A z 18 października 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz, U, Nr 239, poz, 404 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie; art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. , poz. 1388) poprzez błędną jego interpretację polegającą na niezaliczeniu Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (w którym służbę pełnił J. Ł.) do organów bezpieczeństwa. Nadto apelujący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na ustaleniu, wbrew treści przekazanej przez IPN informacji o przebiegu służby , iż sporny okres służby w Pionie P.-Wychowawczym WUSW w S. nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa; -art. 244 § 1 k.p.c. polegające na ustaleniu wbrew treści dokumentu urzędowego tj. informacji IPN, iż okres służby w Pionie P.- Wychowawczym WUSW w S. od 16 marca 1984 r. do 31 stycznia 1987 r., nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa. W ocenie apelującego, okres służby J. Ł. w Pionie P.- Wychowawczym WUSW w S. od 16 marca 1984 r. do 31 stycznia 1987 r. należy uznać za okres służby w organach bezpieczeństwa państwa, a tym samym w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepis art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin. Zgodnie z dyspozycją § 15 rozporządzenia MSWiA z 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej i Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 z późn. zm.), okresy służby zaliczane do wysługi emerytalnej ustala się na podstawie zaświadczeń o przebiegu służby funkcjonariusza. Natomiast w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia środkiem dowodowym potwierdzającym datę i podstawę zwolnienia ze służby oraz okres służby jest zaświadczenie o przebiegu służby sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza, wystawione przez właściwe organy Policji, ABW, Agencji I Wywiadu, CBA, Straży Granicznej, BOR lub PSP. W ocenie apelującego , iż przekazana przez IPN informacja o przebiegu służby funkcjonariusza w organach bezpieczeństwa państwa jest równoznaczna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzonym przez właściwe służby na podstawie akt osobowych i stanowi podstawę do wyliczenia wysługi emerytalnej funkcjonariusza. Podstawowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma zatem przekazana przez IPN Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu informacja o przebiegu służby, w której wskazano okres służby J. Ł. w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 cyt. ustawy 18 października 2006 r. Natomiast Sąd I Instancji pominął art. 13a ust. 1 i 5 cyt. ustawy z 18 lutego 1994 r. Art. 2 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy jednoznacznie wskazuje, iż do organów bezpieczeństwa państw należy zaliczyć wojewódzkie urzędy spraw wewnętrznych. W ocenie apelującego jednoznaczna dyspozycja art. 15b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin wskazuje, iż emerytura wynosi 0,7 % podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w odniesieniu do osoby która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy lustracyjnej . Powołany przepis nie warunkuje jego zastosowania od charakteru wykonywanych czynności, czy też zajmowanego stanowiska bądź też wydziału lub pionu, w którym to stanowisko jest umieszczone. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje na służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 cyt. ustawy. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów art. 233 § 1 kpc oraz art. 244 § 1 kpc apelujący stwierdził, iż przedłożona przez IPN informacja o przebiegu służby jest to dokument urzędowy stanowiący dowód tego , co zostało w nim zaświadczone. Sąd I Instancji ustalił ,wbrew treści dokumentu urzędowego, jakim jest przekazana przez IPN informacji o przebiegu służby, iż sporny okres służby w Pionie P.-Wychowawczym WUSW w S. nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Tymczasem odwołujący uznając, iż sporny okres służby nie powinien być zaliczony do okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa, nie wskazał żadnych dowodów mogących obalić domniemanie związane z dokumentem urzędowym. Również Sąd I instancji takiego postępowania dowodowego nie przeprowadził. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, polegający na ustaleniu wbrew treści przekazanej przez IPN informacji o przebiegu służby, iż ww. okres służby nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa. Przy czym informacja o przebiegu służby jest równoznaczna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb, a zatem ustalenie okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa winno zostać dokonane w oparciu o informację przekazaną przez IPN . W konkluzji swojego stanowiska apelujący wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz pozwanego organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację organu emerytalno-rentowego odwołujący się wniósł jej o oddalenie. Poniósł, że w postępowaniu sądowym wykazał, iż informacja IPN , będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jest nieprawdziwa . Ponadto w jego sprawie IPN wydał dwie sprzeczne ze sobą informacje . Odwołujący zakwestionował argumentację apelującego w całości . Sąd Apelujący zważył: Apelacja organu emerytalno-rentowego jest bezzasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie jest uzasadniony zarzut apelacji naruszenia przepisów art. 13a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.667 ze zm.) oraz § 14 ust.
1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem). Wbrew twierdzeniom apelującego, sąd ubezpieczeń społecznych, rozpoznający sprawę z odwołania od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (obecnie MSW) w sprawie ponownego ustalenia (obniżenia) wysokości emerytury policyjnej, nie jest związany treścią informacji o przebiegu służby w organach bezpieczeństwa państwa, sporządzonej przez Instytut Pamięci Narodowej. Może zatem dokonać własnych ustaleń zarówno co do faktów (co do przebiegu służby), jak i co do oceny prawnej, czy służba w określonej jednostce organizacyjnej stanowi służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944- 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2013r. poz.1388, zwanej dalej: ustawą lustracyjną). W świetle przepisów art. 13a ust. 1 i 5 ustawy z 18 lutego 1994 r. oraz § 14 ust.
1 rozporządzenia, związanie to dotyczy jedynie organu emerytalno-rentowego, który przy wydawaniu decyzji musi kierować się danymi zawartymi w informacji IPN o przebiegu służby. Stanowisko IPN, że Wydział P.-Wychowawczy WUSW w S., w którym pełnił służbę odwołujący się był organem bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy lustracyjnej, nie wiązało natomiast sądu ubezpieczeń społecznych. W niniejszej sprawie do wyłącznej kompetencji sądu należało ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz odpowiednia kwalifikacja prawna (subsumcja) ustalonych faktów, w tym zakwalifikowanie określonego okresu służby emerytowanego funkcjonariusza jako służby w organach bezpieczeństwa państwa oraz interpretacja art. 15 i 15b ustawy z 18 lutego 1994r. w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy lustracyjnej. (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2011 r., II UZP 10/11, OSNP 2012/23-24/298). W rezultacie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 244 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na ustaleniu, wbrew treści urzędowej informacji IPN o przebiegu służby , iż sporny okres służby w Pionie P.-Wychowawczym WUSW w S. nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uwzględnił treść informacji IPN w zakresie ustalenia faktów, że odwołujący się w okresie od 16 marca 1984 r, do 31 stycznia 1987 r. zajmował stanowisko zastępcy szefa ds. spraw P.-Wychowawczych WUSW w S.. Dokonał natomiast własnej oceny prawnej tego faktu i zasadnie uznał , że okres tej służby nie podlega zakwalifikowaniu do służby w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy lustracyjnej. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie . Wyliczenie organów bezpieczeństwa państwa, zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy lustracyjnej jest mało precyzyjne, co dotyczy w szczególności pkt 5, który zalicza do nich "instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych K. Milicji Obywatelskiej oraz wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych". Doprecyzowaniem tej definicji jest treść art. 2 ust. 3 ww. ustawy, w myśl którego jednostkami Służby Bezpieczeństwa, w rozumieniu ustawy, są te jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami. Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2010 r. (sygn. akt II AKa 108/10 (Apel.-W-wa 2010/4/16, KZS 2011/7-8/85, Lex nr 832778), że przepis art. 2 ust. 3 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów, jako zawierający legalną definicję pojęcia jednostki SB, jest wystarczający do rozstrzygnięcia, czy dana jednostka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych była jednostką Służby Bezpieczeństwa (centralną bądź terenową), a zarazem organem bezpieczeństwa państwa - w rozumieniu tej ustawy. Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia Sądu pierwszej instancji co do usytuowania służby polityczno-wychowawczej w strukturach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Zgodnie ze Statutem organizacyjnym MSW, stanowiącym załącznik do uchwały Nr 144/83 Rady Ministrów z dnia 21 października 1983 r. , w skład (...) wchodziły m.in. służby: (...) i P.-Wychowawcza jako odrębne jednostki organizacyjne ( §6 ust.
5 statutu) . Należy powtórzyć za Sądem Okręgowym , że zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych nr 042/81 z 30 października 1981 r. w sprawie powołania, organizacji i zakresu działania pionu polityczno-wychowawczego w resorcie spraw wewnętrznych powołano w (...) Zarząd (...)Wychowawczy, a w komendach wojewódzkich MO wydziały polityczno-wychowawcze odpowiedzialne za programowanie, organizowanie i prowadzenie oraz nadzorowanie pracy polityczno-wychowawczej i kulturalno-oświatowej w jednostkach MO, szkołach i ośrodkach szkolenia MO na terenie województwa (§ 1 pkt ust. 1 i 3). Pracą wydziału kierował bezpośrednio zastępca komendanta wojewódzkiego MO ds. polityczno-wychowawczych. Z powyższego zarządzenia i jego załączników dotyczących zakresu działania Zarządu P. - Wychowawczego i podległych mu wydziałów, jak i ze statutu, wynika, że Zarząd to jednostka organizacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na szczeblu centralnym, a wydziały polityczno-wychowawcze to jednostki jej podległe. Nie sposób jednak na podstawie tychże aktów uznać, że powyższe jednostki były odpowiednio: instytucją centralną służby bezpieczeństwa MSW oraz podległymi jej jednostkami terenowymi. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych Nr 098/83 z dnia 30 grudnia 1983 r. w sprawie zakresu działania członków Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Zarząd (...)Wychowawczy był nadzorowany, zgodnie z § 9 ust. 1 przez szefa (...)Wychowawczej, Dyrektora Generalnego. Przy czym szef (...)Wychowawczej, w myśl § 5 ust. 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 15 lipca 1982 r. w sprawie uprawnień kierowników pionu polityczno-wychowawczego podlegał bezpośrednio Ministrowi Spraw Wewnętrznych, a zastępcy kierowników jednostek (równorzędni) ds. polityczno-wychowawczych służbowo podlegali bezpośrednim przełożonym, a w zakresie działalności ideowo-wychowawczej - szefom nadrzędnych organów polityczno-wychowawczych. W tej sytuacji kluczowe znaczenie w sprawie ma , co podkreślił Sąd pierwszej instancji , zarządzenie nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 listopada 1989 r. w sprawie likwidacji i przekształcenia niektórych służb i jednostek organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (wydanym na podstawie § 1a uchwały nr 144 Rady Ministrów). Na mocy tego aktu prawnego Minister rozwiązał Służbę P.-Wychowawczą, wchodzący w jego skład Zarząd (...) (§ 3 ust. 1 zarządzenia) oraz wszystkie stanowiska polityczno-wychowawcze występujące w jednostkach organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych. Natomiast na poziomie Ministerstwa przekształcono Służbę Kadr i (...) w Służbę Kadr, (...) i (...), Departament (...) i (...) Zawodowego - w Departament Kadr, (...) i (...) (§ 2, § 3 ust. 2). W terenie powstały wydziały szkolenia i wychowania ( źródło: Wikipedia , hasło: „Zarząd Polityczno-Wychowawczy MSW”). W rezultacie nie ma sporu co do tego, apelujący tego argumentu Sądu Okręgowego również nie zwalcza, że Zarząd (...)Wychowawczy MSW, jak i wydziały polityczno-wychowawcze w wojewódzkich urzędach spraw wewnętrznych zostały rozwiązane zarządzeniem z 21 listopada 1989r. A zatem w listopadzie 1989r. doszło do likwidacji całej struktury pionu polityczno-wychowawczego. Natomiast Urząd Ochrony Państwa został utworzony na mocy ustawy z 6 kwietnia 1990 r., która weszła w życie z dniem 10 maja 1990 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526 z późn. zm.). Na mocy art. 130 tej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych miał zorganizować Urząd Ochrony Państwa w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Tak więc rozwiązanie Zarządu P. - Wychowawczego i wydziałów polityczno-wychowawczych w wojewódzkich urzędach spraw wewnętrznych nastąpiło niewątpliwie na kilka miesięcy przed zorganizowaniem UOP . Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji ,że Zarząd (...)Wychowawczy MSW i wydziały polityczno-wychowawcze, w strukturach którego stanowisko w spornym okresie zajmował odwołujący się , nie są objęte dyspozycją art. 2 ust.3 ustawy lustracyjnej, ponieważ uległy likwidacji wcześniej, zanim doszło do zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa. Przy czym jak słusznie uznał Sąd Okręgowy, nie mogą mieć decydującego znaczenia w sprawie, wobec jednoznacznej treści art.2 ust.3 ustawy lustracyjnej, akty prawne niższego rzędu w postaci zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 53/90 z 2 lipca 1990r. w sprawie określenia stanowisk zajmowanych przez funkcjonariuszy byłej służby bezpieczeństwa oraz jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, w których pełnili oni służbę ( Dz.Urz. MSW Nr 2, poz.14) oraz Instrukcji Przewodniczącego Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej z 25 czerwca 1990r.( k.84-86 i 87 akt sprawy). Skoro zatem jednostki organizacyjne pionu polityczno-wychowawczego nie były organami bezpieczeństwa państwa, okres służby odwołującego się na stanowisku zastępcy szefa do spraw P.-Wychowawczych WUSW w S. powinien być, przy ustalaniu wysokości jego emerytury policyjnej, liczony z zastosowaniem wskaźnika podstawy wymiaru w wysokości 2,6% za każdy rok jej pełnienia, jak stanowi art. 15 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (…), o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. W rezultacie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji i dlatego w oparciu o art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.