Sygn. akt VIII K 380/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 29 października 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy M. w W. w VIII Wydziale Karnym w składzie: Przewodnicząca: S SR Małgorzata Lewczuk Protokolant: Magdalena Rucińska przy udziale Prokuratora: Małgorzata Gołębiowska, Maria Wawer, Magdalena Beroud-Korowajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 6 sierpnia 2014 roku, 24 września 2014 roku oraz 29 października 2014 roku sprawy V. H., córki G. i S. z domu D., urodzonej (...) w L. (Liban) oskarżonej o to, że: 1. w okresie od 01 stycznia 2008r. do 15 lipca 2008r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm., złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W. przy ul. (...) we właściwym rejestrze sądowym za okres od 20 listopada 2007r. do 31 grudnia 2007r., tj. o czyn z art. 79 pkt 4 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm. 2. w okresie od 01 stycznia 2009r. do 15 lipca 2009r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm., złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W. przy ul. (...) we właściwym rejestrze sądowym za okres 01 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2008r., tj. o czyn z art. 79 pkt 4 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm. 3. w okresie od 01 stycznia 2010r. do 15 lipca 2010r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm., złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W. przy ul. (...) we właściwym rejestrze sądowym za okres 01 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2009r., tj. o czyn z art. 79 pkt 4 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm. 4. w okresie od 01 stycznia 2008r. do 30 czerwca 2008r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm. sporządzenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W. przy ul. (...), za okres od 20 listopada 2007r. do 31 grudnia 2007r., tj. o czyn z art. 77 pkt 2 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z póź. zm. w okresie od 01 stycznia 2010r. do 30 czerwca 2010r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm. sporządzenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W. przy ul. (...), za okres od 01 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2009r., tj. o czyn z art. 77 pkt 2 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z póź. zm. orzeka: Na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonej V. H. warunkowo umarza na okres 2 (dwóch) lat próby, przy czym ustala, że: 1. oskarżona w ramach czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia opisanego w punkcie 2 części wstępnej wyroku dopuściła się tego, że w okresie od 01 stycznia 2009r. do 15 lipca 2009r. zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W., ul. (...), we właściwym rejestrze sądowym za okres od 01 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2008r., tj. popełniła występek z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości 2. oskarżona w ramach czynów zarzucanych jej aktem oskarżenia opisanych w punkcie 1 i 4 części wstępnej wyroku dopuściła się tego, że w okresie od 01 stycznia 2008r. do 30 czerwca 2008r. zaniechała wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości sporządzenia, a w konsekwencji również złożenia we właściwym rejestrze sądowym, sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W., ul. (...), za okres od 20 listopada 2007r. do 31 grudnia 2007r., tj. występku z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości 3. oskarżona w ramach czynów zarzucanych jej aktem oskarżenia opisanych w punkcie 3 i 5 części wstępnej wyroku dopuściła się tego, że w okresie od 01 stycznia 2010r. do 30 czerwca 2010r. zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, sporządzenia, a w konsekwencji również złożenia we właściwym rejestrze sądowym, sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. z/s w W., ul. (...), we właściwym rejestrze sądowym za okres od 01 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2009r., tj. występku z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości Na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązuje oskarżoną do zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Postpenitencjarnej; Na podstawie art. 626 § 1 k.p.k., 627 k.p.k. i 629 k.p.k. zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 150 (stu pięćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, w tym kwotę 60 (sześćdziesięciu) złotych tytułem opłaty. UZASADNIENIE Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Spółka (...) Sp. z o.o. powstała w dniu 22 października 2007 roku. W dniu 20 listopada 2007 została wpisana natomiast do Krajowego Rejestru Sądowego. V. H. (wcześniej: I.) była w tej spółce jedynym wspólnikiem, posiadającym całość udziałów i jednocześnie pełniła funkcję prezesa jej zarządu. W spółce ustanowiony został także prokurent samoistny w osobie R. W.. Pełniona przez niego funkcja ujawniona została w KRS wpisem z dnia 21 lutego 2008 roku. R. W. zajmował się wszelkimi sprawami spółki, zaś V. H. na mocy wewnętrznych uzgodnień z R. W. pełniła funkcję prezesa zarządu jedynie formalnie; nie interesowała się sprawami spółki ani nie wykonywała żadnych czynności związanych z jej bieżącą działalnością. W okresie od kwietnia 2008 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku usługi rachunkowe dla spółki (...) świadczyło biuro rachunkowe prowadzone przez B. M.. Usługi te polegały na prowadzeniu ksiąg rachunkowych. W ramach prowadzonych usług biuro B. M. sporządziło dla spółki (...) sprawozdanie finansowe za rok 2008. We wszelkich sprawach związanych z obsługą księgową spółki (...) kontaktowała się z R. W.. Jemu także przekazała sporządzone za rok 2008 sprawozdanie finansowe. V. H., mimo pełnienia funkcji prezesa zarządu nie dopełniła ciążącego na niej z tego tytułu obowiązku sporządzenia w ustawowym terminie sprawozdania finansowego za okres od dnia 20 listopada 2007 roku do dnia 31 grudnia 2007 roku oraz za rok 2009. Konsekwencją zaniechania sporządzenia sprawozdań finansowych za wymienione okresy był fakt, iż nie zostały one złożone we właściwym rejestrze sądowym. Mimo zaś sporządzenia sprawozdania finansowego za rok 2008, także to sprawozdanie nie zostało złożone we właściwym rejestrze sądowym. W dniu 17 maja 2010 roku V. H. zawarła z R. W. umowę sprzedaży, na mocy której prawa do posiadanych przez nią w spółce (...) udziałów oraz wszelkie prawa i obowiązki z nimi związane przeszły na kupującego R. W.. Tego samego dnia V. H. sporządziła własnoręcznie podpisane oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu w/w spółki. Wniosła jednocześnie o niezwłoczne przeprowadzenie Zgromadzenia Wspólników w celu podjęcia uchwały o odwołaniu jej z tej funkcji i złożenia stosownych wniosków do rejestru przedsiębiorców KRS. Zmiana danych w KRS nastąpiła w dniu 14 marca 2011 roku, kiedy to jako prezes zarządu wpisany do niego został M. B.. V. H. nie była uprzednio karana sądownie. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o następujące dowody: wyjaśnienia oskarżonej V. H. (k. 65, 111 – 112), zeznania świadka P. H. (k. 133), zeznania świadka B. M. (k. 42, 144 – 145), informacje z KRS (k. 8 – 9, 30 – 36), kopia oświadczenia (k. 125), kopia umowy sprzedaży (k. 126 – 129) oraz dane o karalności (k. 56, 97, 141). Oskarżona V. H., przesłuchana w toku postępowania przygotowawczego (k. 65), nie przyznała się do zarzucanych jej czynów z art. 77 pkt. 2 i 79 pkt. 4 Ustawy o rachunkowości i odmówiła składania wyjaśnień. Natomiast w toku rozprawy przed Sądem w dniu 6 sierpnia 2014 roku (k. 111 – 112) oskarżona przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów i wyjaśniła, że w toku postępowania przygotowawczego nie zrobiła tego, ponieważ „nie wiedziała, o co chodzi w sprawie”. Według wyjaśnień oskarżonej figurowała ona jako prezes zarządu spółki Fair B., ponieważ jej mąż często wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych na kilka miesięcy i w związku z tym „przekazał jej firmę”. Oskarżona podkreśliła, że tylko formalnie była prezesem zarządu spółki, a wszelkimi sprawami związanymi z prowadzeniem spółki i jej bieżącą działalnością zajmował się kolega jej męża – R. W.. Z wyjaśnień oskarżonej V. H. wynika również, iż w 2010 roku R. W. odkupił od niej wszystkie udziały w spółce. Ponadto oskarżona oświadczyła, że nie wie, czy zaległe sprawozdania finansowe zostały w konsekwencji złożone do Krajowego Rejestru Sądowego. Dodała przy tym, że nie była świadoma, iż jako prezes zarządu miała obowiązek składania sprawozdań finansowych do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Wyjaśnienia oskarżonej wraz z pozostałymi dowodowymi ujawnionymi na rozprawie Sąd ocenił w oparciu o reguły art. 7 k.p.k., zgodnie z którymi Sąd ocenia dowody swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, jak i wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd obdarzył wyjaśnienia oskarżonej V. H. złożone na rozprawie przed Sądem przymiotem wiarygodności. Są one spójne i logiczne i w świetle pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Oskarżona V. H. w sposób jasny przedstawiła powody, dla których nie dopełniła ciążących na niej z mocy ustawy obowiązków sporządzenia oraz złożenia sprawozdań finansowych do KRS. Jej wyjaśnienia korespondują w pełni z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadków P. H. (k. 133) oraz B. M. (k. 42, 144 – 145), a także z dowodami nieosobowymi w postaci informacji z KRS (k. 8 – 9, 30 – 36) oraz kopiami umowy sprzedaży (k. 126 – 129) i oświadczenia (k. 125). Brak jest więc w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym danych, które w jakikolwiek sposób poddawałyby w wątpliwość wiarygodność wyjaśnień oskarżonej. W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, iż jej oświadczenie o przyznaniu się do popełnienia zarzucanych jej czynów oraz przedstawione przez nią okoliczności ich popełnienia są wiarygodne i winny stanowić podstawę czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Z wyjaśnieniami oskarżonej korelują w pełni zeznania świadków P. H. (k. 133) oraz B. M. (k. 42, 144 – 145). Depozycje te Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Wymienieni świadkowie z własnej perspektywy oraz dokładnie i zgodnie z posiadaną przez siebie wiedzą opisali sposób funkcjonowania spółki (...). Ich zeznania są logiczne, konsekwentne i wzajemnie się uzupełniają. Sąd nie znalazł więc żadnych podstaw, aby odmówić im pełniej wiarygodności i mocy dowodowej. Świadek P. H., mąż oskarżonej, zeznał w toku rozprawy w dniu 24 września 2014 roku (k. 133), że oskarżona na jego prośbę pełniła funkcję prezesa zarządu spółki powstałej i funkcjonującej na skutek jego inicjatywy, ponieważ on sam prowadził działalność gospodarczą i w Polsce i za granicą, a w związku z tym musiał często i na długo wyjeżdżać, nie mogąc osobiście i na bieżąco zajmować się sprawami tejże spółki. Świadek zaznaczył przy tym, że do spółki od samego początku jej funkcjonowania został powołany prokurent w osobie R. W., który miał zajmować się wszystkimi sprawami spółki, podczas gdy jego żona V. H. jedynie formalnie pełniła funkcję prezesa zarządu. Świadek nie ukrywał bowiem, że jego żona nie posiadała niezbędnych predyspozycji do kierowania spółką i nigdy wcześniej nie prowadziła tego rodzaju działalności. R. W. nie wywiązywał się jednak odpowiednio z obowiązków, jakie na siebie przyjął, a związanych z zajmowaniem się wszelkimi sprawami spółki. W konsekwencji doszło do rezygnacji jego żony z pełnienia funkcji prezesa zarządu, a udziały w spółce (...) odkupił właśnie R. W. w maju 2010 roku. Świadek B. M., w toku postępowania przygotowawczego (k. 42), zeznała, że jest właścicielką biura rachunkowego, które od kwietnia 2008 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku świadczyło usługi dla firmy (...), polegające na prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Świadek oświadczyła, że sporządziła sprawozdanie finansowe spółki za rok 2008. B. M. podkreśliła przy tym, iż do obowiązków jej biura nie należało złożenie w/w sprawozdania do KRS – za to odpowiedzialny był bowiem, zgodnie z odpowiednimi w tym zakresie przepisami, kierownik jednostki. W toku rozprawy w dniu 29 października 2014 roku (k. 144 – 145) świadek podtrzymała uprzednio złożone zeznania i dodała, że faktycznie prowadzeniem spraw spółki zajmował się R. W.. Był on w zasadzie jedyną osobą, która kontaktowała się z nią w sprawach spółki. Świadek podkreśliła przy tym, że prowadzeniem działalności spółki, także w odniesieniu do spraw księgowych i kontaktów z prowadzonym przez nią biurem rachunkowym nie zajmowała się oskarżona. Nie budzącymi wątpliwości Sądu są także zeznania właścicielki lokalu, który w KRS figurował jako siedziba spółki (...), E. Ł. (k. 13 – 14). Na podstawie art. 392 § 1 w zw. z art. 394 § 2 k.p.k. uznane one zostały za ujawnione bez odczytywania, albowiem bezpośrednie przesłuchanie świadka nie było niezbędne, a żadna ze stron nie sprzeciwiła się temu. Sąd uznał zeznania E. Ł. za wiarygodne, aczkolwiek nie wnoszące nic istotnego do sprawy, albowiem nie odnoszą się one do zarzutów przedstawionych oskarżonej. Sąd uznał za w pełni wiarygodny dowód nieosobowy w postaci odpisu z KRS (k. 8 – 9, 30 – 36). Wynika z niego, że oskarżona V. H. pełniła funkcję prezesa zarządu spółki Fair B. w okresie objętym zarzutami. Od dnia 21 lutego 2008 roku prokurentem w/w spółki był R. W.. Z omawianego dokumentu wynika również, że w dniu 14 marca 2011 roku funkcję prezesa zarządu objął M. B.. Za autentyczne Sąd uznał również dokumenty w postaci kopii umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (k. 126 – 129) oraz kopii oświadczenia V. H., w którym rezygnuje ona z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki Fair B. (k. 125). Potwierdzają one, iż oskarżona w 2010 roku przestała pełnić funkcję prezesa zarządu spółki, a także sprzedała wszystkie posiadane przez siebie udziały. Na walor wiarygodności zasługują również pozostałe dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy w postaci kopii aktu notarialnego (k. 15 – 19), kopii informacji do US (k. 124) oraz pisma do KRS (k. 130 – 131). Dowody te zostały sporządzone w formie przewidzianej przez przepisy prawa, ich treść nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony postępowania. V. H. została oskarżona o to, że: 1. w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 15 lipca 2008 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. we właściwym rejestrze sądowym za okres od 20 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, tj. o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, 2. w okresie od 01 stycznia 2009 roku do 15 lipca 2009 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. we właściwym rejestrze sądowym za okres od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku, tj. o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, 3. w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 15 lipca 2010 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. we właściwym rejestrze sądowym za okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 roku, tj. o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, 4. w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 30 czerwca 2008 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, sporządzenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. za okres od 20 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, tj. o czyn z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości, 5. w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 30 czerwca 2010 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, sporządzenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. za okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 roku, tj. o czyn z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Dokonawszy analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy uznał w ramach czynów zarzuconych oskarżonej, że dopuściła się ona tego, że w okresie od 1 stycznia 2009 roku do 15 lipca 2009 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, złożenia sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) Sp. z o.o. we właściwym rejestrze sądowym za okres od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku, tj. popełnienia występku z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Kolejnym występkiem, którego popełnienie Sąd przypisał oskarżonej jest to, że w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 30 czerwca 2008 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, sporządzenia, a w konsekwencji również złożenia we właściwym rejestrze sądowym, sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. za okres od 20 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, a tym samym oskarżona dopuściła się czynu z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Nadto oskarżona dopuściła się tego, że w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 30 czerwca 2010 roku zaniechała, wbrew obowiązującym przepisom ustawy o rachunkowości, sporządzenia, a w konsekwencji również złożenia we właściwym rejestrze sądowym, sprawozdania finansowego z działalności firmy (...) sp. z o.o. we właściwym rejestrze sądowym za okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 roku, tj. występek z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Sąd przypisując oskarżonej popełnienie wskazanych wyżej występków zmienił ich opis i kwalifikację prawną przyjętą przez oskarżyciela w akcie oskarżenia, a mianowicie uznając, że czyny z punktu 1 i 4 aktu oskarżenia stanowią jeden występek, a kolejny występek stanowią czynu z punktu 3 i 5 aktu oskarżenia, przy czym wskazane występki zakwalifikowane zostały z art. 77 pkt. 2 Ustawy o rachunkowości. Sąd dokonał tym samym istotnej zmiany opisu czynów zarzucanych oskarżonej V. H. poprzez uznanie, iż zaniechanie złożenia przez nią sprawozdań finansowych za okres od 20 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku oraz za rok 2009 stanowiło tzw. czyny współukarane następcze w stosunku do zaniechania sporządzenia sprawozdań finansowych za w/w okresy. Oskarżonej zarzucono bowiem aktem oskarżenia odnośnie każdego ze wskazanych okresów po dwa przestępstwa, a mianowicie zaniechanie sporządzenia sprawozdania finansowego w ustawowym terminie oraz zaniechanie złożenia go we właściwym rejestrze sądowym. W sytuacji jednak, gdy sprawca wpierw zaniecha sporządzenia sprawozdania finansowego, nie wydaje się możliwe, aby następnie miał możliwość złożenia go w rejestrze sądowym. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, należy więc uznać, iż drugi chronologicznie czyn stanowi „współukarany czyn następczy” wobec pierwszego z nich. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zachowaniu oskarżonej, polegającym najpierw na zaniechaniu obowiązku sporządzenia, a następnie zaniechaniu złożenia we właściwym rejestrze sądowym sprawozdania finansowego towarzyszyła zwartość czasowa, a w obu przypadkach wymienione zachowania odnosiły się do tego samego sprawozdania finansowego, zaś zaniechanie złożenia sprawozdania finansowego było logiczną i typową konsekwencją wypełnienia znamion występku z art. 77 pkt. 2 Ustawy o rachunkowości. Dochodząc do powyższego przekonania, Sąd miał także na uwadze pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2003 roku (I KZP 5/03) wskazujący, iż „przy dokonywaniu analizy, czy w okolicznościach konkretnego wypadku powinno dojść do redukcji ocen prawnokarnych z zastosowaniem konstrukcji czynu współukaranego następczego, należy mieć w polu rozważań następujące okoliczności:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.