VIII RC 84/14

(1)jako ustawowa przedstawicielka małoletniego powoda M. G.

(2)wniosła o podwyższenie alimentów zasądzonych od pozwanego Z. R. wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 19 grudnia 2008 roku, sygn. akt III RC 268/08, na rzecz małoletniego powoda z kwoty po 300 zł miesięcznie do kwoty 450 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że od czasu zasądzenia ostatnich alimentów minęło kilka lat. Od tego momentu w życiu małoletniego powoda wiele się zmieniło. Przede wszystkim jest on teraz uczniem V klasy szkoły podstawowej. Ponadto przejawia zainteresowania sportowe, gra w drużynie unihokeja. Przez to również jego utrzymanie i potrzeby jeszcze bardziej wzrosły. Matka małoletniego powoda podkreśliła, że ciągle poszukuje pracy. Parę razy pracowała dorywczo, wyjeżdżała także za granicę, aby zarobić na odzież i inne potrzeby małoletniego. W 2011 roku dostała pracę w markecie. Jednak ze względu na redukcję etatów została zwolniona po dwóch miesiącach. W 2013 roku odbywała staż w Gimnazjum w O. i przepracowała miesiąc w sklepie mięsno-spożywczym. Ponadto wskazała, że pozwany od kilku miesięcy nie utrzymuje żadnego kontaktu z małoletnim powodem. W odpowiedzi na pozew pozwany Z. R. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany podniósł, że od chwili zasądzonych alimentów w kwocie 300 zł minęło kilka lat, w czasie których starał się cały czas pracować. W chwili obecnej także pracuje na pół etatu w B.. Pracodawca zapewnia mu mieszkanie i wyżywienie. Oprócz alimentów zasądzonych na powoda łoży również alimenty na córkę z małżeństwa z P. R.. Zdaniem pozwanego roszczenia pozwu nie zostały w ogóle udowodnione. Przedstawicielka ustawowa mieszka wraz z małoletnim u jej rodziców, co zmniejsza koszty ich utrzymania. Pozwany wielokrotnie próbował polepszyć swój kontakt z synem, jednak spotkania zawsze przebiegały w towarzystwie matki małoletniego powoda, z którą pozwany nie chce mieć kontaktu. Sąd ustalił, co następuje: Wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 19 grudnia 2008 roku podwyższone zostały alimenty, zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 11 lutego 2004 roku w sprawie III RC 9/04, od pozwanego Z. R. na rzecz małoletniego powoda M. G.

(2)w kwocie po 250 zł miesięcznie do kwoty po 300 zł miesięcznie, płatnej z góry do dnia 15-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk ustawowej przedstawicielki małoletniego powoda M. G.

(1). (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 19.12.2008r. k. 27 w aktach sprawy III RC 268/08) M. G.

(2)miał wówczas 6 lat i od września 2009 roku zaczął uczęszczać do zerówki. Uczestniczył w zajęciach dodatkowych, takich jak nauka języka angielskiego i rytmika, które były dodatkowo płatne. Był dzieckiem zdrowym. Matka małoletniego M. G.

(1)była panną. Uczyła się zaocznie w (...) Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w P. w klasie maturalnej. Czesne za szkołę wynosiło 110 zł. Jednak z uwagi na trudną sytuację finansową M. G.

(1)ponosiła opłatę w wysokości 60 zł. Wraz z synem mieszkała u rodziców. Dokładała się do prądu i zakupu opału. Nie posiadała żadnego majątku. Otrzymywała alimenty w kwocie 250 zł i zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł. Była zarejestrowana jako bezrobotna. (dowód: zaświadczenie o nauce k. 3 w aktach sprawy III RC 268/08, zeznania przedstawicielki ustawowej powoda k. 25 w aktach sprawy III RC 268/08) Z. R. w dniu 14 czerwca 2008 roku zawarł związek małżeński z P. R.. 16 czerwca 2008 roku, w siódmym miesiącu ciąży, urodziła się ich córka - J. R.. Po kilku miesiącach zdiagnozowano u niej nowotwór wątroby, a także podejrzewano nowotwór nadnercza. Żona Z. R. nie pracowała. Uczyła się w Liceum Zaocznym w O.. Nauka w tej szkole była bezpłatna. Z. R. pracował w firmie (...) w B.. Zakończył pracę, ponieważ pracodawca zalegał z wynagrodzeniami. Z. R. wraz z żoną i dzieckiem był wówczas na utrzymaniu teściowej, która pracowała jako pielęgniarka w Jednostce Wojskowej w G.. Nie posiadał żadnego majątku. (dowód: dokumentacja lekarska leczenia córki pozwanego k. 18-23 w aktach sprawy III RC 268/08, zeznania pozwanego k. 25-26 w aktach sprawy III RC 268/08) Obecnie M. G.

(2)ma 11 lat. Uczęszcza do piątej klasy Szkoły Podstawowej w O.. Jest dzieckiem zdrowym. Otrzymywał stypendium za trzy miesiące w łącznej wysokości 250 zł. Małoletni je obiady w szkole, matka powoda nie ponosi za nie opłat, finansuje je szkoła. Matka małoletniego M. G.

(1)ma 32 lata, jest panną. Jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, poszukuje pracy. Mieszka wraz z synem u swoich rodziców. Miesięcznie dokłada kwotę 100 zł do opłat za mieszkanie. Otrzymuje alimenty w wysokości 300 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 106 zł. M. G.

(1)ukończyła liceum, nie ma żadnego zawodu. W okresie wakacyjnym będzie pracowała jako kelnerka w ośrodku wypoczynkowym w N., gdzie zarabiać będzie 6 zł za godzinę pracy. Od 13 czerwca do 30 lipca 2011 roku pracowała jako kasjer-sprzedawca w wymiarze ¾ etatu. W okresie od 25 marca do 30 czerwca 2013 roku odbywała staż w Gimnazjum im. A. M. w O. jako wychowawca świetlicy szkolnej. (dowód: świadectwo pracy k. 3, zaświadczenie o odbyciu stażu k. 4, zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej k. 5, opinia pracodawcy o przebiegu stażu k. 6, sprawozdanie z przebiegu stażu k. 7, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda k. 20-21) Z. R. ma obecnie 31 lat. W grudniu 2011 roku rozwiódł się z P. R.. Aktualnie ma narzeczoną, z którą mieszka. Opiekują się mieszkaniem należącym do innych osób, opłacają tylko rachunki za prąd i wodę, łącznie około 180 zł miesięcznie. Dodatkowo ponoszą koszty abonamentu internetowego w kwocie 35 zł. Pozwany ma na utrzymaniu dwoje dzieci: małoletniego powoda i córkę J. z małżeństwa z P. R.. Na sześcioletnią J. ma zasądzone alimenty w kwocie po 300 zł miesięcznie. Na dzień 19 maja 2014 roku zaległości Z. R. z tytułu prowadzonej egzekucji z wniosku J. R., reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową P. P. wynosiły 9750,65 zł, natomiast w sprawie z wniosku M. G.

(1)– 22.572,37 zł. Pozwany obecnie pracuje w firmie (...) jako cieśla. Pracodawca zapewnia mu wyżywienie oraz zakwaterowanie. Z. R. zatrudniony jest na pół etatu na okres próbny. Wcześniej przez dziewięć miesięcy pracował w firmie (...) w T., gdzie otrzymywał wynagrodzenie w wysokości około 1300 zł netto. Partnerka Z. R. pracuje jako barmanka na ¾ etatu. Pozwany nie kontaktuje się z synem ze względu na swoją pracę. (dowód: informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej k. 13,14, odpis wyroku o rozwód k. 15-16, umowa o pracę wraz z informacją o dodatkowych warunkach zatrudnienia k. 17-18, umowa abonencka z tytułu opłaty za Internet k. 19, zeznania pozwanego k. 21) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 133 § 1 kro rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie. Tak, więc od chwili urodzenia zobowiązani są do dostarczania dzieciom środków utrzymania i wychowania. Z przepisu powyższego wynika, że rodzice mogą być zwolnieni od świadczeń alimentacyjnych w stosunku do dziecka tylko wtedy, gdy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie i nie pozostaje w niedostatku lub posiada własny majątek, a dochody z tego majątku wystarczają na całkowite pokrycie jego kosztów utrzymania lub wychowania. We wszystkich innych wypadkach na rodzicach ciąży stanowczy obowiązek utrzymania dziecka, ograniczony tylko ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi. Przepis art. 135 § 1 kro stanowi, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Współzależność między usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego, a możliwościami zarobkowymi i majątkowymi zobowiązanego wyraża się w tym, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokajane w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, zakres potrzeb dziecka, które powinny być zaspokajane przez rodziców, wyznacza treść art. 96 kro. Stosownie do dyrektywy zawartej w tym przepisie, rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych jak i duchowych, a także środki wychowania według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Zawsze jednak każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe oraz na ochronę jego osoby i majątku. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy już od osobistych cech dziecka oraz od zamożności rodziców i przyjętego modelu konsumpcji. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a także od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie zawsze jednak mogą być utożsamiane z faktycznie osiąganymi zarobkami. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przez ustawowe określenie „możliwości zarobkowe i majątkowe” należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swego majątku, lecz te zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Na podstawie art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Rozstrzygniecie o żądaniu pozwu wymaga zbadania, czy doszło do „zmiany stosunków”, o której mowa w ww. przepisie. Sąd obowiązany jest zatem porównać stan istniejący w dacie uprawomocnienia się poprzedniego orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego ze stanem istniejącym w dacie orzekania w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie miała miejsce „zmiana stosunków”, uprawniająca w myśl art. 138 kro do ponownego określenia ciążącego na pozwanym obowiązku alimentacyjnego względem małoletniego powoda i zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie powództwa, jednak nie w takim zakresie, w jakim żądała tego M. G.

(1)w imieniu małoletniego powoda. Od daty zasądzenia ostatnich alimentów upłynęło ponad pięć lat. Niewątpliwie zatem wzrosły usprawiedliwione potrzeby małoletniego powoda. Z rozwojem powoda wiąże się konieczność zapewnienia większej ilości pożywienia, nowej odzieży, podręczników i pomocy szkolnych. Ponadto, zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentacji nie może ograniczać się już tylko, z uwagi na jego wiek, do zapewnienia warunków bytowych i socjalnych, lecz także rozwojowych i duchowych, a przede wszystkim edukacyjnych. Wszystko to wymaga nakładów finansowych, których matka uprawnionego nie jest w stanie ponieść samodzielnie, dysponując świadczeniem alimentacyjnym w dotychczasowej wysokości. Podkreślić należy, że małoletni powód z racji wieku zdany jest wyłącznie na pomoc swoich rodziców. To wyłącznie od ich woli i możliwości zależy dalszy rozwój małoletniego oraz zaspokojenie jego usprawiedliwionych potrzeb. Sytuacja matki małoletniego powoda nie uległa większej zmianie. M. G.

(1)nadal jest osobą bezrobotną. Nie posiada stałej pracy. Utrzymuje siebie i małoletniego powoda z zasiłku rodzinnego, alimentów, świadczeń pomocy społecznej i stypendiów szkolnych. Mimo to nie jest w stanie sama sprostać ciągle rosnącym wydatkom związanym z utrzymaniem i wychowaniem dorastającego syna. Wprawdzie podejmuje się wykonywania prac dorywczych, jednak są to zajęcia maksymalnie kilkumiesięczne. W tym miejscu należy zaznaczyć, że rodzice małoletniego powoda nie są zobowiązani do zaspokajania finansowych potrzeb dziecka w częściach równych. Zgodnie z treścią art. 135 § 2 kro, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Małoletni powód znajdują się pod bezpośrednią opieką matki, która sama czyni starania o jego rozwój umysłowy i fizyczny, co wiąże się z nakładem osobistej pracy wychowawczej. W tej sytuacji ciężar finansowy utrzymania powoda powinien w większej części spoczywać na pozwanym. Pozwany Z. R. obecnie pracuje na pół etatu i osiąga stały dochód. Oceniając możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego Sąd stwierdził, że nie wykorzystuje on swoich możliwości w pełni, bowiem pracując na pół etatu, jest w stanie podjąć się dodatkowego zajęcia, co znacząco wpłynęłoby na polepszenie jego sytuacji finansowej i umożliwiło łożenie na utrzymanie dzieci. Faktem również jest, że pozwany zawarł w 2008 roku związek małżeński, a następnie w grudniu 2011 roku wziął rozwód i oprócz małoletniego powoda, ma na utrzymaniu także córkę z tego małżeństwa. Okoliczności powyższe nie zwalniają jednak pozwanego z łożenia na utrzymanie i wychowanie małoletniego powoda. Mają natomiast wpływ na ustalenie wysokości alimentów, co Sąd uwzględnił, oddalając powództwo ponad kwotę 400 złotych. Pozwany podejmując konkretne decyzje życiowe, w tym decydując się na kolejne dziecko, powinien mieć na uwadze, że ma na utrzymaniu małoletniego syna z poprzedniego związku, któremu musi zapewnić środki finansowe. Nadto należy podnieść, że również matka małoletniego powoda ma możliwości zarobkowe, jest bowiem zdrową i młodą osobą. Powinna zatem dołożyć należytej staranności w celu znalezienia zatrudnienia, ponieważ na niej także spoczywa obowiązek utrzymania małoletniego syna. Alimenty w wysokości po 400 złotych miesięcznie, w połączeniu z wkładem ze strony matki uprawnionego, pozwolą małoletniemu powodowi na zaspokojenie jego bieżących, usprawiedliwionych potrzeb. Będą również zgodne z możliwościami zarobkowymi i majątkowymi pozwanego. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o przepis art. 138 kro, art. 133 § 1 kro i art. 135 § 1 i § 2 kro, alimenty zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 19 grudnia 2008 roku w sprawie III RC 268/08 od pozwanego Z. R. na rzecz małoletniego powoda M. G.

(2), z dniem 10 kwietnia 2014 roku, to jest z dniem wniesienia pozwu w niniejszej sprawie, podwyższył do kwoty po 400 złotych miesięcznie, płatnej do dnia 10-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk ustawowej przedstawicielki małoletniego powoda, zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Biorąc pod uwagę stan majątkowy pozwanego Sąd uznał, że obciążenie go kosztami mogłoby utrudnić mu realizację obowiązku alimentacyjnego i w związku z tym pogorszyć sytuację materialną stron, dlatego też w oparciu o przepis art. 102 kpc nie obciążył pozwanego opłatami sądowymi, od uiszczenia których małoletni powód zwolniony był z mocy prawa (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wyrokowi w punkcie podwyższającym alimenty Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc.