III AUa 91/14

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt: V U 1065/13; uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. akt: III AUa 91/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T., decyzją z dnia 12 lipca 2013 roku, odmówił M. M.

(1)prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm. ), powoływanej dalej jako „ ustawa o emeryturach i rentach ” oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), cytowanego dalej jako „rozporządzenie”, wobec braku spełnienia przesłanek do tego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wywiódł, że wnioskodawca nie udokumentował wymaganego na dzień 1 stycznia 1999 roku 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W ocenie organu rentowego, ubezpieczony udowodnił jedynie 13 lat, 11 miesięcy i 20 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. Brak podstaw do uwzględnienia skarżącemu okresu zatrudnienia od 10 maja 1989 roku do 6 lipca 1991 roku w Przedsiębiorstwie (...) w M. na stanowisku mechanika, ponieważ stanowisko to nie jest wymienione w cytowanym rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, zaś analiza dokumentów nie może potwierdzić, że była to praca w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w dniu 23 lipca 2013 roku, ubezpieczony domagał się jej zmiany oraz przyznania wcześniejszej emerytury, podnosząc równocześnie, że spełnił wszystkie konieczne przesłanki do nabycia dochodzonego świadczenia, w tym przesłankę pracy w szczególnych warunkach, ponieważ wykonywana przez niego w spornym okresie praca była niewątpliwie pracą w szczególnych warunkach, wykonywaną przy czyszczeniu krat i innych urządzeń ściekowych. Ubezpieczony wniósł nadto o przekazanie za pośrednictwem Zakładu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania, wskazując, że nie ma podstaw do przyznania ubezpieczonemu prawa do dochodzonego przez niego świadczenia emerytalnego, wobec braku udokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem ZUS, skarżący nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach dotyczącego spornego okresu, zaś w dostępnej dokumentacji ( świadectwo pracy z 8 lipca 1991 roku ) wynika, że w okresie od 10 maja 1989 roku do 6 lipca 1991 roku był zatrudniony na stanowisku mechanika, które to stanowisko nie zostało wymienione wśród rodzajów prac uprawniających do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 roku, zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. M.

(1)prawo do emerytury od dnia 23 lipca 2013 roku. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków E. K. i G. J. oraz zeznań samego wnioskodawcy, Sąd ustalił, że M. M.

(1), urodzony (...), wystąpił w dniu 21 czerwca 2013 roku z wnioskiem o wcześniejszą emeryturę. Do dnia 22 lipca 2013 roku wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy. Na dzień 1 lipca 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez organ rentowy okres zatrudnienia ubezpieczonego w szczególnych warunkach wynosi 13 lat, 11 miesięcy i 20 dni. Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale wniósł o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa. W okresie od 10 maja 1989 roku do 6 lipca 1991 roku odwołujący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w M.. W świadectwie pracy wystawionym za ten okres zatrudnienia wskazano, że wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika. Przedsiębiorstwo produkowało przetwory owocowe i warzywne w słoikach oraz konserwach. Skarżący przez cały okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w M., w pełnym wymiarze czasu pracy, pracował w oczyszczalni ścieków. W ramach swoich obowiązków czyścił grabiami kraty ( ruszty ) ściekowe z papierów i odpadków, które spływały ze ściekami. Następnie oczyszczał łopatą dwa kanały, którymi ścieki były kierowane do silosu (zbiornika) gnilnego, z piasku i ciężkich odpadów, które osiadały na dnie tych kanałów. W silosie gnilnym większe odpady opadały na dno. Z odpadów powstawał szlam, który za pomocą rury szlamowej i pomp był transportowany na poletka osuszające. Ścieki z silosu były natomiast kierowane do basenu napowietrzającego, gdzie następowało ich oczyszczanie biologiczne, a następnie do basenów osadowych. Wnioskodawca czyścił grzebienie w silosie gnilnym, włączał pompy, czyścił łopatą kanały łączące silos z basenem napowietrzającym i basenami osadowymi, zbierał łopatą szlam z poletek osuszających. Sporadycznie wykonywał prace przy naprawie maszyn w przetwórni, np. gdy któryś z pracowników ekipy remontowej zachorował lub przebywał na urlopie. Przedsiębiorstwo (...) w M. nie wystawiło M. M.

(1)świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Po zaliczeniu wnioskodawcy do okresów pracy w szczególnych warunkach uznanych przez ZUS również spornego okresu zatrudnienia, legitymuje się on okresem pracy w szczególnych warunkach wynoszącym ponad 15 lat. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji wywiódł, że podstawą prawną dochodzonej przez ubezpieczonego emerytury jest przede wszystkim przepis art. 32, powoływanej uprzednio ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 1, 2, 3 i 4, cytowanego rozporządzenia. W myśl tych przepisów, skarżący, aby móc nabyć prawo do wcześniejszej emerytury, winien udowodnić, że legitymuje się posiadaniem co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, tj. pracy o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie ze wskazaną regulacją prawną, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w tzw. wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki: osiągnął wiek emerytalny, wynoszący w przypadku mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia ( dla mężczyzn 25 lat ), w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Sąd orzekający wywiódł, że M. M.

(1)wykazał, że spełnił wszystkie nakładane przez ustawodawcę przesłanki do nabycia wcześniejszej emerytury, w tym przepracował co najmniej 15 lat w szkodliwych warunkach, wskazanych w obowiązujących przepisach. Wykonywał on bowiem prace przy oczyszczaniu ścieków i filtrów otwartych. Ten rodzaj pracy został objęty dyspozycją cytowanego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. - wykaz A stanowiący załącznik do rozporządzenia, gdzie pod pozycją 2, w dziale IX, wymienione jest „ oczyszczanie ścieków i filtrów otwartych ”. W świetle przedstawionych okoliczności należało przyjąć, iż wnioskodawca – po doliczeniu spornego okresu – posiada co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co uprawnia do stwierdzenia, że spełnił wszystkie konieczne warunki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, w uwzględnieniu odwołania, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji swojego wyroku. Sąd przyznał skarżącemu prawo do emerytury od dnia 23 lipca 2013 roku, tj. od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, powołując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia w tej kwestii art. 100 ust. 2 ustawy emerytalnej. Wyrok ten zaskarżył w całości apelacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w T., który zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 32 ust. 1, 2, i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227 ze zm. ) w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm. ) – poprzez błędne przyznanie M. M.

(1)prawa do emerytury od dnia 23 lipca 2013 roku, podczas gdy wnioskodawca nie ma prawa do tego świadczenia, gdyż nie spełnił warunków do jego przyznania. W uzasadnieniu strona apelująca podniosła, że poza sporem pozostaje, iż wnioskodawca w okresie od 10 maja 1989 roku do 6 lipca 1991 roku pozostawał w zatrudnieniu w Przedsiębiorstwie (...) w M., będąc zatrudniony na stanowisku mechanika. Ustalenie przez Sąd Okręgowy, że ubezpieczony pracę mechanika wykonywał sporadycznie, a faktycznie wykonywał inną pracę niż wynikająca ze świadectwa pracy, która była - zdaniem Sądu orzekającego – wykonywana w szczególnych warunkach, ma ten skutek, że okres tej pracy nie mógłby być uznany za pracę w warunkach szczególnych, gdyż zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Okres pracy od dnia 10 maja 1989 roku do dnia 6 lipca 1991 roku, wbrew ustaleniom Sądu pierwszej instancji, nie może być uznany za okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach, nawet przy założeniu, że była to praca polegająca na czyszczeniu kanałów z odpadków, piasku i ciężkich odpadów osiadających na dnie, bowiem powołane przez Sąd przepisy nie mają zastosowania w sprawie. Wskazany przez Sąd Okręgowy przepis zawarty w punkcie 2, Dziale IX, Wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, dotyczy prac w warunkach szczególnych wykonywanych w gospodarce komunalnej. Wnioskodawca był natomiast zatrudniony w (...), która podpada pod Dział X ( rolnictwo i przemysł rolno – spożywczy ). Wśród 16 rodzajów prac, w Dziale X nie wymieniono prac przy oczyszczaniu ścieków i filtrów otwartych, które miał wykonywać ubezpieczony w spornym okresie. W odpowiedzi na apelację z dnia 3 stycznia 2014 roku M. M.

(1)domagał się jej oddalenia, jako całkowicie bezpodstawnej. Wnioskodawca podał w szczególności, że w spornym okresie wykonywał kompleksowe prace przy oczyszczaniu ścieków. Mimo że oczyszczalnia należała do Przedsiębiorstwa (...) w M., to oczyszczała ona ścieki nie tylko własnego zakładu, ale także ścieki przyległej rozlewni wód gazowanych oraz ścieki komunalne z W., przywożone beczkowozami przez Przedsiębiorstwo (...) w W., co może potwierdzić świadek Z. F.. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego okazała się zasadna i skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Trafny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W ustalonym przez Sąd Okręgowy stanie faktycznym nie można stwierdzić, że M. M.

(1)wykonywał przez co najmniej 15 lat pracę w warunkach szczególnych, a tym bardziej, że praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zastosowanie prawa materialnego nastąpiło więc do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego, co czyni zarzut naruszenia prawa materialnego zasadnym. Ubezpieczony ubiega się o emeryturę na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm. ). W myśl tego przepisu, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 1 stycznia 1999 roku osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ( 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn ). Z kolei w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm. ), pracownik, który wykonywał prace w warunkach szczególnych, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 60 lat oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Pracą w szczególnych warunkach jest przy tym praca świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach wskazanych w załączniku A do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. ( § 1 i § 2 rozporządzenia ). Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość zakwalifikowania pracy pod jedną z pozycji wspomnianego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów. W świetle bowiem art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, pracami w szczególnych warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu ( por. wyrok Sądu Najwyższego 2010-06 -01, II UK 21/10, Legalis ). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2011-10-17, I UK 174/11, Legalis ). Wskazać ponadto należy, że wynikające z wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży, ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2008 r., II UK 21/10 ). Dodatkowe warunki, od których zależy prawo do świadczenia określone zostały w ustępie 2 art. 184 powołanej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu ( w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r., nadanym przez art. 1 pkt 20 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2012 r., poz. 637 ), emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie warunki, o których mowa wyżej, to jest określone w art. 184 ust. 1 i ust. 2, muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie chociażby jednego nich pozbawia ubezpieczonego prawa do świadczenia. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 roku mogą przejść na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, według zasad obowiązujących przed wejściem życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ile warunki dotyczące ogólnego stażu ubezpieczenia oraz wymaganych okresów pracy w szczególnych warunkach osiągnęli do dnia 1 stycznia 1999 roku ( data wejścia w życie ustawy ). Natomiast wymagany według dotychczasowych przepisów wiek emerytalny mogą osiągnąć później, a prawo do emerytury, po spełnieniu warunków z art. 184 ust. 1 ustawy, nabywają po osiągnięciu wymaganego wieku i rozwiązaniu stosunku pracy w przypadku osób będących pracownikami ( ten ostatni warunek obowiązywał do dnia 31 grudnia 2012 r. ). Ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat uprawniający do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach w dniu 21 lipca 2013 roku. Przed tą datą złożył w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do świadczenia, wskazując we wniosku, że pozostaje w stosunku pracy, który rozwiąże z dniem nabycia prawa do wcześniejszej emerytury. W odwołaniu podał, że wnosi o przekazanie środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Organ rentowy odmówił skarżącemu prawa do emerytury, uznając, że ubezpieczony nie spełnił warunku z art. 184 ust. 1 cytowanego przepisu, to jest nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy zakwestionował bowiem fakt wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach w okresie od dnia 10 maja 1989 r. do dnia 6 lipca 1991 r. W sytuacji braku podstaw do uznania tego okresu, udowodniony dotychczas okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat, 11 miesięcy i 20 dni, nie jest wystarczający do nabycia przez odwołującego prawa do emerytury. Dla ustalenia, czy wnioskodawca spełnił jedyną sporną przesłankę pracy w szczególnych warunkach przez co najmniej 15 lat, a przede wszystkim, czy pracował w szczególnych warunkach w okresie od dnia 10 maja 1989 r. do dnia 6 lipca 1991 r., Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z zeznań świadków E. K. i G. J. oraz zeznań samego ubezpieczonego. W oparciu o ten materiał dowodowy ustalił, że M. M.

(1), będąc zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) Przetwórnia Owocowa – Warzywna w M., stale i pełnym wymiarze czasu pracy pracował w oczyszczalni ścieków, wykonując prace przy oczyszczaniu ścieków. W ramach swoich obowiązków czyścił kraty ściekowe grabiami z papierów i odpadków, które spływały ze ściekami. Następnie oczyszczał łopatą dwa kanały, którymi ścieki były kierowane do silosu gnilnego z piasku i ciężkich odpadów, które osiadały na dnie tych kanałów. Czyścił grzebienie w silosie gnilnym, włączał pompy, czyścił łopatą kanały łączące silos z basenem napowietrzającym i basenami osadowymi, zbierał szlam z poletek osuszających. Jedynie sporadycznie zdarzało się, że wnioskodawca wykonywał prace przy naprawie maszyn w przetwórni, gdy ktoś zachorował, bądź był na urlopie. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, Sąd wywiódł, że M. M.

(1)w spornym okresie zatrudnienia wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, dziale IX, poz. 2, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., tj. prace przy oczyszczaniu ścieków i filtrów otwartych. W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że odwołujący udowodnił ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, i powołując się na to ustalenie, przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Na datę wyrokowania fakt pozostawania w stosunku pracy, w związku ze zmianą od 1 stycznia 2013 r. treści art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia. Ubezpieczony złożył również oświadczenie o przekazaniu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Sąd Apelacyjny podziela w pełni zarzut strony apelującej, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania w stosunku do M. M.

(2)wykazu A, działu IX, poz. 2, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm. ), bowiem przepis ten odnosi się do prac szczególnych wykonywanych w gospodarce komunalnej. Z dotychczasowych ustaleń Sądu orzekającego nie wynika w żaden sposób, że odwołujący pracował w gospodarce komunalnej. Poza sporem pozostawało, iż w spornym okresie, tj. od 10 maja 1989 r. do 6 lipca 1991 r., był on zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w M., które podlegało pod resort rolnictwa i przemysłu rolno – spożywczego. W tej sytuacji zasadnym było ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego prace mieściły się wśród prac wymienionych w wykazie A, dziale X, stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia. Sąd Okręgowy nie podał powodów, dla których zastosował regulację dotycząca gospodarki komunalnej, bez jakiejkolwiek oceny charakteru wykonywanych przez odwołującego prac, a nadto warunków, w jakich były one realizowane. Z tych powodów sporny okres zatrudnienia nie mógł zostać zaliczony do prac w szczególnych warunkach, a co za tym idzie, uzupełnić brakujący do wymaganych 15 lat okres pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy zaliczając ubezpieczonemu sporny okres zatrudnienia jako pracę w szczególnych warunkach, oparł się jedynie na zeznaniach świadków oraz zeznaniach samego wnioskodawcy, nie dokonując w żadnym zakresie oceny pozostałych zebranych dowodów. Ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że „ w zeznaniach nie ma sprzeczności, są one logiczne i spójne”. W rzeczywistości zeznania te pozostają w sprzeczności z pozostałymi dowodami, w tym ze świadectwem pracy z dnia 8 lipca 1991 r., w którym pracodawca odwołującego, tj. (...) Przedsiębiorstwo (...) w M., podał, że w okresie od 10 maja 1989 r. do 6 lipca 1991 r. zajmował on stanowisko mechanika. Znamienne jest to, że pracodawca nie wystawił wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a Sąd orzekający nie wyjaśnił, co było tego powodem. Również ustalenie Sądu pierwszej instancji, że M. M.

(1)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w oczyszczalni ścieków, wykonując wyłącznie prace przy oczyszczaniu ścieków, a tylko sporadycznie wykonywał prace przy naprawie maszyn, nie znajduje oparcia w treści zeznań słuchanych świadków. Świadek E. K., słuchana na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r., podała między innymi, że „wnioskodawca chodził do oczyszczalni z wielkimi kluczami, jak było trzeba, reperował urządzenia”, natomiast świadek G. J. zeznał, że „wnioskodawca chodził do oczyszczalni z teczką, konserwował maszyny, oczyszczał urządzenia, jak coś się zepsuło, to naprawiał”. Treść tych zeznań może wskazywać na to, że ubezpieczony wykonywał w rzeczywistości prace mechanika, a więc zgodne ze stanowiskiem wykazanym w świadectwie pracy z dnia 8 lipca 1991 r. Okoliczność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy poczyni szczegółowe ustalenia faktyczne co do charakteru i warunków wykonywania przez wnioskodawcę pracy w (...) w M. w spornym okresie, tj. od 10 maja 1989 r. do 6 lipca 1991 r., oceni w świetle obowiązujących przepisów, czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, która uprawniałaby do ubiegania się przez ubezpieczonego o prawo do wcześniejszej emerytury, ustali, czy odwołujący spełnił wszystkie konieczne warunki do nabycia dochodzonego w sprawie świadczenia, w tym przesłankę wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. Z tych wszystkich względów, podzielając w pełni zarzuty apelacji oraz mając na uwadze, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu o art. 108 § 2 k.p.c. Przewodniczący: Sędziowie: