k.p.c., która w toku postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 985/10 została dokonana przez powołanego biegłego. Biegły w postępowaniu egzekucyjnym wycenił wartość zajętego prawa na łączna kwotę 84.500 zł na dzień 6 lutego 2012r. Oszacowanie tego prawa polegało w praktyce na ustaleniu wartości rynkowych przedmiotowych pojazdów na dzień wyceny. W toku postępowania egzekucyjnego żadna ze stron nie kwestionowała wartości ustalonej przez biegłego. Z uwagi na to, że pozwana nie zgadzała się z powyższą wyceną w toku przedmiotowego postępowania, Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego w niniejszym postępowaniu, który dokonał wyceny na dzień realizacji prawa przez wierzyciela tj. na 20 stycznia 2012r. ustalając te wartości na wyższym poziomie. W ocenie Sądu nawet jeśli przyjąć, że pozwana zrealizowała prawo dłużnika wykupując na swoją rzecz pojazdy objęte umową leasingu, tym samym uniemożliwiając doprowadzenie do sprzedaży prawa, to wartość realizacji tego prawa nie może być ustalana jako wartość wykupu, ale na podstawie wyceny prawa dokonanej w toku postępowania egzekucyjnego (względnie sądowego w ramach powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności). To powódka jak leasingobiorca realizowała przez oznaczony czas umowy leasingu uiszczając raty leasingowe, których łączna wartość miała stanowić co najmniej cenę nabycia uiszczoną przez finansującego. Z okoliczności sprawy jasno wynika tj. z porównania wartości rynkowej pojazdów w chwili wykupu do wartości ostatnich rat leasingowych nie spłaconych przez powódkę wraz z wartościami wykupu, że to powódka zrealizowała ciężar finansowy przedmiotowych umów w przeważającej części i tak naprawdę zmierzała do uzyskania roszczenia o przeniesienie własności pojazdów. Po zajęciu prawa dłużniczki to wierzyciel zdecydował czy opłaca mu się dla zaspokojenia egzekwowanego świadczenia ponieść dodatkowe koszty związane z wykupem pojazdów, czy też pozostawić umowy leasingu bez dalszej realizacji, co w razie nie spełnienia warunków finansowych przez dłużniczkę, doprowadziłoby do wygaśnięcia (względnie nie powstania) roszczenia o przeniesienie własności. Zdaniem Sądu koszty poniesione przez wierzyciela, a które doprowadziły do powstania roszczenia o przeniesienie własności wraz z kosztami samego wykupu, biorąc pod uwagę konieczność ich poniesienia dla realizacji prawa dłużnika do nabycia własności pojazdów, stanowić powinny po prostu koszty egzekucyjne podlegające odliczeniu od samej, czystej wartości rynkowej nabytych ruchomości. W konsekwencji Sąd na podstawie dokumentów w aktach egzekucyjnych uznał, że dla ustalenia w jakim stopniu wierzyciel został zaspokojony z majątku dłużniczki należy przyjąć dzień 20 styczna 2012r., gdyż wówczas nastąpiło zdarzenie stanowiące realizację zajęcia prawa dłużniczki do przeniesienia na nią własności rzeczy będącej przedmiotem leasingu. Wówczas bowiem wierzyciel zawarł z leasingodawcą umowę sprzedaży pojazdów nabywając ich własność. Na tamten dzień wysokość egzekwowanego od dłużniczki (powódki) na rzecz wierzyciela świadczenia (wraz z odsetkami i kosztami postępowania) wynosiła 79.413,15 zł – według zestawienia komornika, którego strony nie kwestionowały (k.119 akt egzekucyjnych). Do tego należy doliczyć wartość wykupu pojazdów dokonaną przez wierzyciela czyli kwotę 1814,76 zł oraz ewentualnie kwotę 3099,93 zł zaległych rat leasingowych, które musiał uiścić wierzyciel, aby powstało roszczenie dłużniczki o nabycie własności, a kwota ta wynika z pisma leasingodawcy z dnia 9 stycznia 2012r. (k. 117 akt egzekucyjnych). Pozwana nie przedstawiła wprawdzie dokumentów potwierdzających, że dokonała tych wpłat, jednakże wobec powstania roszczenia o przeniesienie własności Sąd uznał, że to uczyniła. Biorąc więc nawet pod uwagę wartość zajętych praw powódki oszacowaną przez biegłego w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 84.500 zł i odejmując od niej całość egzekwowanego na rzecz wierzyciela świadczenia wraz z w/w kosztami w wysokości 84.327,84 zł, to na skutek zastosowanego przez wierzyciela sposobu realizacji prawa powódki do nabycia własności pojazdów wierzyciel został zaspokojony w całości. W konsekwencji Sąd uznał, że przedmiotowe zdarzenie doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia zasądzonego tytułem wykonawczym wskazanym w pozwie, po powstaniu tego tytułu. Stąd zaistniała podstawa do pozbawienia tego tytułu wykonalności. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wycena dokonana przez biegłego sądowego w niniejszym postępowaniu wskazuje na jeszcze wyższe wartości prawa przysługującego dłużniczce, a nabytego przez wierzyciela, co dla istoty niniejszego postępowania nie ma już większego znaczenia, jakkolwiek wskazuje, że pozwana w rezultacie tak przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nabyła majątek znacznie przekraczający wartość dochodzonego roszczenia. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 985/10, pomimo wiedzy o tym, że wierzyciel nabył własność pojazdów bezpośrednio na swoją rzecz oraz pomimo wiedzy na temat wartości zajętego prawa uzyskanej na podstawie opinii rzeczoznawcy powołanego w toku egzekucji, nie zaliczył tej rzeczywistej wartości na poczet egzekwowanego świadczenia poprzestając jedynie na wniosku wierzyciela o ograniczenie egzekucji o kwotę 1814,76 zł. W konsekwencji bowiem nie zakończył egzekucji jako skutecznej, pozostawiając tytuł wykonawczy w aktach sprawy, lecz wydał w dniu 30 października 2012r. postanowienie o umorzeniu egzekucji wobec stwierdzenia jej bezskuteczności zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi. Nieuwzględnienie rzeczywistej wartości majątku nabytego przez pozwaną poprzez realizację bezpośrednio na swoją rzecz prawa powódki do nabycia własności pojazdów będących przedmiotem leasingu, prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia wierzyciela kosztem dłużniczki w rozumieniu art. 405 k.c. Zdaniem Sądu zachowanie pozwanej wobec powódki można również oceniać jako zawinione wyrządzenie jej szkody majątkowej w rozumieniu art. 415 k.c. W ocenie Sądu pierwszej instancji najbardziej prawidłowym sposobem przeprowadzenia egzekucji z zajętych praw powódki wynikających z umów leasingu (tj. w szczególności prawa do domagania się przeniesienia własności pojazdów na rzecz powódki) byłoby doprowadzenie przez wierzyciela działającego w trybie art. 910 2 § 1 k.c. do nabycia własności przedmiotowych pojazdów na rzecz dłużniczki. Tak wprowadzone do majątku dłużniczki ruchomości powinny być wówczas poddane procedurze egzekucji z ruchomości zgodnie z art. 864 § 1 i 2 i nast. k.p.c. Pozwoliłoby to na uzyskanie najbardziej miarodajnej ceny nabycia ruchomości i rozliczenia jej w toku egzekucji, bez potrzeby odnoszenia się do wartości ustalonych jako rynkowe przez biegłych. Skoro jednak pozwana swoim świadomym działaniem uniemożliwiła przeprowadzenie egzekucji w powyższy sposób, realizując prawa dłużnika bezpośrednio na swoją rzecz, to nie może skutecznie pozbawić powódki prawa rozliczenia rzeczywistej wartości nabytego w toku egzekucji majątku, który przypadłby powódce. Rozliczenie jedynie ceny jaką musiała pozwana zapłacić za pojazdy jest działaniem na szkodę powódki. Cena ta bowiem wynikała z indywidualnych ustaleń powódki z leasingodawcą, uwzględniała wartość rat leasingowych uiszczonych przez powódkę, a w rezultacie w żadnym stopniu nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości rynkowej pojazdów. Dlatego też Sąd nie zaakceptował sposób rozliczenia zastosowany przez pozwaną. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana (...) Spółka Jawna z siedzibą w W. zaskarżając wyrok w całości. Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: - art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nabycie przez pozwaną pojazdów wcześniej leasingowanych przez powódkę było zdarzeniem, które doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia zasądzonego tytułem wykonawczym wskazanym w pozwie, - art. 911 6 § 1 k.p.c. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że jedyną możliwością zaspokojenia wierzyciela z zajętego prawa była sprzedaż przedmiotów leasingu w drodze egzekucji komorniczej, - art. 910 2 § 1 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przy orzekaniu zawartej w tym przepisie możliwości wykonywania wszelkich uprawień majątkowych dłużnika wynikających z zajętego prawa w tym uprawnienia do przeniesienia własności leasingowanych pojazdów na swoją rzecz za cenę określoną w umowie leasingowej, - art.
poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wartość zajętego prawa wynikała z oszacowania dokonanego przez biegłego podczas, gdy wycena taka nie jest potrzebna jeśli wartość zajętego prawa ustalono w drodze umowy dla potrzeb takiego obrotu, - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego zgłoszonego w odpowiedzi na pozew w postaci dowodu z przesłuchania R. D., które to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pozwana wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji według norm przepisanych. Ewentualnie pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty naruszenia art. 911 6 § 1 k.p.c., art. 910 2 § 1 k.p.c., art.
233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. i w konsekwencji art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. okazały się bezzasadne. Pozwana w toku postępowania egzekucyjnego, po wydaniu tytułu wykonawczego tj. wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Pile z dnia 20 maja 2009r. w sprawie V GC 97/09 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nabyła w dniu 20 stycznia 2012r. na podstawie zajętego uprawnienia przysługującego powódce - wynikającego z zawartych przez powódkę z finansującym umów leasingu finansowego - prawo własności dwóch samochodów marki J. (...) oraz J. (...). W wyniku realizacji zajętego prawa majątkowego powódki do przeniesienia własności opisanych wyżej pojazdów znajdującego podstawę prawną w art. 709 16 k.c. majątek pozwanej wzrósł o wartość samochodów pomniejszoną o sumę przypadających na pozwaną spłat. Wartość pojazdów na dzień zawarcia umowy sprzedaży z finansującym określona została w postępowaniu przed Sądem Okręgowym na łączną kwotę od 121.200 zł (wartość minimalna) do 124.700 zł (wartość maksymalna). Spłaty przypadające na pozwaną zapłacone finansującemu w związku z realizacją uprawnienia powódki wyniosły natomiast łącznie 4.914,69 zł. Wartość zatem prawa do wykupu pojazdów, które zawierały umowy leasingu, których stroną była powódka, a które w postępowaniu egzekucyjnym zajęła i następnie zrealizowała pozwana wyniosła zatem od 116.285,31 zł do 119.785,31 zł. Łączna kwota wierzytelności przysługujących pozwanej wobec powódki egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie opisanego wyżej tytułu wykonawczego wynosiła natomiast łącznie na dzień 20 stycznia 2012r. kwotę 79.413,14 zł. W konsekwencji nie budziło wątpliwości Sądów obydwu instancji, że na skutek realizacji zajętego w toku postępowania egzekucyjnego uprawnienia o wartości majątkowej przewyższającej w znacznym stopniu wysokość długu powódki wobec pozwanej, Spółka Jawna zaspokoiła swoją wierzytelność w całości. Zaistniały zatem przesłanki z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. konieczne do uwzględnienia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności po powstaniu tytułu egzekucyjnego, to jest nastąpiło wyżej opisane zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło, ponieważ wartość przysporzenia w majątku pozwanej na skutek realizacji uprawnienia przysługującego powódce przewyższyła wierzytelności skarżącej wobec K. P.. W świetle powyższych rozważań jako dowolny i stanowiący realizację przyjętej przez pozwaną taktyki procesowej należy potraktować argument, że wartością prawa jakie realizowała pozwana jest kwota 1.814,76 zł, to jest kwota wykupu pojazdu od finansującego, którą Spółka uiściła. Jasnym jest bowiem, że końcowa kwota wykupu w umowie wykupu zawartej w dniu 20 stycznia 2012r. nie jest ceną sprzedaży odzwierciadlającą wartość rynkową pojazdów, ale kwotą ustaloną zgodnie z postanowieniami zawartymi w umowach leasingu finansowego zawierających opcję wykupu, którą to za powódkę realizowała pozwana. Należy oceniać wartość o jaką wzrósł majątek pozwanej w wyniku realizacji uprawnienia przysługującego powódce, co prowadzi do konkluzji opisanej powyżej. W ustalonym stanie faktycznym hipotetyczne rozważania skarżącej co stałoby się, gdyby pozwana nie uiściła kwoty wykupu, a wcześniej zaległych rat, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Tożsama uwaga dotyczy hipotetycznego przebiegu postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdyby pozwana samodzielnie poza postępowaniem egzekucyjnym nie zrealizowała uprawnienia powódki do przeniesienia własności pojazdów na jej rzecz jako korzystającego z rzeczy na podstawie umów leasingu. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w realiach niniejszej sprawy pozwana nie była uprawniona do zawarcia umowy z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zakupu na swoją rzecz pojazdów, gdyż tylko dłużniczce tj. powódce w niniejszej sprawie przysługiwało takie uprawnienie. Zarzut więc przytoczony w apelacji naruszenia art. 910 2 § 1 k.p.c. nie był trafny. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art.
Zgodnie z art.
do oszacowania zajętego prawa komornik powołuje biegłego. Przepis art.
k.p.c. znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Powyższy przepis jest adresowany do komornika. Stąd w postępowaniu przed Sądem Okręgowym brak było podstaw do uznania, że wycena biegłego nie jest potrzebna z uwagi na brzmienie art.
w sytuacji, gdy przepis ten, jako przepis szczególny, nie znajduje zastosowania w postępowaniu rozpoznawczym. Sąd Okręgowy zasadnie oddalił wniosek dowodowy pozwanej o przesłuchanie w charakterze świadka R. D.. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o przesłuchanie R. D. na okoliczność aktualnej wysokości zadłużenia powódki wobec pozwanej wynikającego z dokumentacji księgowej pozwanej i zarachowania wartości pojazdów nabytych w drodze realizacji zajętego prawa na podstawie art. 911 6 § 1 k.p.c. (vide: k. 75 akt). Pozwana już we wniosku o przeprowadzenie tegoż dowodu przyznała, że zadłużenie powódki wobec niej wynika z dokumentacji księgowej Spółki. Brak więc było podstaw do słuchania na tą okoliczność R. D. jeżeli pozwana mogła zaoferować Sądowi przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. z dokumentacji księgowej. Fakt zarachowania wartości pojazdów w dokumentacji księgowej pozwanej nie był kwestionowany. Jednakże sama ta okoliczność nie przesądza o tym, że powództwo nie powinno było zostać uwzględnione. Zarzut więc naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. nie był trafny. Ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji, jako znajdujące uzasadnienie w materiale zgromadzonym w aktach sprawy, Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne, a wnioski z nich płynące akceptuje. Biorąc powyższe pod rozwagę apelację pozwanej, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalono. /-/SSA M. Głowacka /-/ SSA J. Futro /-/ SSA R. Stachowiak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.