k.c., stosownie do której w stosunkach między przedsiębiorcami odpowiedź na ofertę z zastrzeżeniem zmian lub uzupełnień niezmieniających istotnie treści oferty poczytuje się za jej przyjęcie. W takim wypadku strony wiąże umowa o treści określonej w ofercie, z uwzględnieniem zastrzeżeń zawartych w odpowiedzi na nią. W zakresie dotyczącym kosztów dzierżawy ścianek szczelnych oferta nie została zmieniona, nie zgłoszono w tym zakresie zastrzeżeń. W zleceniu natomiast wprost do tej oferty nawiązano. Stąd też należy wyprowadzić wniosek, że strony łączyła umowa, której postanowienia przewidywały odpłatność za korzystanie ze ścianek w okresie dłuższym aniżeli okres jednego miesiąca, liczony od daty sporządzenia protokołu odbioru robót stwierdzającego pogrążenie ścianek szczelnych. Istota robót polegających na wykorzystaniu tego typu konstrukcji sprowadza się do tego, że przez pewien czas pozostają one posadowione w gruncie i dopiero po osiągnięciu celu dla którego z tych elementów korzystano są z niego usuwane. Okres, w którym ścianki miały być wykorzystane do inwestycji prowadzonej przez pozwanego bez dodatkowej opłaty został określony w ofercie wymiarem jednego miesiąca. Zdaniem Sądu po upływie miesiąca od daty pogrążenia ścianek powód był uprawniony do obciążenia pozwanego opłatami za korzystanie z nieusuniętych elementów. Pozwany nie kwestionował, że w okresie wskazanym w fakturach VAT nr (...) ścianki nadal pozostawały pogrążone. Wynika to również z treści jego pisma z dnia 04 kwietnia 2011 r. (k. 64). Okoliczność tą należy uznać za niesporną również w kontekście danych zawartych w protokole usunięcia ścianek z dnia 07.04.2011 r. Według Sądu powyższe prowadzi do wniosku, że powód zasadnie obciążył pozwanego opłatą za dzierżawę ścianek za okres przypadający po upływie miesiąca od podpisania protokołu pogrążenia ścianek. Jednakże zasadność obciążenia dotyczy wyłącznie ilości ścianek objętych zleceniem, czyli 344,4 m. kw. Materiał dowodowy sprawy nie dostarczył bowiem podstaw do przyjęcia, że zachodziła konieczność pogrążenia ścianek w większej ilości aniżeli wynikająca z umowy i projektu. Dla takich ustaleń zabrakło materiału dowodowego. Umówiona stawka za dzierżawę ścianek wynosiła 20 zł za m. kw. za drugi i kolejne miesiące użytkowania ścianki. Powyższe oznacza, że należało wyliczyć czynsz za dzierżawę ścianek według algorytmu 344,4 m. kw. x 20 zł netto, co stanowiło 6.888 zł netto, a 8.472,24 zł brutto za kolejne miesiące. Powód zasadnie domagał się zapłaty powyższej należności za okres dwóch miesięcy, tj. od 21.12.2010 do 20.02.2011 r., co daje kwotę 16.944,48 zł. Wyłamuje się spod rzeczowej argumentacji stanowisko pozwanego, że ustalona stawka 185 zł netto (podniesiona z pierwotnej 160 zł) za pogrążenie i usunięcie ścianki szczelnej miała obejmować faktyczny okres wykorzystywania tych elementów w procesie budowlanym realizowanym przez pozwanego jako głównego wykonawcę robót. Przede wszystkim przeczą temu zeznania samych członków zarządu pozwanej spółki, którzy przedstawili uzasadnienie dla którego zgodzili się na podniesienie tej stawki, a poza tym przy takim ujęciu problemu powód mógł zostać pozbawiony możliwości korzystania z tych ścianek przez długi okres np. z powodu przeciągającej się, z przyczyn od niego niezależnych, inwestycji i to bez żadnej rekompensaty. Wówczas nie mógłby z tych elementów korzystać, co rodziłoby po jego stronie określone uciążliwości i koszty. Pozwany mógłby prowadzić prace z wykorzystaniem ścianek dostarczonych przez powoda w dowolnie długim okresie bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Stosunki cywilnoprawne charakteryzuje ekwiwalentność świadczeń, która w realiach przedmiotowej sprawy oznaczała korzystanie ze ścianek bez dodatkowych opłat w okresie jednego miesiąca od daty ich pogrążenia, a po tym okresie za wynagrodzeniem wskazanym w ofercie powoda, skoro nie zgłoszono do niej zastrzeżeń. Uzgodnione przez strony warunki przewidywały termin dokonywania płatności, oznaczając go na 30 dni. Z tytułu dzierżawy termin ten powinien przypadać z dołu za kolejny okres użytkowania ścianek szczelnych, który w ofercie został określony dla rozliczeń na odpowiadający miesięcznemu. Tym samym terminy zapłaty czynszu za dzierżawę ścianek zostały określone w załączonych do pozwu fakturach prawidłowo. Jeśli pozwany nie dokonał zapłaty w terminie wskazanym w doręczonych mu fakturach VAT, to z dniem następnym popadł w opóźnienie i z tego tytułu obowiązany jest zapłacić odsetki ustawowe. Podstawę prawną roszczenia w tym zakresie stanowi przepis art. 481 § 1 k.c. Odsetki za okres poprzedzający ustalony przez Sąd podlegały oddaleniu. Sąd wskazał, że oparł rozstrzygnięcie na złożonych do akt dokumentach, w szczególności ofercie i stanowiącym oświadczenie o jej przyjęcie zleceniu, następnie uzupełnionym o podwyższoną stawkę wynagrodzenia za pogrążenie i usunięcie ścianki. Nie przekonały Sądu zeznania członków zarządu pozwanej spółki, że stawka ta obejmowała także bezterminowe korzystanie z pogrążonych elementów. Gdyby tak było w istocie, to w odpowiedzi na ofertę (zleceniu) dokonano by stosownych zastrzeżeń, a tymczasem wskazano że nawiązuje ono do warunków oferty, a zatem również do obejmujących dzierżawę ścianek. Także później, gdy zamieszczono na zleceniu adnotacje o zmianie wysokości wynagrodzenia nie zakwestionowano tych warunków oferty, które dotyczyły kosztów dzierżawy ścianek po upływie miesiąca od ich zamontowania. Kierując się zatem logiką sytuacyjną i chronologią zdarzeń nie sposób przyjąć, że oferta powoda została przyjęta z wyłączeniem tych warunków, które dotyczyły opłat za użytkowanie ścianek po upływie miesiąca od ich pogrążenia. Jednocześnie materiał dowodowy nie przekonał Sądu o zasadności obciążenia pozwanego kosztami dzierżawy ścianek w większej ilości, aniżeli wskazane w zapytaniu ofertowym i odpowiedzi na ofertę (zleceniu). Nie ma przekonujących okoliczności świadczących o potrzebie ich wykorzystania w ilości większej aniżeli wskazana w projekcie. Apelację od tego wyroku w części uwzględniającej powództwo złożył pozwany. Wyrokowi zarzucono naruszenie art. 6 k.c.,
oraz 233 §1 k.p.c. W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że Sąd błędnie zakwalifikował zlecenie z dnia 14 października 2010 jako oświadczenie o przyjęciu oferty na podstawie art.
k.c. Sąd wadliwie zdaniem skarżącego pominął to, że do zawarcia umowy doszło w wyniku negocjacji a pozwany nie był zainteresowany dzierżawą ścianki. Wreszcie wskazano, że w korespondencji między stronami powód nie domagał się zapłaty czynszu z tytułu dzierżawy. W odpowiedzi na apelację wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania przedstawiając wywód sprowadzający się do powtórzenia argumentacji przyjętej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona i doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności stwierdzić jednak należy, że Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe i na jego podstawie przedstawił zasadniczo prawidłowe ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd odwoławczy przyjmuje za własne nie znajdując potrzeby ponownego ich szczegółowego prezentowania. Przyczyną zmiany wyroku jest jedynie odmienna ocena prawna stanu faktycznego i stwierdzenie braku podstaw do zastosowania normy art.
k.c., a w efekcie braku podstaw do uznania, iż do zawarcia umowy między stronami doszło przez przyjęcie oferty powoda z dnia 4 sierpnia 2010. W szczególności brak jest podstaw by stwierdzić, że przez przyjęcie oferty doszło do wykreowania stosunku dzierżawy (najmu) i powstania zobowiązania pozwanego do zapłaty czynszu zasądzonego przez Sąd Rejonowy w punkcie I zaskarżonego orzeczenia. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z normą art.
w stosunkach między przedsiębiorcami odpowiedź na ofertę z zastrzeżeniem zmian lub uzupełnień niezmieniających istotnie treści oferty poczytuje się za jej przyjęcie. W takim wypadku strony wiąże umowa o treści określonej w ofercie, z uwzględnieniem zastrzeżeń zawartych w odpowiedzi na nią. Zastosowanie tego przepisu wymaga ustalenia nie tylko treści oferty ( w rozumieniu art. 68 k.c.) ale też wykazania, że do zawarcia umowy doszło w wyniku przyjęcia oferty (a więc w trybie ofertowym). Oceniając materiał procesowy podkreślić należy, że w niniejszej sprawie strona powodowa nie tylko nie przedstawiła dowodów pozwalających na poczynienie takich ustaleń, lecz w pozwie nawet nie zawarła twierdzeń faktycznych wskazujących na to, że dochodzi należności z tytułu umowy dzierżawy, (czy też innego tytułu z którego wynikać będzie umowne zobowiązanie pozwanego do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy), wywodząc zgłoszone roszczenia jedynie z faktu poniesienia dodatkowych nakładów na wykonanie umowy nieprzewidywanych w momencie jej zawarcia, a koniecznych do prawidłowego zrealizowania robót i wynikłych z niezapewnienia przez zamawiającego prawidłowych warunków wykonania zlecenia. Przypomnieć należy, że to pozwany w odpowiedzi na pozew odnosząc się do poszczególnych faktur dołączonych do pozwu zakwestionował zawarcie umowy dzierżawy. Twierdzenia o przyjęciu oferty jako źródle zobowiązania objętego pozwem powód zaprezentował po raz pierwszy dopiero w piśmie z dnia 27 grudnia
dlatego, że z jego treści wynika, iż doszło nie tylko do istotnej (w stosunku do oferowanej w piśmie z dnia 10 sierpnia 2010) zmiany w zakresie ceny jednostkowej (obniżono ją o około 6%) ale też pominięto wskazywane przez oferenta dodatkowe elementy cenotwórcze (dodatkowy koszt mobilizacji sprzętu i koszt „dzierżawy” ścianki). Strona powodowa nie wyjaśnia w kontekście brzmienia pisma z 14 października 2010, z jakich przyczyn uznaje, że w piśmie tym wyrażono aprobatę tych pozycji, skoro w zleceniu określa się jednoznacznie sposób ustalenia wynagrodzenia poprzez wskazanie wyłącznie jednego czynnika określnego jako „uzgodniona cena umowna” i w żaden sposób nie manifestuje się woli akceptacji innych czynników wynikających z oferty. Dla zastosowania powołanej wyżej normy konieczne jest zaś, by zastrzeżenia lub uzupełnienia oblata zastrzeżeniem zmian lub uzupełnień niezmieniających istotnie treści oferty. Za pozbawione istotności uznać można takie postanowienia które nie wpływają w sposób znaczący na treść obowiązków umownych stron. Nie mieszczą się w tej kategorii takie postanowienia które kształtują zasadnicze obowiązku obligacyjne poszczególnych jej stron a za taki poczytywać należy obowiązek zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace w przypadku umowy o dzieło lub umowo o roboty budowlane czy też obowiązek zapłaty za korzystanie z rzeczy w przypadku umów zobowiązujących do oddania rzeczy do używania. Z tych przyczyn uznać należy za uzasadniony zarzut naruszenia art.
Wobec niewykazania przez powoda faktu istnienia zobowiązania pozwanego do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie ze ścianki w okresie objętym pozwem, powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu. Dla wyczerpania zagadnień poddanych ocenie Sądu odwoławczego zwrócić należy też uwagę, że nie ma podstaw, by twierdzenia strony powodowej co do treści stosunku prawnego między stronami oceniać przez pryzmat przepisów dotyczących umowy dzierżawy. Zasadniczym desygnatem tego stosunku prawnego jest bowiem zobowiązanie wydzierżawiającego do oddania dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków (art. 693 §1 k.c.). Z materiału procesowego (twierdzeń strony powodowej) nie wynika, by w realiach niniejszej przez przyjęcie oferty sprawy pozwany miał uzyskać prawo do czerpania pożytków (art. 53 k.c.). Zatem wskazana przez Sąd I instancji podstawa rozstrzygnięcia zasądzającego świadczenie nie znajduje uzasadnienia a twierdzenia powoda co do istnienia roszczenia o zapłatę czynszu winny być oceniane w płaszczyźnie art. 659 k.c. Jak wskazano jednak wyżej – materiał procesowy nie pozwala na przyjęcie by powód wykazał, iż doszło do zawarcia umowy o odpłatne korzystanie ze ścianki szczelnej. Sąd odwoławczy nie znajduje podstaw do uznania, że Sąd I instancji naruszył art. 233 §1 k.p.c. Ustalenia Sądu Rejonowego bowiem w istocie odpowiadają treści dokumentów przedłożonych do akt sprawy a jedynie ocena prawna tychże ustaleń sprowadzająca się do zastosowania normy art.
k.c. doprowadziła Sąd do błędnej konkluzji w zakresie znaczenia oferty z dnia 10 sierpnia 2010 dla wyznaczenia treści umowy. Sąd nie naruszył również art. 6 k.c. Norma ta może zostać naruszona wówczas, gdy Sąd błędnie obciąży skutkami prawnymi nieudowodnienia faktu stronę, na której nie spoczywał ciężar dowodu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Z przestawionych przyczyn na podstawie art. 386 §1 k.c. zmieniono zaskarżony wyrok w części objętej skargą apelacyjną i powództwo oddalono. Modyfikacja rozstrzygnięcia co do istoty sprawy spowodowała konieczność zmiany orzeczenia o kosztach procesu. Skoro pozwany wygrał proces w całości, to ma prawo do żądania zapłaty kosztów procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.). Na zasądzoną od powoda kwotę składa się opłata od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego ustalone w stawce minimalnej właściwej dla wartości przedmiotu sporu (§6 pkt. 5 w zw. z §2 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. jedn. Dz. U. 2013 roku, poz. 461). Z uwagi na wynik postępowania apelacyjnego stwierdzić należy, że także w tym zakresie pozwany wygrał proces w całości i powód stosownie do treści art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. winien zwrócić koszty procesu związane z tą fazą postępowania. Na koszty te składa się opłata od apelacji oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego ustalone jako 50% stawki minimalnej właściwej dla wartości przedmiotu zaskarżenia stosownie do treści §6 pkt. 5 w zw. z §2 ust 1 i §13 ust 1 pkt. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.