Sygn. akt VI Ka 670/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Waldemar Masłowski (spr.) Sędziowie SO Barbara Żukowska SO Andrzej Tekieli Protokolant Anna Potaczek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy J. R. oskarżonego z art. 68 § 1 kks z powodu apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt IIK 1/12 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. R. w ten sposób, że uniewinnia go od przypisanego mu czynu, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa, II. zarządza zwrot na rzecz J. R. dowodów rzeczowych w postaci zabezpieczonych papierosów. UZASADNIENIE J. R. został oskarżony o to, że w dniu 12.03.2011r. w S., będąc w posiadaniu wyrobów akcyzowych w postaci 5.924 paczek papierosów produkcji polskiej różnych marek z nieważnymi znakami akcyzy, nie dopełnił obowiązku sporządzenia spisu wyrobów akcyzowych i nie przedstawił tego spisu do potwierdzenia Naczelnikowi Urzędu Celnego w L. tj. o czyn z art. 68 § 1 kks Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wyrokiem z dnia 5 września 2012r. w sprawie sygn. akr IIK 1/12: I. uznał oskarżonego J. R. za winnego czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 68 § 1 kks i za to, na podstawie wyżej cytowanego przepisu wymierzył oskarżonemu karę grzywny 10 stawek dziennych w kwotach po 70 zł. każda, II. na podstawie art. 30 § 2 kks orzekł przepadek przedmiotów przestępstwa skarbowego wymienionych w protokole na karcie 3-6 akt i zarządził ich zniszczenie, III. na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i wymierzył mu opłatę w kwocie 70 zł. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając: I. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 68 § 1 kks poprzez przyjęcie, iż J. R. w dniu 12.03.2011r. nie sporządził i nie przedłożył Naczelnikowi Urzędu Celnego w L. spisu wyrobów akcyzowych stanowiących przedmiot obrotu w ramach prowadzonej przez oskarżonego wspólnie z żoną działalności gospodarczej, podczas gdy zakwestionowany przez kontrolerów Urzędu Celnego towar w postaci papierosów różnych marek nie był przeznaczony do sprzedaży, wobec czego nie podlegał obowiązkowi ujęcia w spisie przedkładanym do potwierdzenia Naczelnikowi Urzędu Celnego, a co za tym idzie, w zachowaniu oskarżonego brak jest znamion czynu z art. 68 § 1 kks. II. rażącą obrazę przepisów postępowania karnego, mającą wpływ na treść orzeczenia, w postaci art. 7 kpk w zw. z art. 92 kpk i art. 401 kpk, a polegającą na oparciu orzeczenia jedynie na części okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, pominięciu liczącej się części dowodów na korzyść oskarżonego oraz oparciu poglądów Sądu co do istotnych okoliczności sprawy jedynie na domniemaniach nie popartych żadnymi materialnymi dowodami, a to na skutek:
- a)przyjęcia poglądu, iż zeznania świadków H. D. i Z. M. mogą być podstawą ustaleń faktycznych w zakresie przeznaczenia handlowego papierosów ujawnionych u oskarżonego, podczas gdy osoby te w sposób zgodny i spójny zeznały, iż nie widziały aby zakwestionowane papierosy były komukolwiek sprzedawane lub chociażby oferowane do sprzedaży
- b)przyjęcia nie popartego żadnymi dowodami materialnymi domniemania, iż papierosy ujawnione poza stoiskiem handlowym, na którym działalność prowadził oskarżony były przedmiotem sprzedaży i wprowadzania do obrotu przez J. R.,
- c)odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego oraz wspierającym je zeznaniom świadka I. R. argumentując to zainteresowaniem tych osób określonym zakończeniem postępowania, podczas gdy wyjaśnienia te i zeznania są zgodne, spójne i logiczne, co przemawia za ich wiarygodnością
- d)pominięcia dowodów z pisemnych informacji producentów wyrobów tytoniowych: I. (...), J., P. (...) w kwestii przydatności do spożycia papierosów, które dowodzą, iż zabezpieczony u oskarżonego towar nie mógł być przedmiotem obrotu albowiem utracił przydatność do spożycia, III. rażącą obrazę przepisów postępowania karnego w postaci art. 5 § 2 kpk poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, podczas gdy wobec braku jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż zabezpieczone u J. R. papierosy były przedmiotem obrotu handlowego zachodzi wątpliwość, co do wystąpienia tego towaru w obrocie, a co za tym idzie co do istnienia koniecznej przesłanki czynu z art. 68 § 1 kks, a wątpliwość ta winna być rozstrzygnięta na korzyść oskarżonego, podczas gdy Sąd postąpił odwrotnie. IV. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, polegający na: - przyjęciu, że papierosy ujawnione i zabezpieczone u oskarżonego J. R. były przedmiotem obrotu handlowego, w sytuacji gdy towar ten był wyłączony ze sprzedaży, - przyjęciu, że zabezpieczony towar nadawał się do sprzedaży w celach konsumpcyjnych, podczas gdy z uwagi na upływ czasu utracił on przydatność do spożycia i nie mógł być przedmiotem obrotu handlowego, a nadto V. rażące naruszenie prawa materialnego w postaci art. 68 § 1 kks, poprzez uznanie, iż J. R. naruszył ustawę karną, podczas gdy przepisy, którym miał uchybić oskarżony były wprowadzone w sposób sprzeczny z Konstytucją RP. Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o: 1. uniewinnienie oskarżonego J. R. od zarzucanego mu czynu lub 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz 3. obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego. Nadto, na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 01.08.1997r. o Trybunale Konstytucyjnym obrońca wniósł o zwrócenie się przez Sąd Okręgowy z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego – czy obowiązek wykupienia przez osoby zajmujące się sprzedażą wyrobów akcyzowych banderoli legalizacyjnej w związku z upływem czasu ważności dotychczasowych oznaczeń akcyzowych wszystkich posiadanych wyrobów akcyzowych po upływie ostatniego dnia miesiąca lutego roku następnego, nie stanowi formy dodatkowego, uzupełniającego opodatkowania z uwagi na charakter tego obowiązku, a jeśli tak, to czy w związku z określeniem wysokości tej opłaty w drodze Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.08.2010r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy nie doszło do naruszenia art. 217 Konstytucji RP poprzez określenie stawki tego podatku w akcie niższego rzędu niż ustawa oraz poprzez podwójne, bądź wielokrotne opodatkowanie tego samego przedmiotu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja była zasadna w zakresie sformułowanego wniosku o uniewinnienie oskarżonego. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego stwierdził, iż zaskarżony wyrok dotknięty jest wadami, które nie zostały dostrzeżone w apelacji, a które musiały być uwzględnione przez Sąd Odwoławczy z urzędu, a uwzględniając kierunek apelacji – na korzyść oskarżonego – czyniły niemożliwym dokonywanie ustaleń na niekorzyść oskarżonego, a jedynie na jego korzyść. Dostrzeżone uchybienia powodowały, że zarzuty apelacji stawały się bezprzedmiotowymi. Oskarżonemu w zaskarżonym wyroku przypisano dokonanie czynu zarzuconego aktem oskarżenia nie dokonując w nim żadnych modyfikacji w zakresie znamion zarzuconego przestępstwa. Tym samym przypisano oskarżonemu posiadanie wyrobów akcyzowych w postaci papierosów różnych marek z nieważnymi znakami akcyzy i nie dopełnienie obowiązku sporządzenia spisu tych wyrobów i nie przedstawienie tego spisu do potwierdzenia Naczelnikowi Urzędu Celnego w L.. Czyn ten zakwalifikowano z art. 68 § 1 kks. Tymczasem, jak wynika z dyspozycji art. 68 § 1 kks, obowiązki wskazane w opisie czynu dotyczą posiadacza, ale tylko i wyłącznie wyrobów akcyzowych, o ile występują one w obrocie. Zatem do znamion przestępstwa z art. 68 kks – w ogóle – należy wystąpienie wyrobów akcyzowych w obrocie. Znamienia tego nie zawierał czyn zarzucony, a tym samym nie zawierał czyn przypisany oskarżonemu. Stwierdzić należy, że samo posiadanie wyrobów akcyzowych nie nadkłada na posiadacza obowiązków, o których mowa była w zarzucie aktu oskarżenia. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązki te nałożone są na posiadacza wyrobów akcyzowych, o ile wyroby te pozostają w obrocie. Prawdą jest, że Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalił, że papierosy będące wyrobami akcyzowymi przeznaczone były do obrotu, ale ustalenia tego brak jest w samej treści wyroku, bowiem zarówno czyn zarzucany, jak i przypisany tego znamienia wystąpienia w obrocie nie zawierają. „Uzupełnienie” znamion przestępstwa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które jest przecież jedynie odzwierciedleniem sposobu rozumowania Sądu w czasie wydawania wyroku, nie zastępuje samej treści wyroku, a zatem nie stanowi i nie może stanowić uzupełnienia wyroku, a w szczególności znamion czynu przypisanego. Mając na uwadze brak znamion przestępstwa w czynie przypisanym oskarżonemu zaskarżony wyrok, niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, należało zmienić i uniewinnić oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu, a kosztami postepowania obciążyć Skarb Państwa. Powodowało to też konieczność zarządzenia na podstawie art. 230 § 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks zwrotu papierosów objętych zarzutem, a zabezpieczonych w postępowaniu J. R.. ah