Sygn. akt VI Ga 255/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki

§ 6k.c.

poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnych podstaw – co ma bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego wyroku, 2. naruszenie przepisu art.

§ 5k.c.

poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że pozwany w zakresie dochodzonych kwot ponosił w stosunku do powoda odpowiedzialność solidarną,

1. naruszenie przepisu art. 355 § 1 i 2 k.c. poprzez nieuwzględnienie profesjonalnego charakteru powoda – ze względu na doświadczenie rynkowe powód musiał być świadom (czego Sąd I instancji nie wziął w ogóle pod uwagę) konsekwencji umieszczonych w umowie podwykonawczej zapisów,
2. naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak poparcia orzeczenia na wynikach przeprowadzonego postępowania dowodowego. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia pozwany domagał się zmiany wyroku i oddalenia powództwa w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto domagał się zasądzenia od powoda na jego rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając apelację pozwany powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, a także treść § 6 ust. 10 umowy podwykonawczej i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym, co do tego, że pozwany nie znając rzeczywistych stawek, jakie mają funkcjonować w rozliczeniach pomiędzy generalnym wykonawcą, a podwykonawcą, zaakceptował umowę podwykonawczą wyłącznie dlatego, że zawierała ona w/w § 6 ust. 10, w którym zastrzeżono limit odpowiedzialności inwestora. Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową apelację zważył, co następuje: Interpretacja przesłanek odpowiedzialności solidarnej wykonawcy i inwestora względem podwykonawcy robót budowlanych, o której mowa w art.

k.c. dokonana została w uchwale SN z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt III CZP 6/08. Zarówno z w/w uchwały, jak i późniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego wynika, że warunkiem odpowiedzialności inwestora z art.

§ 5k.c.

jest to, aby znał on lub miał możność poznania tych postanowień umowy wykonawcy z podwykonawcą, które wyznaczały zakres jego odpowiedzialności (vide m.in. wyrok SN z 6.10.2010 r. IICSK 210/10). Niewątpliwie do postanowień tych należą te, które dotyczą wysokości wynagrodzenia podwykonawcy, bądź też sposobu jego ustalenia, zasad lub podstaw odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Z utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że inwestor nie jest zwolniony od należytej staranności podejmowanych czynności, które są związane z wyrażeniem zgody na wykonywanie części robót (określonego zakresu robót) przez podwykonawcę. W okolicznościach niniejszej sprawy, co wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, treść subklauzuli (...) do umowy głównej została wprowadzona do umowy podwykonawczej na wniosek inwestora. Było to działanie niewątpliwie w jego interesie. Pozwany w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym podnosił, iż przed wyrażeniem zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą, jakim był powód, przedłożono mu jedynie wzór umowy podwykonawczej, do którego nie wpisano - z uwagi na tajemnicę handlową - wysokości wynagrodzenia, jakie wykonawca miał zapłacić podwykonawcy. Z drugiej jednak strony pozwany nie kwestionował, że pozostała treść umowy podwykonawczej nie zmieniła się w porównaniu do tej przedłożonej do pozwu i zalegającej w aktach sprawy na karcie od 14 – 19, w tym również co do treści zawartej w § 6 ust. 2. Zapis ten stwierdza, że „ wynagrodzenie określone w ust.1 jest wynagrodzeniem ilościowo – ryczałtowym. Ostatecznie ustalenie wartości należnego podwykonawcy wynagrodzenia nastąpi po zakończeniu realizacji umowy na podstawie iloczynu obmiaru jednostkowego wykonanych przez Podwykonawcę robót (zatwierdzonego przez Inżyniera Kontraktu i Kierownictwo Kontraktu Wykonawcy) i cen jednostkowych określonych w załączniku nr(...) do Umowy”. Powód dysponując zatem nawet jedynie wzorcem umowy winien przed wyrażeniem zgody na wykonywanie robót przez podwykonawcę zwrócić się do generalnego wykonawcy, bądź podwykonawcy o stosowne wyjaśnienia i zbadać ewentualnie kwestię cen jednostkowych przewidzianych w załączniku nr (...). Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik powoda przyznał, że przy obliczaniu należności objętych niniejszym sporem stosował ceny jednostkowe przewidziane w/w załącznikiem (okoliczności tej pełnomocnik pozwanego nie kwestionował). Ponieważ pozwany nie twierdził nawet, iż podjął jakiekolwiek czynności przed wyrażeniem zgody na wykonywanie robót przez podwykonawcę (powoda), to jego ostatecznie „obciąża” zaniechanie tej staranności. Dlatego też zastrzeżenie dokonane mocą § 6 ust. 10 umowy podwykonawczej należy uznać jako nieuprawnione. Jest ono bowiem w istocie ograniczeniem odpowiedzialności solidarnej inwestora w stosunku do podwykonawcy, a jako takie jest nieważne z mocy art.

§ 6k.c.

Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2014 r., sygn., akt V ACa 746/13, co do tego, iż istotną cechą odpowiedzialności z art.

§ 5k.c.

nie jest zobowiązanie inwestora do spełnienia świadczenia, tylko ponoszenie przez niego odpowiedzialności za spełnienie świadczenia (zapłatę wynagrodzenia) przez wykonawcę. Odpowiedzialność inwestora powstała w następstwie wyrażenia przez niego zgody na zawarcie umowy podwykonawczej, ma charakter dodatkowej gwarancji uzyskania wynagrodzenia przez podwykonawcę. Wynika ona z bezwzględnego przepisu ustawy i dla jej przedmiotu oraz granic pozbawione znaczenia są stosunki wewnętrzne oparte na umowie inwestor – wykonawca ( vide pogląd wyrażony w wyroku SN z dnia 16.04.2014 r. V CSK 296/13). Ponieważ pozwany, pomimo dysponowania wzorcem umowy podwykonawczej ostatecznie wyraził zgodę na powoda jako podwykonawcę, przy uwzględnieniu zasad jego wynagrodzenia określonych w załączniku nr 3 do umowy, to zdaniem Sądu Okręgowego, ponosi odpowiedzialność solidarną łącznie z generalnym wykonawcą. W związku z powyższym, apelację jako bezzasadną w przedmiocie należności głównej i kosztów postępowania oddalono na podstawie art. 385 k.p.c. Za zasadne uznał natomiast Sąd Odwoławczy te zarzuty apelacji, które dotyczą żądania powoda i orzeczenia Sądu Rejonowego co do dat od których zostały zasądzone. Sąd Okręgowy podziela bowiem pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt IV CSK 91/12, odnośnie tego, że datą początkową, od której odsetki te należy naliczać jest data wezwania zobowiązanego do zapłaty. Odpowiedzialność „gwarancyjna” inwestora dotyczy bowiem jedynie roszczenia głównego, a nie odsetek. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I tylko o tyle, że należne powodowi odsetki zasądził po upływie 7 dni od daty wezwań skierowanych do pozwanego, z uwzględnieniem obrotu pocztowego, na podstawie art. 481 § 1 k.c. i art. 455 k.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.c.