wynika, że umowa agencyjna, chociażby była zawarta na czas oznaczony, może być wypowiedziana bez zachowania terminów wypowiedzenia z powodu niewykonania obowiązków przez jedną ze stron w całości lub znacznej części, a także w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Takich nadzwyczajnych okoliczności pozwana nie wykazała. Za niezasadne uznano twierdzenie pozwanej, że opracowywanie przesyłek przez osoby trzecie, które nie były ujęte w załączniku do umowy jako osoby upoważnione należy uznać jako udostępnienie danych osobowych osobom nieuprawnionym do ich posiadania. Osoby te znajdowały się w siedzibie agencji, ponieważ odbywały szkolenie, którego przeprowadzenie dopuszczała strona pozwana. Umowa nie zabraniała powódce zatrudniania nowych osób. Ponadto osoby te nie miały dostępu do komputerów, w których znajdowały się chronione informacje, do datowników, naklejek R. Wypowiedzenie umowy agencyjnej przez pozwaną w trybie natychmiastowym - pomimo braku podstaw do tego wypowiedzenia - uznano za brak należytego wykonania zobowiązania w rozumieniu art. 471 k.c., co spowodowało odpowiedzialność odszkodowawczą po stronie pozwanej. Okres będący podstawą dla określenia należnego odszkodowania to czas od momentu wypowiedzenia umowy do końca jej obowiązywania, a więc 7 miesięcy. Powódka mogła w tym okresie zarobić 226.385,75 zł. Wobec zwrotu odpowiedzi na pozew, uznać należy, iż strona pozwana nie przedstawiła skutecznie i w terminie wyznaczonym przez Sąd żadnych zarzutów (twierdzeń), które dały by podstawę do zakwestionowania wysokości szkody wskazanej przez powódkę (argument z art. 207 § 6 k.p.c.). O odsetkach ustawowych Sąd orzekł o w oparciu o art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 476 k.c. Koszty postępowania rozliczono na podstawie art. 98 k.p.c. /wyrok k. 176, uzasadnienie k. 183-192/ Apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana, zaskarżając to orzeczenie w całości. Pozwana zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art.
k.c. w zw. z § 15 umowy agencyjnej zawartej między stronami, związane z przyjęciem, że mimo dopuszczenia do wykonywania czynności pocztowych osób do tego nieupoważnionych nie zaistniały warunki do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, 2) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie istotnych ustaleń w sprzeczności z tym materiałem, a w szczególności przez przyjęcie, że: - pozwana nie wykazała istnienia przesłanek do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, - powódka wykazała wartość dochodzonego roszczenia. Na tych podstawach skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości i obciążenie powódki kosztami postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. /apelacja k. 199-204/ Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanej jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługiwały na akceptację. Skarżąca zakwestionowała podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, ale uczyniła to dosyć ogólnikowo. W świetle zarzutów apelacji wydaje się, że w rzeczywistości pozwana przede wszystkim nie akceptuje sposobu oceny faktów, który prowadził do niekorzystnej dla niej interpretacji łączącej strony umowy. Rzeczywiście wbrew twierdzeniom pozwanej Sąd I instancji za nieudowodnione uznał zarzuty z protokołu kontroli co do sposobu zabezpieczania przesyłek w agencji (otwarte drzwi do zaplecza), nieuprawnionego opatrywania przesyłek datą i nalepkami R poza siedzibą agencji czy prowadzenia działalności konkurencyjnej. Jednak ocena materiału dowodowego sprawy dokonana przez Sąd Okręgowy w tym zakresie spełnia warunki z art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, iż jeżeli wnioski wyprowadzone przez sąd orzekający z zebranego materiału dowodowego są logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, ocena tego sądu nie narusza przepisu art. 233 § 1 k.p.c. i musi się ostać, choćby z materiału tego dawały się wysnuć również wnioski odmienne (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 2005 roku, sygn. akt IV CK 122/05, LEX 187124). W tej sprawie wystąpiły dwie grupy świadków i Sąd Okręgowy mógł uznać, że świadkowie zgłoszeni przez pozwaną nie byli w pełni obiektywni, gdyż nie tylko występowała w ich przypadku podległość służbowa, ale też osoby te broniły wyników przeprowadzonej przez siebie kontroli placówki pocztowej. Kontrola ta była przeprowadzona z pewnymi błędami w zakresie dokumentowania podjętych czynności, ich rzetelności (choćby w przypadku pobieżnego sprawdzenia sposobu przechowywania datownika i naklejek R) oraz zapoznania powódki z jej wynikami. Dlatego ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji należało uznać za swobodną, ale nie dowolną. Ocena ta odnosiła się do całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i była wielowątkowa. Wyciągnięte z niej wnioski były logicznie uzasadnione i odpowiadające doświadczeniu życiowemu. Rację ma jednak skarżąca, że dla stwierdzenia istnienia podstawy do rozwiązania umownego stosunku prawnego w trybie natychmiastowym, wystarczające było wynikające z podstawy faktycznej rozstrzygnięcia samowolne zatrudnienie przez powódkę dodatkowych osób, które uczestniczyły w realizacji obowiązków z łączącej strony umowy. Sąd Okręgowy całkowicie dowolnie przyjął, że dopuszczenie tych osób do pracy przy korespondencji było jedynie szkoleniem, na które strona pozwana wyraziła zgodę. W tym kontekście trzeba podkreślić, że szkolenie powinno odbyć się przed przystąpieniem do pracy i fakt jego odbycia powinien zostać zaświadczony przez naczelnika macierzystego urzędu pocztowego. W § 3. przedmiotowej umowy wyraźnie wskazano, że czynności pocztowe mogła wykonywać tylko powódka i osoby upoważnione, które wymieniono w załączniku nr 2 do umowy agencyjnej. Udzielenie powódce zgody na przeszkolenie dodatkowych osób oznaczało tylko zmianę podmiotu szkolącego (w miejsce urzędu pocztowego macierzystego), ale nie było zaakceptowaniem przez zleceniodawcę upoważnienia kolejnych osób do wykonywania przedmiotu umowy. Dla strony pozwanej, a pewnie też dla powódki, osoby te były zupełnie anonimowe. Nie ustalono nawet ich danych personalnych. Dopuszczenie osób „z ulicy” do korespondencji znajdującej się w agencji było co najmniej niefrasobliwe, wielce wątpliwe z punktu widzenia zabezpieczenia interesów operatora usług pocztowych i bezpieczeństwa danych jego klientów. Nie można bowiem zgodzić się z interpretacją, że osoby te wykonywały tylko czynności pomocnicze. Powódka nie przedstawiła żadnych dokumentów stwierdzających czas wykonywania i zakres czynności tych osób. Nie ma natomiast żadnych wątpliwości, że bliżej nieokreślone trzy kobiety w dacie kontroli placówki pocztowej wykonywały tam czynności bezpośrednio przy korespondencji, która była przedmiotem łączącej strony umowy. Zapewnienia, że było to szkolenie a nie wykonywanie czynności pomocniczych w przy realizacji umowy były gołosłowne, skoro nie ma żadnego potwierdzenia przystąpienia tych osób do szkolenia czy choćby charakteru ich zatrudnienia. W apelacji słusznie zarzucono, że opisana wyżej sytuacja stanowiła ważny powód do wypowiedzenia umowy agencyjnej bez zachowania okresu wypowiedzenia. Zgodnie z art.
umowa agencyjna, chociażby była zawarta na czas oznaczony, może być wypowiedziana bez zachowania terminów wypowiedzenia z powodu niewykonania obowiązków przez jedną ze stron w całości lub znacznej części, a także w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Z uwagi na istotną sankcję cywilną wynikającą z tego przepisu, trzeba przyjąć, że przesłanka niewykonania obowiązków dotyczy wyłącznie obowiązków zasadniczych. Skuteczność wypowiedzenia wymaga też stwierdzenia istotnego stopnia ich naruszenia. Z art. 760 1 § 1 k.c. wynika, że do podstawowych obowiązków agenta należy przekazywanie wszelkich informacji mających znaczenie dla dającego zlecenie oraz przestrzeganie jego wskazówek uzasadnionych w danych okolicznościach, a także podejmowanie, w zakresie prowadzonych spraw, czynności potrzebnych do ochrony praw dającego zlecenie. Przepis zawiera uszczegółowienie podstawowych obowiązków agenta jako dłużnika w stosunku z umowy agencyjnej, to jest zasadniczo spełnienia świadczenia z dochowaniem należytej staranności (art. 355 k.c.) oraz obowiązku lojalności (art. 760 k.c.). Obowiązek przekazywania wszelkich informacji mających znaczenie dla dającego zlecenie ten pozwala dającemu zlecenie na bieżącą kontrolę realizacji obowiązków agencyjnych. Przesłanka ochrony praw dającego zlecenie zależy od przedmiotu konkretnej umowy. W przypadku usług pocztowych zabezpieczenie danych osobowych klientów i dbałość o bezpieczeństwo korespondencji z pewnością należy podstawowych obowiązków agencyjnych, a ich naruszenie godzi w sferę podstawowych praw i obowiązków operatora usług pocztowych. Naruszenie ich może więc zostać uznane za zaistnienie materialnoprawnych przesłanek wypowiedzenia umowy w trybie art.
k.c., które wyłączają odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. (szerzej patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., V CSK 33/13, www.sn.pl). W przypadku spornej umowy należy zgodzić się z pozwaną, że dopuszczenie osób postronnych do realizacji przedmiotu umowy oznaczało naruszenie obowiązku ochrony informacji prawnie chronionych (dane osobowe adresatów) i nieuprawnione udostępnienie danych osobowych, które zostały powierzone operatorowi usług pocztowych. W konsekwencji doszło do spełnienia warunków opisanych w § 15 ust. 4 pkt. 8, 11 i 12 umowy, które stanowiły prawnie dozwolone uszczegółowienie zasadniczych obowiązków agenta w rozumieniu art. Art.
W tej sytuacji doszło więc do skutecznego wypowiedzenia umowy ze zwolnieniem pozwanej z obowiązku odszkodowawczego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie o jakimkolwiek odszkodowaniu na rzecz powódki nie mogło być mowy, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 471 k.c. (pozwanej nie można przypisać bezprawności zachowania). Trzeba jednak dodać, że pozwana miała rację podnosząc nieudowodnienie wysokości dochodzonego świadczenia, co zgodnie z art. 6 k.c. obciążało powódkę. Nie można bowiem zgodzić się z Sądem Okręgowy, który zrównał odszkodowanie z wynagrodzeniem umownym. Takie rozumowanie oznaczało naruszenie zasad wyrównywania szkód z art. 361 k.c. W wyniku wypowiedzenia, które ewidentnie było prawnie skuteczne, gdyż spór dotyczył tylko ewentualnego prawa do odszkodowania, powódka zaprzestała świadczenia usług, a więc przestała ponosić pewne koszty (czy wszystkie, to była kwestia do wyjaśnienia w ramach udowadniania wysokości odszkodowania). Strona pozwana od początku procesu kwestionowała żądania pozwu w całości, a więc zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Dlatego podważanie uprawnienia pozwanej do zgłoszenia zarzutu dotyczącego wysokości świadczenia na etapie postępowania apelacyjnego nie mogło być skuteczne. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., apelacja prowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa z obciążeniem powódki kosztami procesu. Koszty te zasądzono zgodnie z zasadą wynikającą z art. 98 i 99 k.p.c. Obejmowały one wynagrodzenie pełnomocnika, które wyliczono na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. Nr 490) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Koszty te obejmują opłatę od apelacji i wynagrodzenie pełnomocnika, wyliczone stosownie do brzmienia § 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2002 roku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.