II Ca 1050/13

(1)i A. J.

(2)o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji uczestnika A. J.

(1)od postanowienia Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I Ns 492/12 postanawia: oddalić apelację, przyznać z sum Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju na rzecz adwokata E. G. kwotę 332,10 (trzysta trzydzieści dwa 10/100) złotych tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym; nakazać pobrać od A. J.

(1)rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów sądowych. II Ca 1050/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 maja 2013r. Sąd Rejonowy w Busku- Zdroju stwierdził , że spadek po S. J. zmarłym 11 lutego 2012r. w B. i ostatnio stale tam zamieszkałym na podstawie testamentów z dnia 29 sierpnia 2009r. i z dnia 11 maja 2011r. otwartych i ogłoszonych w Sądzie Rejonowym w Busku- Zdroju w dniu 4 październik 2012r. w sprawie I Ns 492/12 nabyła żona Z. J. w całości. Nadto w punkcie drugim przyznał z sum Skarbu Państwa pełnomocnikowi uczestnika A. J.

(1), ustanowionemu z urzędu – adwokatowi K. K. wynagrodzenie w kwocie 442,80 złotych , zaś w punkcie trzecim odstąpił od obciążenia wnioskodawczyni i uczestników kosztami sądowymi. Rozstrzygnięcie swoje Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: S. J. stały mieszkaniec B. zmarł 11 lutego 2012r. Jako spadkobierców ustawowych pozostawił żonę Z. J. oraz dwóch synów A. J.

(2)i A. J.

(1). Żaden ze spadkobierców ustawowych spadku nie odrzucił ani nie zrzekł się dziedziczenia. W 2009r. S. J. przeszedł dwie operacje. Najpierw z powodu raka oskrzeli usunięto mu prawe płuco, a następnie we wrześniu usunięto guza mózgu okolicy skroniowo-potylicznej lewej. Leczony był też chemioterapią i radioterapią. Następnie w 2012r. leczony był w szpitalu w B. z powodu niedokrwienia kończyn dolnych. S. J. pozostawił dwa testamenty; własnoręczny sporządzony w dniu 29 sierpnia 2009r. przed operacją głowy, oraz notarialny sporządzony w dniu 11 maja 2011r. W obydwu testamentach spadkodawca jako jedynego spadkobiercę powołał swoją żonę z tym , iż w testamencie notarialnym zamieścił dodatkowo oświadczenie o wydziedziczeniu syna A. J.

(1), podając przyczyny swojej decyzji. W czasie sporządzania testamentu notarialnego zachowanie spadkodawcy nie budziło żadnych wątpliwości notariusza, co do jego poczytalności. Zdolność S. J. do testowania , w dacie sporządzania obydwu testamentów została także potwierdzona w toku postępowania przez biegłego opracowującego na zlecenie Sądu stosowną opinię. Za nieuzasadniony w świetle materiału dowodowego, a w szczególności twierdzeń uczestnika A. J.

(1), iż S. J. był nerwowy , Sąd uznał wniosek A. J.

(1)o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry. Obydwa testamenty spełniają wymogi formalne, nie ma w nich postanowień, których nie da się ze sobą pogodzić , a testator nie odwołał pierwszego z testamentów. W świetle tych ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie zaoferowanego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Rejonowy przywołując przepisy art. 947 i 941 k.c. stwierdził , iż spadkodawca skutecznie rozporządził swoim spadkiem w sporządzonych testamentach, i na ich podstawie stwierdził, że spadek po S. J. nabyła jego żona Z. J. w całości. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd I instancji wskazał przepis art. 520 par. 3 k.p.c. , zaś jako podstawę przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika A. J.

(1)ustanowionego z urzędu przepis par. 9 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskodawczyni Z. J. i uczestnik A. J.

(2)nie zakwestionowali orzeczenia Sądu I instancji. Apelację od postanowienia wywiódł uczestnik zaskarżając je w całości i podnosząc , iż testament notarialny złożony do Sądu został sfałszowany, podrobiony jako autentyczny, bowiem w ocenie skarżącego akt notarialny bez testamentu, z którego notariusz go sporządził jest nieważny. Nadto apelujący podniósł , iż w 2010r. ojciec będąc bardzo słabym sporządził testament, podpisał go własnoręcznie i pokazał go najbliższej rodzinie. Według tego testamentu matka apelującego miała otrzymać ½ część nieruchomości , a synowie po ¼ części. Apelujący wskazał także , iż w testamencie tym był dopisek , że po śmierci ojca to on ma się „opiekować matką z uwagi , że w domu rodzinnym posiada warsztat”. Testament ten według twierdzeń skarżącego widziała cała najbliższa rodzina tj. żona i synowie, a ojciec przekazał go swojej żonie Z. J.. Następnie po zakończonej hospitalizacji związanej z usunięciem jednego płuca , po powrocie do domu S. J. według twierdzeń A. J.

(1)zawartych w apelacji miał przekazać ten dokument do notariusza, który to notariusz po opatrzeniu tegoż testamentu pieczęciami, sporządził na jego podstawie akt notarialny wpisując go do repertorium i wydając cztery jednobrzmiące akty notarialne. Według skarżącego akt ten miał zawierać zapis :„żona S. J. Z. J. otrzymuje ½ część nieruchomości , A. J.

(1)¼ nieruchomości wraz z warsztatem elektrycznym , A. J.

(2)¼ nieruchomości” . Ostatni zapis miał brzmieć, że „o ile rodzina by nie mogła po jego śmierci ( S. J. ) dojść do porozumienia należy całość sprzedać i podzielić wg prawidłowości zapisu”. Ten akt notarialny według twierdzeń skarżącego znany był jego matce, bratu oraz jemu. W świetle powyższych zarzutów w piśmie stanowiącym uzupełnienie braków apelacji A. J.

(1)domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z apelacją tą nie zgodziła się wnioskodawczyni , wnosząc o jej oddalenie. Natomiast uczestnik A. J.

(2)nie ustosunkował się w ogóle do jej twierdzeń. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE: Apelacja jest niezasadna i jako taka nie została uwzględniona. Zarzuty apelacji sprowadzają się w istocie do zarzutu błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sad Rejonowy w zakresie testamentu pozostawionego przez S. J.. Tymczasem w ocenie Sądu Okręgowego, ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, w świetle materiału dowodowego zaoferowanego przez wnioskodawczynię i uczestników , w tym apelującego A. J.

(1), uzupełnionego na etapie postępowania apelacyjnego o opinię biegłego z zakresu psychiatrii na okoliczność zdolności S. J. w dniach 29 sierpnia 2009r. i 11 maja 2011r.do świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli nie budzą wątpliwości co do swojej prawidłowości. Zostały bowiem poczynione z poszanowaniem zasad wynikających z art. 233 k.p.c. i prawidłowo wyjaśnione w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia. Tymczasem okoliczności opisane w apelacji dotyczące pozostawienia przez S. J. jakiegoś jeszcze innego testamentu, podniesione po raz pierwszy przez apelującego już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, mimo iż jak wynika z treści apelacji miały być znane skarżącemu od momentu sporządzenia tego testamentu, nie zostały poparte żadnymi dowodami, a w szczególności poprzez złożenie opisanego w apelacji „testamentu”. Dokument taki nie został złożony przez A. J.

(1), pomimo nałożenia na niego takiego obowiązku przez Sąd Okręgowy ( dowód postanowienie k.139v i oświadczenie A. J.

(1)k. 176 ) . Nie został także wskazany notariusz , który miał sporządzać opisany w apelacji akt notarialny zawierający ostatnią wolę S. J.. Te okoliczności , oraz opis sporządzania tego testamentu, w formie nie przewidzianej w przepisach kodeksu cywilnego oraz przepisach ustawy o notariacie, w pełni uzasadniają w ocenie Sądu II instancji stwierdzenie o nieprawdziwości tych twierdzeń apelującego, będących jedynie wyrazem dążenia do podważenia za wszelką cenę niekorzystnego dla siebie orzeczenie Sądu I instancji. Za nieuzasadniony , oparty jedynie na błędnym wyobrażeniu apelującego o prawidłowym przebiegu czynności notarialnej w postaci sporządzenia testamentu notarialnego , należało także ocenić drugi z zarzutów apelacji tj. nieważność testamentu notarialnego uznanego za podstawę dziedziczenia po S. J. tj. testamentu sporządzonego w dniu 11 maja 2011r. przed notariuszem L. P.. Wbrew bowiem wyobrażeniom skarżącego, testament sporządzony w formie notarialnej przewidzianej w art. 950k.c. nie polega na przepisaniu ostatniej woli testatora sporządzonej w bliżej nieokreślony sposób w formie pisemnej , ale na spisaniu przez notariusza oświadczenia ustanego złożonego przed nim przez spadkodawcę o czym stanowią przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991r. –prawo o notariacie a w szczególności przepisy art. 3par. 1 i art. 79-95 (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 369 ze zm. ) . Jak wynika z zeznań notariusza L. P. przesłuchanej w sprawę w charakterze świadka, czynność kwestionowana przez skarżącego przeprowadzona została w sposób przewidziany przez obowiązujące w tym zakresie przepisy, a w szczególności powołane powyżej przepisy ustawy o notariacie . Zdolność zaś S. J. do świadomego podjęcia decyzji i swobodnego wyrażenia woli w formie tegoż testamentu obejmującego oprócz oświadczenia zawartego w testamencie własnoręcznym S. J. sporządzonym w dniu 29 sierpnia 2009r., także oświadczenie o wydziedziczeniu apelującego , potwierdzona została nie tylko przez tegoż świadka, ale także przez biegłego z zakresu chirurgii ogólnej i onkologicznej W. S. w opinii opracowanej na etapie postępowania I –o instancyjnego, ale także przez biegłego psychiatrę P. C. wypowiadającego się na tę okoliczność w opinii opracowanej na zlecenie Sądu Okręgowego w toku postępowania apelacyjnego. Reasumując powyższe wywody Sąd Okręgowy stwierdził bezzasadność zarzutów podniesionych w apelacji i w konsekwencji działając na podstawie art. 385 k.c. apelację oddalił. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy oparł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 520 par. 2i 3 k.p.c. bowiem interesy uczestników przedmiotowego postępowania był sprzeczne, a apelujący postępował niesumiennie. Na koszty te złożyły się koszty opinii biegłego wyłożone tymczasowo z sum Skarbu Państwa w kwocie 150 złotych. Nadto na podstawie par. 19 i 20 oraz par. 2 ust. 3 w zw. z par. 9 pkt.2 i par 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd Okręgowy przyznał z sum Skarbu Państwa na rzecz adwokata E. G. kwotę 332, 10zł. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi A. J.

(1)na etapie postępowania apelacyjnego . / SSO. S. Buras/ / SSO. E. Ciesielska/ /SSO. E. Piątkowska-Bidas/