podstawę wymiaru składek (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy). Z art. 8 ust. 2 powołanej ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych wynika, że zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej oraz zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu określa - co już zostało wspomniane wyżej - regulamin, który powinien być zgodny z przepisami ustawy, w tym przede wszystkim z naczelną zasadą ustaloną w art. 8 ust. 1, według której o przyznawaniu ulgowych usług i świadczeń decyduje kryterium socjalne. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zarzutów skarżącego polegających na twierdzeniu, iż świadczenia nie były przyznawane w oparciu o kryterium socjalne. Analiza obowiązującego w Spółce (...) regulaminu udzielania świadczeń i pomocy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wraz z aneksem wskazuje, iż
opisaną wyżej naczelną zasadą (kryterium socjalnego) - do korzystania ze świadczeń przewidzianych w tym regulaminie są uprawnieni wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy, niezależnie od rodzaju umowy i wymiaru czasu pracy. Z § 4 regulaminu wynika, iż środki Funduszu przeznacza się na: dofinansowanie do wczasów pod gruszą, które przyznawane będzie co roku według dochodów pracowników oraz między innymi zakup paczek dla dzieci z okazji Mikołaja, paczki świąteczne dla pracowników, spotkania okolicznościowe pracowników; ponadto przewidziano zapomogi dla pracowników w wypadkach losowych i zdrowotnych.
regulaminem, przyznawanie świadczeń zależy od sytuacji życiowej, rodzinnej, materialnej i mieszkaniowej. W pierwszej kolejności świadczenia przyznawane są uprawnionym o niskich dochodach, samotnie wychowującym dzieci, opiekującym się dziećmi i członkami rodziny wymagającymi specjalnej troski lub leczenia (§ 5). Wbrew twierdzeniom skarżącego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, iż oświadczenia zainteresowanych o osiąganych dochodach zostały złożone po dokonaniu czynności przez inspektora kontroli ZUS. Złożone oświadczenia potwierdzają bowiem fakt złożenia ustnych oświadczeń w Komisji socjalnej o dochodach na jednego członka rodziny w latach 2008 - 2010 i tym samym potwierdzają prawidłowość dysponowania środkami Funduszu. Z poczynionych ustaleń wynika, iż przy dofinansowaniu wczasów pod gruszą, finansowaniu paczek świątecznych, Komisja socjalna uwzględniała regulamin udzielania świadczeń i pomocy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, biorąc pod uwagę średni zarobek przypadający w rodzinie pracownika ubiegającego się o dofinansowanie. Zarobek uzyskiwany przez pracownika był sprawdzany przez komisję, a nadto pracownik ustnie oświadczał komisji, jaki dochód przypada na członka w jego rodzinie. Następnie komisja przekazywała te informacje kadrowej, która wpisywała te informacje w karty ewidencyjne. Co więcej, w protokole kontroli z dnia 11 sierpnia 2011r. prezes odwołującej się Spółki potwierdził, że to Komisja socjalna decyduje o wartości dofinansowania, opierając się na ustnych oświadczeniach pracowników o ich dochodach oraz sytuacji rodzinnej. Podał, iż jedynie przy przyznawaniu zapomóg składane jest oświadczenie na piśmie o dochodach na osobę w rodzinie, zaś aby otrzymać paczkę świąteczną pracownicy nie są zobligowani do składania żadnych dokumentów w tym zakresie. Należy zatem podzielić pogląd Sądu I instancji, iż pracodawca jednak dokonał oceny kryteriów socjalnych,
e stosowaną praktyką (wypracowaną przez Komisję). Za szczególnie chybiony należy przy tym uznać zarzut skarżącego, iż z przedłożonych przez odwołującego kart ewidencji wynika, że świadczenia uzyskane z funduszu świadczeń socjalnych przez osoby o wyższych dochodach nie odbiegają, a czasami nawet przewyższają wartość świadczeń z Funduszu uzyskanych przez osoby o niższych dochodach, co zaprzecza, aby świadczenia te miały charakter świadczeń socjalnych. Podniesiony przez skarżącego zarzut nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji przedłożonej przez odwołującego. W kartach ewidencji odnotowywano bowiem informacje dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej. Z kolei, J. G. zeznał, iż większe dofinansowanie otrzymują ci pracownicy, którzy osiągają dochody na poziomie minimalnego wynagrodzenia, a niższe ci, którzy osiągają dochody na poziomie wyższym niż minimalne wynagrodzenie. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż z przedłożonych przez odwołującego protokołów kontroli za poprzednie lata wynika, iż organ rentowy nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie dysponowania i wydatkowania przez płatnika składek środkami pieniężnymi przeznaczonymi na finansowania świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Podkreślić trzeba, że organ rentowy nie ma uprawnień do ingerencji w zasady przydziału przedmiotowych świadczeń, to jest w badanie sytuacji materialnej, rodzinnej i osobistej pracowników. Problem ten ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych uregulowała odmiennie, przyznając uprawnienia kontrolne związkom zawodowym. Zatem tylko związki zawodowe mogą,
art. 8 ust. 3 w/w ustawy wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zwrot Funduszowi środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami ustawy lub o przekazanie należnych środków na Fundusz. Z tych względów, zarzut apelacji traktować należy jako bezzasadny, bowiem organ rentowy zmierzał do przekroczenia przysługujących mu uprawnień. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przyznawanie spornych świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nastąpiło zatem z uwzględnieniem sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób korzystających z Funduszu,
zasadą dokonywania dysponowania środkami Funduszu, wynikającą wprost - co już zostało podkreślone - z art. 8 ust. 2 ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. Stąd świadczenia wypłacone przez pracodawcę z uwzględnieniem owej podstawowej zasady mogą być ocenione w sensie prawnym, jako świadczenia socjalne i tym samym korzystać z uprawnień przyznanych tym świadczeniom przez system ubezpieczeń społecznych. Powyższe okoliczności, w pełni zatem uprawniają trafnie wyprowadzony przez Sąd I instancji wniosek, iż przyznając świadczenia socjalne: dofinansowanie wczasów pod gruszą, sfinansowanie paczek świątecznych uprawnionym osobom, odwołujący istotnie realizował (w zakresie objętym zaskarżoną w sprawie decyzją organu rentowego) przy ich pomocy cele socjalne z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, wartość przedmiotowych świadczeń była bowiem zależna od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracowników. Opisana sytuacja powoduje tym samym, iż odwołujący przyznawał świadczenia (wydatkował środki Funduszu) zachowując kryterium socjalne, co oznacza zachowanie przepisów ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. Skoro zatem przyznane świadczenia miały charakter socjalny, gdyż otrzymanie ich wiązało się z kryterium socjalnym, to brak było podstaw do uznania ich za przychód, w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r., nr 14, poz. 176 ze zm.), który to przychód stanowi podstawę wymiaru składek (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zachodziło tu bowiem wyłączenie przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 19 wymienionego rozporządzenia. Apelujący podnosił, iż Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności, iż ekwiwalent na pomoce szkolne wypłacano na wniosek pracownika na podstawie aneksu nr 1 do Regulaminu Wynagradzania z 1 czerwca 2006r., zatem ekwiwalent ten stanowił składnik wynagrodzenia, a nie świadczenie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, tym samym brak było podstaw do uznania tego świadczenia za świadczenie socjalne. Niemniej jednak z treści § 2 pkt 27 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998r. wynika wprost, iż przychód w postaci świadczeń na pomoce naukowe dla dzieci nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Świadczenia pracownicze polegające na przyznawaniu pracownikom ekwiwalentu za pomoce szkolne, przyznawane były
2 Regulaminu Wynagradzania, lecz
powołanym unormowaniem, nie stanowiły podstawy wymiaru składek. Zarzut apelacji odnoszący się do naruszenia § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, także nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przepis ten wyraźnie stanowi, iż podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Organ rentowy nie wskazał na czym więc miałoby polegać naruszenie tego przepisu, ograniczając się do stwierdzenia, iż naruszenie prawa materialnego nastąpiło poprzez zastosowanie powyższego uregulowania w stanie faktycznym, który takiego zastosowania nie usprawiedliwiał. Równie bezzasadnym jest, zdaniem Sądu Apelacyjnego, powoływanie się przez skarżącego na pogląd prezentowany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 września 2009r. (I UK 121/09), który zapadł w stanie całkowicie odmiennym od charakteryzującego rozpatrywaną sprawę. W tych okolicznościach sprawy, stanowisko Sądu Okręgowego jest w pełni prawidłowe i uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację organu rentowego. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ SSA Z. Gwizdak /-/ SSA J. Ansion /-/SSA M. Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia JR
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.