Sygn. akt II Ca 762/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jerzy Dydo Sędziowie: SO Alicja Chrzan SR Łukasz Kozakiewicz (del.) Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa W. B. i A. B. przeciwko (...) we W. oraz Towarzystwu (...) SA z siedzibą w W. o zapłatę 14.167,53zł na skutek apelacji (...)we W. oraz Towarzystwa (...) SA z siedzibą w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt I C 930/12 I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala w całości (pkt I i II); zasądza od powoda W. B. na rzecz pozwanej (...)we W. 1.200zł oraz na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) SA w W. 600zł tytułem kosztów procesu (pkt IV ); nie obciąża powodów kosztami sądowymi (pkt VIII) ; II zasądza od powoda W. B. na rzecz pozwanych po 1.884zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn..akt II Ca 762/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 lipca 2014r Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny zasądził od pozwanych (...) we W. i Towarzystwa (...) SA w W. in solidum na rzecz powoda W. B. kwotę 13.667,53 zł oraz od pozwanej (...)we W. na rzecz powoda W. B. dalsza kwotę 500 zł. W pozostałej części Sąd Rejonowy powództwo oddalił. Ponadto Sąd Rejonowy zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda W. B. 3.743 zł tytułem kosztów procesu, oraz obciążył kosztami procesu na rzecz pozwanych drugiego powoda A. B. odpowiednio po 600 zł i 615 zł. Kosztami sądowymi w kwocie 3.723,87 zł Sąd Rejonowy obciążył solidarnie pozwanych. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 28.02.2012r. A. B. poruszał się ulicą (...) we W. pojazdem marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...), stanowiącym własność jego ojca W. B.. W tym czasie z drzewa rosnącego przy tej ulicy – kasztanowca białego - oderwał się konar i spadł bezpośrednio przed poruszający się pojazd, uszkadzając jego przód. W tym dniu padał deszcz, temperatura była dodatnia, nie było porywistych wiatrów. Za pielęgnację drzew umiejscowionych przy ul. (...) we W. odpowiedzialna jest (...)we W.. W ramach umowy nr (...) zawartej w dniu 09.06.2011r. na kompleksową konserwację zieleni przyulicznej we W., Zadanie nr (...) Rejon (...)(w tym drzew rosnących przy ul. (...)), (...)zleciła firmie (...)Sp. z o.o. z siedzibą we W. kompleksową konserwację zieleni przyulicznej we W., Zadanie nr (...)Rejon (...). (...) Sp. z o.o. dokonywała systematycznego przeglądu drzew rosnących przy ul. (...) we W.. W trakcie comiesięcznych przeglądów zieleni przyulicznej nie zaobserwowano, aby przedmiotowe drzewo wymagało przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych, w związku z czym nie było przeprowadzanych żadnych prac pielęgnacyjnych na przedmiotowym drzewie. Ubezpieczycielem (...) było w tym okresie Towarzystwo (...) SA z siedzibą w W.. Stosownie do § 2 pkt 1 Ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej franszyza redukcyjna jest to ustalona kwotowo lub procentowo w umowie ubezpieczenia wartość, którą każdorazowo potrąca się od odszkodowania należnego każdemu poszkodowanemu z tytułu naprawienia szkody z zastrzeżeniem, że franszyzy redukcyjnej nie potrąca się od odszkodowania za szkodę osobową. Stosownie do § 13 pkt 6 Ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jeżeli w umowie ubezpieczenia została ustalona franszyza redukcyjna, (...) SA wypłaca odszkodowanie z potrąceniem franszyzy redukcyjnej. W przypadku, gdy odszkodowanie nie przekracza franszyzy redukcyjnej, (...) SA nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania. Zgodnie ze zgłoszeniem (...) SA przeprowadziło postępowanie likwidacyjne, zmierzające do ustalenia odpowiedzialności polisowej za skutki zdarzenia z dnia 28.02.2012r. Wartość szkody ubezpieczyciel wyliczył na kwotę 3.708,38 zł. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego (...) SA w piśmie z dnia 10.04.2010r. odmówiło wypłaty odszkodowania wskazując, że nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności ubezpieczonego, gdyż konar, który oderwał się z drzewa, był zdrowy, nie nosił oznak wypróchnienia, zaś wypróchnienie pnia tego drzewa było widoczne jedynie we wnętrzu. Ubezpieczony wykazał, że dokonuje przeglądów zieleni przyulicznej co miesiąc, a w razie konieczności wykonuje zabiegi pielęgnacyjne drzew. W ocenie ubezpieczyciela zdarzenie z dnia 28.02.2012r. należy uznać za zdarzenie losowe, za które ubezpieczony nie ponosi odpowiedzialności. Pismem z dnia 08.06.2012r. pełnomocnik powodów wezwał(...) we W. do zapłaty w terminie 3 dni kwoty 6.708,38 zł z tytułu odszkodowania za skutki zdarzenia z dnia 28.02.2012r. w postaci uszkodzeń pojazdu marki V. (...) zadośćuczynienia za doznane krzywdy i cierpienia psychiczne, jednakże wezwanie było bezskuteczne. W wyniku zdarzenia z dnia 28.02.2012r. powstały w pojeździe V. (...) należącym do W. B. następujące uszkodzenia: 1) do wymiany zakwalifikowano elementy nadwozia: pokrycie zderzaka przedniego, kratę wlotu powietrza, kratę wlotu powietrza boczną prawą, spojler czołowy – część górna, wspornik spojlera przedniego dolny, reflektor ksenonowy lewy, reflektor ksenonowy prawy, reflektor przeciwmgłowy kompletny prawy, nadkole wewnętrzne lewe, osłonę chłodnicy, napis boczny lewy, wzmocnienie przednie poprzeczne kompletne, zbiornik spryskiwacza, chłodnicę ładowanego powietrza, kondensator klimatyzacji; 2) do naprawy zakwalifikowano element nadwozia w postaci błotnika przedniego lewego. Wartość szkody w pojeździe odpowiada wartości napraw koniecznych do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia z dnia 28.02.2012r. i wynosi 14.167,53 zł brutto, przy przyjęciu ceny 1 roboczogodziny sprzedażnej w wysokości 100 zł netto za roboty mechaniczne, blacharskie i lakiernicze, stosowanej w zapleczu technicznym motoryzacji D. oraz cen materiałów według producenta pojazdu. Naprawa pojazdu według technologii stosowanej przez producenta, zapewniającej najwyższą jakość naprawy nie spowoduje wzrostu wartości pojazdu, który po zdarzeniu z dnia 28.02.2012r. jest uważany już za pojazd powypadkowy. Wartość naprawy pojazdu przy zastosowaniu występujących na rynku zamienników wynosi 7.430,75 zł brutto. W koronie przedmiotowego drzewa – kasztanowca białego – stwierdzono posusz około 15 %. Na skutek wyłamania przewodnika drzewo utraciło część korony. Stratę można oszacować na około 35 %. Korona drzewa jest żywotna. Tzw. zakorek tworzy się pomiędzy konkurencyjnymi przewodnikami u nasady pni albo korony, gdzie w związku z ciągłym wzrostem tkanek pomiędzy przewodnikami może powstawać przestrzeń często wypełniona materią organiczną zbierającą się w zagłębieniu pomiędzy połączonymi przewodnikami. Przestrzeń ta może być infekowana grzybami i mieć osłabioną mechanicznie strukturę. Budowę kłody (kilka konkurencyjnych przewodników połączonych u nasady korony), czyli pokrój, który potencjalnie może stać się problemowy w przypadku wystąpienia wymienionych uwarunkowań, ma wiele kasztanowców rosnących wzdłuż ulicy (...). W takim przypadku możliwe jest asekuracyjne wiązanie przewodników wiązaniami elastycznymi. W pierwszej kolejności wiązane są korony drzew wykazujących oznaki zwiększenia ryzyka wyłamania, czyli na przykład drzewa, w koronach których stwierdzono obecność agresywnych grzybów pasożytniczych powodujących rozkład. Słabe wiązanie z zakorkiem pomiędzy dwoma konkurencyjnymi przewodnikami jest naturalną cechą budowy, która jest możliwa do korekty na etapie sadzenia drzewa i pierwszych jego lat rozwoju. Konkurencyjne przewodniki z zakorkiem pomiędzy nimi z czasem w efekcie rozrostu tkanek pnia mogą się wyłamać, zazwyczaj kiedy drzewo ma już znaczne rozmiary. Rozłamanie może nastąpić nawet pomimo braku rozkładu tkanek wewnątrz pnia, tak jak stało się to w tym przypadku, ale zazwyczaj poprzedzone jest oznakami zwiększającymi ryzyko rozłamywania takimi, jak pęknięcia. Przedmiotowe drzewo nie nosiło oznak wskazujących na ryzyko rozłamania w zakorku. W chwili obecnej zakorek jest rozłamany i osłabiona z tego powodu nasada korony zwiększa ryzyko wyłamania dalszych przewodników. Przedmiotowe drzewo kwalifikuje się do wycięcia z uwagi na osłabioną statykę drzewa, co zagraża bezpieczeństwu oraz brak możliwości skutecznej poprawy statyki drzewa. Przyczyną odłamania się konaru drzewa była jego masa, która spowodowała odłamanie. Zabiegiem, który mógłby zmniejszyć ryzyko rozłamania się konaru, jest jego elastyczne wiązanie lub redukcja, co zostało przez Gminę W. zaniechane. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo W. B. jest zasadne i znajduje oparcie w art.415 kc. W ocenie Sądu Rejonowego powód W. B. wykazał przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych tj. powstanie szkody, zdarzenie z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu ( czyn niedozwolony) oraz związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą. Wysokość szkody w pojeździe odpowiada kosztom napraw koniecznych do przywrócenia pojazdu do stanu z przed wyroku i wynosi 14.167,53 zł. Wyliczenie wysokości szkody Sąd Rejonowy oparł na opinii biegłego sądowego J. Z.. Zdaniem Sądu Rejonowego powód miał prawo do naprawy pojazdu według technologii stosowanej przez producenta, zapewniającej najwyższa jakość naprawy, co i tak nie spowoduje wzrostu wartości pojazdu, który po zdarzeniu z dnia 28.02.2012r stał się pojazdem powypadkowym. Odnośnie drugiej przesłanki odpowiedzialności tj. czynu niedozwolonego – Sąd Rejonowy wskazał – że jego cechą jest bezprawność czyli sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś z punktu widzenia sprawcy czynu istotne jest przypisanie mu winy w działaniu bądź zaniechaniu. W ocenie Sądu Rejonowego materiał dowodowy, a w szczególności opinia biegłej ad hoc M. S. przesądziła, że pozwana (...)jest sprawcą czynu deliktowego, ponieważ jej działanie ( zaniechanie) nosi cechy bezprawności i zawinienia. Biegła M. S., w swojej opinii w sposób bardzo fachowy i rzetelny zakwalifikowała przedmiotowe drzewo do wycięcia z uwagi na osłabioną statykę drzewa, co zagrażało bezpieczeństwu. Z opinii biegłej wynika, że przyczyną odłamania się konaru drzewa była jego masa. Zabiegiem, który mógł zmniejszyć ryzyko rozłączania się konaru, jest jego elastyczne wiązanie lub redukcja, co zostało przez (...) zaniechane. W ocenie Sądu Rejonowego pozwana (...) jest obowiązana utrzymywać drzewostan w odpowiednim stanie i wykonywać zabiegi pielęgnacyjne, nie tylko wtedy, kiedy drzewo wykazuje oznaki choroby, lecz również wówczas, gdy drzewo jest zdrowe, ale- jak w tym przypadku – posiada oznaki osłabienia wiązania w zakorku, co wymaga przeprowadzenia zabiegu w postaci elastycznego wiązania. Z uwagi na to, że pozwani ponoszą względem powoda W. B. odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 28.02.2012r na podstawie różnych przepisów pozwany ad.1 na podstawie art.415 kc, a pozwany ad.2 na podstawie art.822 kc ponoszą odpowiedzialność in solidum. W umowie ubezpieczenia OC łączącej pozwanych przewidziana jest w odniesieniu do szkód rzeczowych franszyza w wysokości 500 zł, dlatego tez odszkodowanie należne powodowi W. B. od pozwanego Towarzystwa (...) SA w W. zostało pomniejszone o 500 zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwoA. B. o zasądzenie 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia jako nieudowodnione. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art.98 kpc w związku z § 6 pkt 5 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie /…/ oraz na podstawie art.113 u.k.s.c. w związku z art.98 kpc w zakresie kosztów sądowych Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację wniosła pozwana (...)zaskarżając wyrok w pkt I i zarzucając: 1) naruszenie art. 415 kc poprzez niewłaściwe ustalenie, że na pozwanym ciążył obowiązek utrzymywania w odpowiednim stanie drzewa i wykonania zabiegów konserwacyjnych poprzez przeprowadzenie zabiegu w postaci elastycznego wiązania lub redukcji, 2) naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez swobodną ocenę zebranego materiału a w szczególności, że dowód z opinii biegłego podlegał ocenie poprzez kryterium stanowczości i przejrzystości zawartych w opinii wniosków, kompletności opinii i argumentacji użytej na uzasadnienie wniosków końcowych zawartych w uzasadnieniu wyroku. Wobec powyższych zarzutów pozwana (...) wniosła o: zmianę pkt I wyroku poprzez oddalenia powództwa i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację wniosło również pozwane Towarzystwo (...) SA w W. zaskarżając wyrok w pkt I,IV i VIII i zarzucając:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.