III AUa 648/14

Sygn.akt III AUa 648/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.) Sędziowie: SA Bohdan Bieniek SO del. Marzanna Rogowska Protokolant: Agnieszka Charkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. w B. sprawy z odwołania (...) Klubu (...) przy udziale zainteresowanego A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umów zlecenia na skutek apelacji (...) Klubu (...) od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt IV U 1331/13 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego za II instancję. Sygn. akt III AUa 648/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 11 lutego 2013 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 z późń. zm.) stwierdził, że A. W. jako osoba wykonująca pracę na podstawię umowy zlecenia u płatnika składek W. T.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresach od 7 września 2006 r. do 30 października 2006 r., od 2 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2006 r., od 2 stycznia 2007 r. do 30 maja 2007 r., od 1 czerwca 2007 r. do 30 sierpnia 2007 r., od 1 września 2007 r. do 30 października 2007 r., od 1 listopada 2007 r. do 30 grudnia 2007 r., od 2 stycznia 2008 r. do 30 stycznia 2008 r., od 1 lutego 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r., od 1 czerwca 2008 r. do 30 grudnia 2008 r., od 1 stycznia 2009 r. do 30 stycznia 2009 r., od 1 lutego 2009 r. do 19 marca 2009 r., od 1 kwietnia 2009 r. do 30 maja 2009 r., od 1 czerwca 2009 r. do 30 czerwca 2009 r., od 1 września 2009 r. do 30 października 2009 r., w dniu 1 listopada 2009 r. oraz od 1 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł (...) Klub (...) w O.. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi wydającemu decyzję. Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił: wydanie jej bez wykazania przez organ ZUS istotnej okoliczności sprawy mającej bezpośredni wpływ na treść orzeczenia to znaczy bez wykazania pobierania przez zleceniobiorcę u innego pracodawcy wynagrodzenia niższego niż określone w treści art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (niższego niż wynagrodzenie minimalne); wydanie jej przez organ ZUS bez uwzględnienia istotnej okoliczności faktycznej sprawy mającej wpływ na treść wydanego orzeczenia w postaci działania przez płatnika składek w warunkach polegających na świadomym wprowadzeniu go w błąd przez ubezpieczonego A. W. co do okoliczności, mających wpływ na wysokość oraz zakres obowiązków płatnika składek; brak podstaw prawnych, na których istnienie mógłby powołać się płatnik składek w celu żądania okazania dokumentów rozliczeniowych lub udzielenia informacji dotyczących składnika umowy o pracę w części wynagrodzenia od innego pracodawcy z uwagi na ochronę danych osobowych, do których należy także informacja o wysokości otrzymanego wynagrodzenia przez A. W., a w rezultacie brak odpowiedzialności za powstanie stanu opłacania składek w niewłaściwej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że A. W. – będący zawodnikiem klubu – potwierdził na piśmie, że w okresie obowiązywania między nimi umowy zlecenia, posiadał zawartą umowę o pracę, na podstawie której otrzymywał wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Oświadczenia takie złożył 3-krotnie w dniach 7 września 2006 r., 1 lutego 2007 r. oraz w dniu 2 stycznia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, iż A. W. był zawodnikiem (...) Klubu (...) w O. działającego w formie stowarzyszenia kultury fizycznej. A. W. pracował u odwołującego na podstawie umów zlecenia w okresach od 7 września 2006 r. do 30 października 2006 r., od 2 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2006 r., od 2 stycznia 2007 r. do 30 maja 2007 r., od 1 czerwca 2007 r. do 30 sierpnia 2007 r., od 1 września 2007 r. do 30 października 2007 r., od 1 listopada 2007 r. do 30 grudnia 2007 r., od 2 stycznia 2008 r. do 30 stycznia 2008 r., od 1 lutego 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r., od 1 czerwca 2008 r. do 30 grudnia 2008 r., od 1 stycznia 2009 r. do 30 stycznia 2009 r., od 1 lutego 2009 r. do 19 marca 2009 r., od 1 kwietnia 2009 r. do 30 maja 2009 r., od 1 czerwca 2009 r. do 30 czerwca 2009 r., od 1 września 2009 r. do 30 października 2009 r., od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r., od 1 grudnia 2009 r. do 30 grudnia 2009 r., od 1 stycznia 2010 r. do 30 marca 2010 r., od 1 kwietnia 2010 r. do 30 maja 2010 r., od 1 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. Nadto Sąd Okręgowy ustalił, że A. W. przynajmniej trzykrotnie – w dniach 7 września 2006 r., 1 lutego 2007 r. oraz 2 stycznia 2008 r. – składał odwołującemu oświadczenia, iż jest zatrudniony w zakładzie (...) na podstawie umowy o pracę i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, które wynosi co najmniej najniższe wynagrodzenie. Z dalszych ustaleń Sądu I instancji wynikało, że w okresie od 1 września 2006 r. do 31 maja 2009 r. A. W. był zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy w przedsiębiorstwie o nazwie(...)z siedzibą w O.. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia wynosiła 680 złotych miesięcznie – była niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Natomiast w okresie od 1 czerwca 2009 r. do 1 listopada 2009 r. A. W. nie był zatrudniony w żadnym innym zakładzie pracy – poza pracą na podstawie umowy zlecenia u odwołującego. Natomiast w okresie od 2 listopada 2009 r. do 31 maja 2010 r. wymieniony był zatrudniony u innego płatnika. Podstawa wymiaru składek była wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Sąd Okręgowy uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na podstawie poczynionych ustaleń odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie Sąd Okręgowy wskazał, iż w sprawie bezsporna była okoliczność, iż A. W. był zatrudniony u odwołującego na podstawie umowy zlecenia w okresach szczegółowo wskazanych w decyzji. Poza sporem pozostawała również okoliczność, iż odwołujący – poza okresem od 12 lutego 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. i od 1 września 2009 r. do 31 października 2009 r. – nie zgłaszał A. W. do ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywanych umów zlecenia. Zdaniem Sądu Okręgowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób niewątpliwy wykazał za pomocą raportów imiennych dla płatników uprawnionych do wypłaty świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, iż A. W. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 maja 2009 r. pracował na podstawie umowy o pracę u płatnika o nazwie (...), zaś podstawa wymiaru jego składek na ubezpieczenia społeczne wynosiła 680 złotych miesięcznie. Sąd Okręgowy wskazał, że przez cały przedmiotowy okres uzyskiwane przez A. W. wynagrodzenie za pracę z tytułu umowy o pracę było niższe niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Klub (...) nie przedłożył żadnych dowodów na to, iż A. W. był zatrudniony w jakimkolwiek innym zakładzie pracy w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Odnosząc powyższy stan faktyczny do przepisów prawa materialnego, Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 ustawy, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Sąd Okręgowy przytoczył treść art. art. 9 ust. 1, ust. 1a w/w ustawy. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 12 ust. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Sąd Okręgowy podkreślił, iż zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził jedynie, iż A. W. we wskazanym okresie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywanej na rzecz odwołującego umowy zlecenia. Okoliczność, iż wprowadził on odwołującego w błąd co do wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę nie ma żadnego znaczenia dla objęcia go ubezpieczeniami społecznymi. Nie ma również znaczenia wina płatnika, bądź jej brak w zakresie dopełnienia obowiązku zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia i odprowadzania za niego składek. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem w zaistniałej sytuacji wyjątku od zasady powszechności podlegania ubezpieczeniom. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na zasadzie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. (...) Klub (...) w O. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu brak wyjaśnienia istotnej okoliczności sprawy w postaci trzykrotnego złożenia przez zainteresowanego nieprawdziwych oświadczeń w sprawie otrzymywania wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w wysokości wyższej niż wynagrodzenie minimalne, a tym samym wprowadzenia (...) Klubu (...) w błąd, dotyczący spełnienia przesłanek do objęcia zainteresowanego ubezpieczeniami społecznymi tylko z jednego tytułu to jest umowy o pracę. Wskazując na powyższe podstawy apelacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego poprzez stwierdzenie niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonania umowy zlecenia. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Niezależnie od podniesionych zarzutów apelacyjnych, zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, postępowanie zniesieniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Okręgowemu w Olsztynie IV Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania, bowiem zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie wystąpiła nieważność postępowania polegająca na pozbawieniu możności obrony praw zainteresowanego A. W. (art. 379 pkt 5 k.p.c.), gdyż nie został on prawidłowo powiadomiony o toczącym się postępowaniu z odwołania (...) Klubu (...) w O.. Procesowy status A. W. wynika wprost z treści art. 477 11 § 1 k.p.c.. Zgodnie z jego treścią w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany. Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Zatem mając na uwadze powyższe należy wskazać, że zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu jest podmiot, którego praw i obowiązków bezpośrednio dotykać może wynik toczącej się sprawy, przy czym nie chodzi tu o zainteresowanie w sensie potocznym, ani o automatyczne przypisywanie drugiej stronie kwestionowanej umowy tego przymiotu (wyrok SN z dnia 28 kwietnia 2005 roku, I UK 236/04, LexPolonica nr 3905100, OSNP 2006, nr 1-2, poz. 28). Wskazać należy, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja dotyczy stwierdzenia przez organ rentowy, że A. W. jako osoba wykonująca pracę na podstawię umowy zlecenia u płatnika składek (...)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w określonych okresach. Zatem przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy A. W. we wskazanym okresie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywanej na rzecz odwołującego umowy zlecenia. Tak zdefiniowany przedmiot postępowania nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż A. W. legitymuje się w przedmiotowej sprawie statusem zainteresowanego a tym samym zgodnie z art. 477