Sygn. akt I ACa 55/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Sędziowie: SSA Piot

§ 2

k.p.c, poprzez przyjęcie, iż paragraf(...)umowy kredytowej wobec zbieżności z klauzulą niedozwoloną wpisaną do rejestru nie był wiążący wobec osoby wobec osób trzecich;

1. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że względem dłużnika osobistego wypowiedzenie było skuteczne;
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 385 1 § 2 k.c. i 385 3 k.c. w związku z art. 73 u.k.w.h. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż paragraf 15 umowy kredytu wiąże Strony, w tym również Pozwanego jako dłużnika rzeczowego. W konkluzji wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w całości. Zarzuty apelacji koncentrują się wokół kwestii wpływu prawomocnego wyroku uznającego określonej treści klauzulę umowną za niedozwoloną, na stosunki umowne pomiędzy innymi podmiotami, niż strony postępowania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wiążą się z prawidłową wykładnią art. 479 43 k.p.c. Zgodnie ze wskazanym przepisem wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art.

§ 2

. Z zaprezentowanym w tej kwestii stanowiskiem Sądu Okręgowego nie sposób się zgodzić. W ocenie skarżącego § (...) umowy kredytu z dnia 20 grudnia 2004 roku jest niezgodny z prawem i ujawnione zostało dnia 17 sierpnia 2006 roku pod numerem (...) w rejestrze klauzul niedozwolonych prowadzonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dla należytego rozpoznania zarzutów apelacji przytoczyć należy pełną treść klauzuli umownej zastosowanej w umowie kredytowej, jak i treść klauzuli uznanej za niedozwoloną. Paragraf 15 umowy kredytu z dnia 20 grudnia 2004 r. ma następującą treść: „Zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy kredytu i wymagalności zadłużenia, wezwanie do zapłaty będą wysłane przez Bank listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres Kredytobiorcy, określony w umowie lub zawiadomieniu o zmianie adresu. Odmowa przyjęcia przez Kredytobiorcę lub dwukrotna adnotacja poczty „nie podjęto w terminie” (awizo) wywołuje skutki doręczenia. Skutki doręczenia wywołuje również doręczenie pisma dorosłemu domownikowi. Bank pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli Kredytobiorca nie zawiadomi Banku o zmianie swojego adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną”. Natomiast pod numerem 918 w rejestrze klauzul niedozwolonych figuruje następująca klauzula: „Zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy przez (...) będzie wysłane listem poleconym na adres nabywcy, określony w umowie lub zawiadomieniu o zmianie adresu. Odmowa przyjęcia przez nabywcę lub dwukrotna adnotacja poczty „nie podjęto w terminie” (awizo) wywołuje skutki doręczenia. Skutki doręczenia wywołuje również doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i art. 139 kodeksu postępowania cywilnego, tj. doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, administracji domu, sołtysowi lub dozorcy domu. (...) pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli nabywca nie zawiadomi (...)o zmianie adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną. Zawiadomienie stanowi integralną część umowy”. W tym miejscu należy stwierdzić, że o tożsamości treści klauzul umownych decyduje nie ich literalne brzmienie, lecz materialna treść ustalona w drodze wykładni. W sprawie niniejszej nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że istotnie kwestionowany przez skarżącego § (...) umowy skarżącego jest tożsamy z postanowieniem ujawnionym pod numerem(...) rejestru UOKiK. W ocenie Sądu Apelacyjnego prawomocny wyrok uznający postanowienie wzorca umowy za niedozwolone, od chwili wpisu do rejestru klauzul niedozwolonych wiąże - oprócz podmiotów określonych w art. 365 § 1 k.p.c. - wszystkie osoby trzecie, tj. zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców. Innymi słowy - skuteczność takiego wyroku rozciąga się także na innych przedsiębiorców, stosujących klauzule o treści materialnie tożsamej z treścią konkretnej klauzuli uznanej za niedozwoloną, pod rygorem sankcji z art. 58 kc (tak też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2006 r., III SZP 3/2006, OSNP 2007/1-2). Kontrola wzorca umownego przeprowadzana na podstawie przepisów art. 479

§ 2k.p.c.

Nie oznacza to, że konsument nie może skutecznie powołać się na ujawnioną w rejestrze klauzulę w toku postępowania, bez wszczynania odrębnego postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Stanowisko takie pozwala na uniknięcie sytuacji, w której konieczne byłoby prowadzenie kilku postępowań, z których każde musiałoby kończyć się identycznym rozstrzygnięciem merytorycznym. Natomiast wyrok z dnia 13 maja 2010 r., III SK 29/09 dotyczy ogólnych założeń modelu sądowej kontroli wzorca umownego i nie dotyka kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konkluzji uznać należało, że z mocy art. 58 § 1 k.c. § (...) umowy kredytowej jest nieważny, jako sprzeczny z prawem. Skoro strona powodowa nie dowiodła, że oświadczenie banku z dnia 23 marca 2010 r doszło do dłużnika osobistego w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.), to wypowiedzenie umowy kredytowej nie może zostać uznane za skuteczne. Bez znaczenia w tym zakresie jest postępowanie o nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko dłużniczce osobistej. Wydane w tym postępowaniu postanowienie nie ma charakteru prejudykatu w sporze pomiędzy dłużnikiem hipotecznym a powodowym bankiem. W takim zaś wypadku dochodzona przez powodowy bank kwota zadłużenia nie jest wymagalna, skutkiem czego powództwo wobec dłużnika hipotecznego należało oddalić. Mając powyższe rozważania na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Stosownej korekty wymagało także rozstrzygnięcie o kosztach procesu, którymi z uwagi na wynik postępowania (art. 98 k.p.c.) należało obciążyć przegrywającą stronę powodową (taryfowe wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone stosownie do wartości przedmiotu sporu – 7200 zł; opłata od pełnomocnictwa – 17 zł). Rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego zasądzono od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 800 zł tytułem uiszczonej opłaty od apelacji (art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 k.p.c) oraz nakazano pobrać od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 15.729 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji, od której pozwany był zwolniony (art. 113 ust. 1 u.k.s.c. przy zastosowaniu art. 98 k.p.c.).