← Polska

IV Ua 24/14

Sygn. akt IV Ua 24/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2014r. Sąd Okręgowy w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Renata Żywicka Sę

§4

kpc poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności oraz art. 316§1 kpc poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu apelacji potwierdzono, że pozwany nie kwestionował stwierdzonej niezdolności do pracy oraz przewidywanego okresu odzyskania zdolności do pracy. Podkreślono jednak, że w sprawie zachodzą „nowe okoliczności", o których mowa w art.

§4

kpc i są nimi pobyt szpitalny ubezpieczonej oraz zabieg resekcji części kości ogonowej przebyty przez nią w dniu 12 sierpnia 2013r., które obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy ze względu na ujawnione nowości do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego. Biegły chirurg ortopeda swą opinię, stanowiącą podstawę wyrokowania Sądu I instancji, oparł na okoliczności zabiegu resekcji części kości ogonowej w dniu 12 sierpnia 2013r. i odnosi się do niego zarówno w wywiadzie, badaniu przedmiotowym, rozpoznaniu, jak i uzasadnieniu opinii. W art. 477 4§4 kpc mowa o "nowych okolicznościach", które, choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji. Dla przykładu, "nowe okoliczności" to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego (tak: wyrok SN z dnia 12 stycznia 2012r., sygn. akt II UK 79/11, uzasadnienie wyroku SN z dnia 16 maja 2008r., sygn. UK 385/07, wyrok SA w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2013r., sygn. III AUa 242/13). W ocenie pozwanego w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowa okoliczność, o której mowa w art.

§4

kpc, kiedy to sąd nie ogranicza się do kontroli stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania decyzji i przewiduje możliwość uchylenia przez sąd decyzji organu rentowego, przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu z jednoczesnym umorzeniem postępowania sądowego. Nadto Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 maja 2013r., sygn. I UK 616/12 wskazał, iż mające walor nowości okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od negatywnej decyzji rentowej i nadał utrzymują się w okresie wymaganym do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1 u.e.r.f.u.s.), nie mogą być samodzielnie ocenione przez sąd z zastosowaniem dyspozycji art. 316 kpc. przede wszystkim ze względu na kodeksowy zakaz orzekania co do istoty sprawy zawarty w art.

§4

kpc, który w takich przypadkach bezwzględnie zobowiązuje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy ze względu na ujawnione nowości do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego. Ubezpieczona wniosła o oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie mogła skutkować wnioskowanym uchyleniem zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego z umorzeniem postępowania, gdyż nie zawiera zarzutów, które skutecznie podważałyby orzeczenie Sądu Rejonowego. Sąd I instancji poczynił w niniejszej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy aprobuje i przyjmuje za własne. Również dokonana ocena prawna nie nasuwa zastrzeżeń co do właściwej wykładni przepisów prawa oraz ich prawidłowego zastosowania. Wobec tego zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w niniejszym uzasadnieniu (tak postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1997r., II UKN 61/97; wyrok SN z dnia 5 listopada 1998r., I PKN 339/98). Apelacja koncentruje się na zarzucie naruszenia art.

§4kpc, jednak pozwany dokonuje błędnej wykładni tego przepisu.

Organ rentowy prawidłowo wskazuje, jakie skutki dla biegu postępowania powinno mieć wystąpienia nowych okoliczności w rozumieniu omawianego przepisu, pomija jednak w istocie, na czym takie nowe okoliczności miałyby konkretnie polegać. W powołanym przez pozwanego fundamentalnym w omawianej kwestii wyroku z dnia 12 stycznia 2012r. w sprawie II UK 79/11 Sąd Najwyższy wyjaśnił zaś – co w pełni aprobuje Sąd Okręgowy – że „nowe okoliczności” w rozumieniu art.

§4

kpc to takie, które, choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji. Dla przykładu, "nowe okoliczności" to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Na wystąpieniu takich dalszych istotnych objawów schorzenia istniejącego wcześniej czy też na dalszej dokumentacji medycznej, wykazującej takie wcześniejsze schorzenie, opierają się kolejne orzeczenia powołane przez pozwanego – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2013r. w sprawie I UK 616/12 i wyrok tegoż Sądu z dnia 16 maja 2008r. w sprawie I UK 385/07, w których to sprawach san faktyczny był więc inny, niż w sprawie niniejszej. Zupełnie niezrozumiałe jest natomiast powoływanie się przez pozwanego na wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2013r. w sprawie III AUa 242/13, w którym wyjaśniono, że zastosowanie przez sąd I instancji art.

§4

kpc było akurat nieprawidłowe, gdyż dotyczyło schorzenia powstałego w toku procesu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że zabieg operacyjny, który ubezpieczona przeszła w dniu 12 sierpnia 2013r., to nie nowe schorzenie, a jedynie sposób leczenia schorzenia istniejącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Co więcej – biegły R. P. nie wskazał w opinii (nie twierdził tak też pozwany), aby był to sposób leczenia niestandardowy w przypadkach tego rodzaju. Opinię biegłego chirurga-ortopedy należy wobec tego rozumieć tak, że nawet gdyby zabieg był dopiero planowany, a nie już wykonany w dacie opiniowania, okres 5 miesięcy liczony od maja 2013r. byłby okresem wystarczającym na przeprowadzenie takiego właśnie planowego leczenia, przywracającego skarżącej zdolność do pracy. Przy ocenie, że rokowanie odzyskania przez ubezpieczoną zdolności do pracy w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej postawiono nie w oparciu o przeprowadzony zabieg operacyjny, a jedynie przez pryzmat podjęcia takiego leczenia, które na koniec pierwszego okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego było jeszcze leczeniem planowanym, ani wykonanie planowego zabiegu w toku postępowania sądowego nie jest nową okolicznością w rozumieniu art.

§4

kpc, ani nie można zasadnie stawiać zarzutu, że Sąd I instancji orzekał w niniejszej sprawie przy niewłaściwym zastosowaniu art. 316§1 kpc, tj. w oparciu o stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, czyli z wyjściem poza zakresem kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Należy nadmienić, że przy proponowanej przez pozwanego wykładni art.

§4

kpc wraz z podjęciem dowolnego leczenia, którego celem byłoby uzyskanie zdolności do pracy ubezpieczonego w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej, należałoby mówić o nowych okolicznościach w rozumieniu omawianego przepisu. Skoro normą jest, że ubezpieczeni podejmują różnego rodzaju leczenie w celu odzyskania zdolności do pracy, taka nazbyt szeroka wykładnia art.

§4

kpc byłaby oczywiście nieprawidłowa, gdyż w znakomitej większości spraw prowadziłaby do paraliżu postępowania – czy to na etapie administracyjnym, czy też na etapie sądowym – poprzez fakt ciągłego występowania rzekomo nowych okoliczności. W tym miejscu trzeba też dodać, że zarzut naruszenia art. 18 ust. 3 ustawy zasiłkowej („O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.”) to w istocie zarzut naruszenia prawa procesowego, który ściśle koresponduje z zarzutami naruszenia art.

§4kpc i niewłaściwego zastosowania art.

316§1 kpc. Podstawa ponownego przeprowadzenia postępowania orzeczniczego w ZUS w niniejszej sprawie zachodziłaby tylko wówczas, gdyby zasadne były zarzuty oparte na art.

§4i 316§1 kpc, a tak – co wykazano wyżej – nie jest.

W świetle powyższych rozważań nie można zasadnie postawić Sądowi Rejonowemu zarzutu, że orzekł merytorycznie, opierając się na opinii biegłego chirurga-ortopedy. Nie sposób przy tym dopatrywać się naruszenia prawa materialnego w postaci art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zarzutu tego nie rozwija się szerzej w apelacji. Wystarczy więc powtórzyć za Sądem I instancji, że przeprowadzone postępowanie dowiodło, iż skarżąca spełnia wszystkie wymagane łącznie przesłanki przyznania wnioskowanego prawa, tj. była po dniu 12 maja 2013r. nadal niezdolna do pracy, pomimo wyczerpania okresu zasiłkowego i pomimo leczenia podejmowanego przez 3 miesiące pierwszego okresu przysługiwania świadczenia rehabilitacyjnego, przy czym to dalsze leczenie lub rehabilitacja przez okres kolejnych 5 miesięcy rokowały odzyskanie zdolności do pracy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że łączny okres, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne (8 miesięcy) nie przekracza okresu maksymalnego (12 miesięcy), wynikającego z art. 18 ust. 2 ustawy zasiłkowej. Mając na względzie, że powyższe rozważania wskazują, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, apelację oddalono, stosownie do art. 385 kpc.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.