Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 roku orzekł: I. uznał oskarżonego R. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w pkt. 1 aktu oskarżenia, tj. przestępstwa z art. 289 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 289 § 1 k.k. skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; II. uznał oskarżonego R. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w pkt. 2 aktu oskarżenia, tj. przestępstwa z art.
i za to na podstawie art.
skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 pkt. 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat: IV. na podstawie art. 43§ 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do zwrotu do właściwego wydziału komunikacji dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku; V. na podstawie art. 85 k.k. i 86 § 1 k.k. orzeczone kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył łączną karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 w zw. z art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 4 lat próby; VI. zasądził od Skarby Państwa na rzecz obrońcy kwotę 852 złotych plus podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu; VII. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 626 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od koszów sądowych; Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który na podstawie art. 438 k.p.k. wyrokowi zarzucił: W zakresie czynu opisanego w pkt. 1 orzeczenia:
1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, która reguluje zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu. Przepisy tej ustawy stosuje się także do ruchu odbywającego się poza wskazanymi miejscami w zakresie koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych. Wszystkie wskazane w ustawie obszary, w których może odbywać się ruch lądowy, mają charakterystyczne cechy wspólne - muszą być ogólnodostępne i wykorzystywane przez nieograniczoną liczbę osób ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt V KK 358/2011, LexPolonica nr 3915559 ). Reasumując, ustawodawca penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu w każdym ogólnodostępnym nieograniczonej liczbie osób miejscu, gdzie odbywa się ruch pojazdów, nie zawężając przy tym zakresu ochrony tego przepisu tylko do miejsc takich jak droga publiczna. Nie ulega wątpliwości, iż drogi po których poruszał się oskarżony, biegnące m.in. przez osiedle mieszkalne, stanowią miejsce ogólnodostępne i wykorzystywane przez nieograniczoną liczbę osób, zatem stanowią przestrzeń, po której odbywa się ruch lądowy. W kontekście powyższych rozważań podniesiony w pkt. 3 apelacji zarzut jest całkowicie bezpodstawny i oderwany od realiów wykładni znamion występku z art.
W zakresie zarzutu z pkt 4 apelacji dotyczącego niewskazania podstaw ustalenia, iż R. C. poruszał się ,,ruchliwymi drogami” ( str. 8 pisemnego uzasadnienia wyroku ), obrońca ma rację. Sąd Rejonowy rzeczywiście nie uzasadnił tego stwierdzenia. Sąd odwoławczy nie ma zatem możliwości oceny, czy ustalenie to jest prawidłowe. Eliminacja powyższego stwierdzenia ( przy działaniu na korzyść oskarżonego ) nie prowadzi jednak do radykalnej zmiany w ocenie jego zachowania. Przy przyjęciu, że R. C. poruszał się mało ruchliwymi drogami i tak zasadny jest wniosek, iż stanowił on potencjalnie bardzo duże zagrożenie w ruchu drogowym. W tej części obrońca nietrafnie kwestionuje ustalenie sądu I instancji ( zarzut 5 ). Mając bowiem na względzie fakt poruszania się po terenie osiedla zamieszkałego przez wiele osób oraz drogach przyległych do osiedla, zatem w miejscu gdzie z uwagi na możliwość pojawienia się w każdej chwili na drodze pieszego, należy zachować szczególną ostrożność, mając ponadto na względzie stan upojenia alkoholowego, słusznie Sąd Rejonowy przyjął, iż zachowanie oskarżonego stanowiło ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia innych uczestników drogi. R. C. miał przecież blisko 2,5 ‰ alkoholu w organizmie a wedle relacji świadków był tak pijany, że nie mógł utrzymać się na nogach. W związku z powyższym, oczywiście niezasadne były wnioski końcowe o uniewinnienie oskarżonego bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odrębny problem, nie dostrzeżony w apelacji, stanowiła kwestia, czy oskarżonemu można było przypisać popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k. Sąd Rejonowy za podstawę ,,recydywy” określonej w § 4 w/w przepisu przyjął skazanie w sprawie II K 782/09 ( wyrok Sądu Rejonowego w (...) z 30 września 2009 r. ). We wskazanej sprawie R. C. został jednak skazany z art . 178 a § 2 k.k., choć z opisu czynu wynika, że za prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego. Sprzeczność, jaka wystąpiła w wyroku II K 782/09, powodowała konieczność rozstrzygnięcia, czy dla przyjęcia odpowiedzialności z art. 178 § 4 k.k. decyduje kwalifikacja prawna czynu, za który sprawca został skazany, czy też opis czynu będący podstawą skazania. Sąd Rejonowy wyraził pogląd, iż decydujące znaczenie ma opis czynu. Choć jest to pogląd z pewnością kontrowersyjny, wskazana argumentacja ( str. 7 uzasadnienia ) nie jest pozbawiona logiki. Na dzień wyrokowania w II instancji, problem powyższy utracił jednak znaczenie. Doszło bowiem do zatarcia z mocy prawa skazania w sprawie II K 782/09 ( z akt sprawy, z którą sąd odwoławczy się zapoznał, wynika, iż nie doszło do zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności ). Wyrok Sądu rejonowego w (...) uprawomocnił się w dniu 8 października 2009 roku, wobec czego trzyletni okres próby upłynął skazanemu w dniu 8 października 2012 roku, przy czym ani w tym terminie ani podczas kolejnych 6 miesięcy od zakończenia okresu próby nie zarządzono wykonania kary, co spowodowało - zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.k. – zatarcie skazania z mocy prawa ( środek karny wykonano z dniem 8 października 2011 r., k – 170 ). Instytucja zatarcia skazania wprowadza swoistą fikcję niekaralności. Zgodnie z treścią art. 106 k.k. skazanie uważa się za niebyłe z chwilą zatarcia, co oznacza, iż z tym momentem nie dochodzi do wyeliminowania z mocą wsteczną z porządku prawnego wyroku, jako w ogóle nie wydanego, oraz do anulowania wywołanych skazaniem skutków ( utraty lub ograniczenia praw ), ale od omawianego momentu skutki te przestają działać na przyszłość. Fakt skazania, z chwilą jego zatarcia, nie może więc rodzić dla skazanego żadnych negatywnych konsekwencji - wobec przywrócenia mu statusu osoby niekaranej ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I KZP 24/2009, OSNKW 2009/12 poz. 105 ). Zatarcie skazania, jako ze swej istoty przywracające stan niekaralności, eliminuje możliwość powołania się w innym ( kolejnym ) procesie na poprzednią karalność, wyklucza też przyjęcie działania w warunkach powrotu do przestępstwa, sprzeciwia się zatem i ustaleniu odpowiedzialności sprawcy na podstawie art.
in principio ze względu na uprzednie skazanie za przestępstwo określone w art.
lub wymienione w art.
Tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2012 roku stwierdzając, iż odpowiedzialność na podstawie art.
k.k., ze względu na uprzednie skazanie za przestępstwo określone w art.
lub wymienione w art.
k.k., sprawca czynu z art.
ponosi tylko do momentu zatarcia wcześniejszego skazania w myśl zasad ogólnych, określonych przepisami rozdziału XII Kodeksu karnego. Zaznaczyć przy tym należy, iż według opisu czynu zarzucanego – i jednocześnie przypisanego – oskarżonemu, podstawą kwalifikowanego występku z art. 178 a § 4 k.k. był jedynie przypadek recydywy ogólnej jednorodnej, tj. uprzednie prawomocne skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Z tego powodu Sąd Okręgowy, wykorzystując uprawnienie do działania z urzędu, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego R. C. w pkt. II zaskarżonego wyroku wyeliminował stwierdzenie o jego wcześniejszym prawomocnym skazaniu za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, za podstawę skazania przyjął jedynie art. 178 a § 1 k.k. i za tak opisany czyn wymierzył R. C. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Znacznie niższy wymiar kary uzasadniała zmiana kwalifikacji prawnej czynu na korzyść oskarżonego. Ustalając wymiar kary za powyższe przestępstwo Sąd Okręgowy podzielił, co do zasady, zapatrywania sądu I instancji uznając, iż waga i stopień naruszonej przez oskarżonego zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, jego dotychczasowy sposób życia oraz stwierdzone uzależnienie od alkoholu ( opinia psychiatryczna ) uzasadniają wymierzenie kary najsurowszego rodzaju, tj. pozbawienia wolności, choć raczej w dolnym progu ustawowego zagrożenia. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił także orzeczenie dotyczące wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, ustalając jej wysokość na 1 rok pozbawienia wolności ( zachowując zasadę asperacji ), przy niezmienionym okresie próby. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy. Na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.