i art. 243 k.p.c. w związku z tym, że powód nie mógł uprawdopodobnić swojego roszczenia w sytuacji, w której Sąd Okręgowy już oddalił jego powództwo, pomimo istnienia jakiegokolwiek interesu prawnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja okazała się skuteczna o tyle, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji zachodzi wtedy, gdy sąd ten, w wyniku stwierdzenia istnienia przesłanki unicestwiającej roszczenie pozwu lub żądanie zgłoszone w zarzucie przez pozwanego, nie rozpoznał merytorycznie sprawy, a więc nie zbadał podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia lub zarzutu pozwanego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2013 r., I CZ 87/13, LEX nr 1415183). W rozpoznawanej sprawie pozwany wnosząc o oddalenie powództwa, zarzucił wygaśnięcie wierzytelności strony powodowej na skutek skutecznie dokonanego potrącenia, ewentualnie zgłosił zarzut potrącenia tych samych wierzytelności z wierzytelnością objętą żądaniem pozwu. Strona pozwana utrzymywała, że przysługiwały jej, ewentualnie na wypadek uznania za nieskuteczną kompensaty dokonanej w dniu 9 listopada 2013 r. – nadal przysługują, wierzytelności w łącznej kwocie 607.000,08 zł, w tym: 269.186,58 zł z tytułu nienależnie pobranych przez stronę powodową od pozwanej tzw. „opłat półkowych”, 185.523,17 zł z tytułu należności objętych tzw. „fakturami korygującymi plus”, 3439,92 zł tytułem kosztów dostaw, 265,68 zł jako dwukrotnie policzonej należności (te wszystkie wartości były przedmiotem rozliczenia z 9 listopada 2013 r.) oraz 148.483,69 zł z tytułu tzw. „faktur anulujących” (w tym 118.483,69 zł potrąconych w przyjętym przez powoda przelewie z 28 grudnia 2012 r. oraz 30.101,04 zł – nierozliczonych w tym przelewie). W żadnym jednak wypadku przedstawione do potrącenia wierzytelności strony pozwanej wskazane wyżej nie są tożsame z wierzytelnościami objętymi wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt VII GC 345/12 oraz częściowo go modyfikującym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1590/13, na co słusznie zwróciła uwagę apelacja. Okoliczność ta była i pozostała w niniejszej sprawie bezsporna, a nadto wynika z dokumentów przedłożonych do akt. W szczególności pismo strony pozwanej do powodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. oraz specyfikacja do przelewu z dnia 9 listopada 2012 r. nie pozostawia wątpliwości co do odrębności wierzytelności potrąconych w dniu 9 listopada 2012 r. oraz tych dochodzonych w sprawie VII GC 345/12 (k. 379, k. 380-386). Godzi się także zauważyć, że z ogólnej sumy wierzytelności zgłoszonych do potrącenia w sprawie niniejszej, opłaty uznawane przez stronę powodową za pobrane nienależnie za przyjęcie towaru do sprzedaży stanowiły jedynie część. W konsekwencji powyższych rozważań dojść należało do przekonania, że Sąd pierwszej instancji uznając skuteczność potrącenia wierzytelności strony pozwanej, które w rzeczywistości do potrącenia przedstawione nie zostały, nie odniósł się w żadnym zakresie do zarzutów zgłoszonych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a zatem nie rozpoznał istoty sprawy. Co więcej, nie zostało wyjaśnione, czy zasadny jest podniesiony z kolei przez stronę powodową zarzut przedawnienia wierzytelności z tytułu tzw. „opłat półkowych” oraz odsetek od tychże. Odnośnie pozostałych zarzutów apelacji, choć nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji, zauważyć należy, że w istocie ogólną sumą wierzytelności, którą strona pozwana wskazywała jako zdatną do potrącenia była kwota 607.000,08 zł. Z kolei co do zarzutu obrazy przepisów art. 236 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. wskazać trzeba, że strona powodowa nie zgłosiła w tym zakresie stosownego zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c., a nadto nie zostało wykazane, aby uchybienie to miało jakikolwiek wpływ na prawidłowość kwestionowanego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozstrzyganiu sporu Sąd pierwszej instancji rozpozna zgłoszone w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzuty. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy na skutek oświadczenia o potrąceniu wierzytelności, wskazanych w piśmie z dnia 9 listopada 2012 r. doszło do umorzenia wierzytelności powoda dochodzonych pozwem. W tym celu zbadać trzeba, czy stronie powodowej przysługiwały te wierzytelności, czy potrącenie było dopuszczalne w świetle art. 502 k.c. Sygnalizacji wymaga także brak de facto poczynienia ustaleń w zakresie sposobu negocjowania cen między stronami, szczególnie w warunkach promocyjnych oraz niewyjaśnienie aktualności obniżek cen w sytuacji niedochowania umówionej ilości zamówionego towaru. W zależności od poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy rozważy następnie konieczność rozpoznania skuteczności złożonego w rozpoznawanej sprawie przez stronę pozwaną oświadczenia o potrąceniu pozostałych wierzytelności. Z uwagi na uchylenie wyroku w całości, także w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu, zażalenie strony pozwanej, kwestionujące wysokość kosztów zastępstwa procesowego, stało się bezprzedmiotowe. Częściowo uzasadnione okazało się natomiast zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 6 marca 2014 r. w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Wobec uchylenia wyroku oddalającego powództwo, nieaktualny stał się główny zarzut zażalenia dotyczący nieuprawdopodobnienia roszczenia. W istocie bowiem strona powodowa przedłożonymi przy pozwie dokumentami w postaci faktur uwiarygodniła istnienie wierzytelności w dochodzonej pozwem wysokości względem pozwanej spółki. Podniesiony przez zobowiązanego zarzut wygaśnięcia zobowiązania na skutek potrącenia wymaga oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego przy zastosowaniu reguł z art. 233 §1 k.p.c. Strona powodowa uprawdopodobniła także swój interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przedłożone zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w sprawach KM 11524/13 i KM 11466/13 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Mysłowicach K. S. świadczą o prowadzeniu przeciwko pozwanej spółce egzekucji postanowień zabezpieczających na rzecz innego podmiotu, co może świadczyć o tym, że wykonanie w przyszłości ewentualnie zapadłego na korzyść powoda wyroku, będzie co najmniej utrudnione. W powyższej sytuacji stwierdzić należało, że powodowa spółka uprawdopodobniła zarówno swoje roszczenie, jak i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, czyniąc zadość przepisom art.
Sąd Apelacyjny nie podzielił natomiast poglądu Sądu pierwszej instancji co do sposobu zabezpieczenia. Odnośnie zajęcia wierzytelności przysługujących pozwanej spółce egzekwowanych w postępowaniu KM 199/14 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie M. W. zauważyć należy, że postępowanie to zostało umorzone przed złożeniem wniosku o udzielenie zabezpieczenia (k. 1587), w związku z wyegzekwowaniem całości świadczenia. Z kolei żądanie zajęcia pozostałych (poza wierzytelnością z rachunku bankowego) wierzytelności strony pozwanej nie mogło zostać uwzględnione, a to z uwagi na ogólnikowość wniosku w tym zakresie. Uprawniony nie skonkretyzował w najmniejszym stopniu, z tytułu jakich stosunków prawnorzeczowych czy obligacyjnych obowiązanemu mają przysługiwać wierzytelności podlegające zajęciu, co jest istotne z punktu widzenia przepisów art. 736 §1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 738 k.p.c., a także nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny pod kątem art.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podst. art. 386 §1 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 2. sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.