Dopiero zaś po ewentualnym zaaprobowaniu uchwały zmieniającej w tym zakresie statut przez co najmniej 2/3 członków spółdzielni, możliwe stałoby się dopuszczenie uczestnictwa w walnym zgromadzeniu za pośrednictwem pełnomocników. Jak wynika z treści art. 42 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze, uchwała sprzeczna z prawem dotknięta jest sankcją nieważności ex lege. W orzecznictwie i doktrynie zgodnie podkreśla się, że przewidziana w wymienionym przepisie sprzeczność uchwały z prawem zachodzi zarówno w przypadku naruszenia przy jej wydaniu uregulowań prawa materialnego, jak też w razie uchybienia przepisanym przez prawo wymogom proceduralnym, przy czym te ostatnie mogą skutkować ustaleniem nieważności uchwały organu spółdzielni tylko wówczas, jeżeli miały one wpływ na jej treść (tak Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 8 lipca 2004r., IV CK 543/03, OSNC 2005, z. 7-8, poz. 132; z dnia 7 lipca 2004r., I CK 78/04, Monitor Prawniczy 2004, nr 15, s. 678; z dnia 16 października 2002r., IV CKN 1351/00, OSNC 2004, nr 3, poz. 40, z dnia 16 czerwca 2010r., I CSK 476/09, I CSK 476/09, LEX nr 737242; z dnia 14 lipca 2006r., II CSK 71/06, OSP 2007, z. 10, poz. 118; a także Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 czerwca 2013r., I ACa 231/13, LexPolonica nr 8239982). Oznacza to zatem, że członek spółdzielni wytaczający powództwo na podstawie art. 42 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze, może powoływać się w swojej argumentacji zarówno na zarzuty o charakterze merytorycznym (niezgodność treści uchwały z przepisami prawa lub statutu) jak też formalnym (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 stycznia 1965r. III CO 75/63 OSNCP 1966, z. 9 poz. 141 oraz w uchwale połączonych Izb Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1973r., III PZP 38/72 OSNCP 1975, z. 1 poz. 1), przy czym zgodność uchwały organu spółdzielni z ustawą ocenia się według prawa obowiązującego w dniu podjęcia uchwały (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 2010r., V CSK 260/09, OSNC 2010/D, poz. 106; Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 czerwca 2013r., I ACa 231/13, LexPolonica nr 8239982). Mając powyższe na uwadze, uwzględniwszy obowiązującą w dniu 29 czerwca 2013r. treść § 35 ust. 2 statutu pozwanej spółdzielni, należało stwierdzić, że uchwała Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) odznaczała się przewidzianą w art. 42 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze niezgodnością z przepisami prawa, wyrażającą się w dokonanym przy jej podjęciu naruszeniu wymogów proceduralnych. Jeżeli bowiem z treści art. 36 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały wynika, że członek spółdzielni może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika tylko, jeżeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej, w tym zaś przypadku statut pozwanej spółdzielni przewidywał właśnie postanowienie odmiennej treści, to przeprowadzenie w okolicznościach sprawy głosowania nad uchwałą przez pełnomocników trzeba było ocenić jako niezgodne z przepisem art. 36 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze (tak też Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 listopada 2013 r., I ACa 911/13, LexPolonica nr 8243476, por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2014r., I ACa 572/13, LEX nr 1480559). Skoro bowiem pozwana spółdzielnia nie skorzystała z przyznanej jej swobody statutowej i nie zmieniła uprzednio brzmienia swojego statutu, należało przyjąć, że przyjęte przez nią i obowiązujące jej członków regulacje nie pozwalały na ich uczestnictwo w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika. Sposób procedowania nad uchwałą nr (...) cechowała w związku z tym poważna nieprawidłowość formalna, skoro – wbrew treści art. 36 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze – uchwała ta została podjęta przez członków głosujących za pośrednictwem osób umocowanych, mimo że statut rozwiązanie takie formalnie wykluczał. Dodać przy tym należy, że wskazane wyżej, mające miejsce przy podejmowaniu uchwały uchybienie wymogom proceduralnym, miało oczywisty wpływ na jej treść. Brzmienie art.
ustawy Prawo spółdzielcze wskazuje wszak na to, że każda zmiana statutu spółdzielni wymaga, dla jej przegłosowania, uzyskania kwalifikowanej większości 2/3 głosów członków spółdzielni. Jak zaś wynika z niespornych w tym zakresie ustaleń faktycznych, nad podjęciem uchwały nr (...) głosowało dziewięćdziesięciu członków spółdzielni, przy czym trzydziestu dwóch za pośrednictwem umocowanego w tym celu pełnomocnika. Skoro zatem większość niezbędną dla podjęcia uchwały o zmianie treści § 35 ust. 2 statutu stanowiło sześćdziesiąt głosów (dziewięćdziesiąt x 2/3), zaś trzydziestu dwóch spośród dziewięćdziesięciu członków głosowało w sposób niezgodny ze statutem oraz przepisem art. 36 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze, to niewątpliwe jest, że umożliwienie osobom umocowanym oddania głosu w imieniu członków spółdzielni wpłynęło na ostateczny wynik głosowania. Do wniosku takiego uprawniają wyniki uzyskane wskutek porównania ilości głosów oddanych przez prawidłowo, tj. osobiście głosujących nad uchwałą członków spółdzielni z ilością głosów, wymaganą przepisem art.
Skutkiem niedopuszczenia do głosowania trzydziestu dwóch umocowanych pełnomocników byłaby bowiem możliwość oddania głosów wyłącznie przez pięćdziesięciu ośmiu członków spółdzielni. Taka zaś ilość głosujących byłaby – nawet w przypadku, gdyby każdy z nich głosował za podjęciem uchwały – ponad wszelką wątpliwość niewystarczająca dla uzyskania większości niezbędnej dla uchwalenia przewidzianej uchwałą nr (...) zmiany w statucie. Z powyższych rozważań wynika więc, że, po pierwsze, zaskarżona przez powodów uchwała nr (...) podjęta została przez Walne Zgromadzenie Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. w sposób niezgodny z przepisem art. 36 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze w zw. z § 35 ust. 2 statutu spółdzielni, po drugie natomiast, zaistniała przy jej podejmowaniu nieprawidłowość proceduralna miała realny wpływ na jej treść. Z uwagi na to, zapadły przed Sądem I instancji wyrok oddalający wytoczone powództwo należało, działając na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., zmienić w całości, stwierdzając nieważność uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. z dnia 29 czerwca 2013r. nr (...) w sprawie zmiany § 35 ust. 2 statutu tej spółdzielni. Dodać należy, że konsekwencją zmiany wyroku w zakresie dotyczącym żądania głównego była też, dokonana przez Sąd Apelacyjny w punkcie I.b) wyroku, również w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c., korekta rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu przed Sądem I instancji. Mając mianowicie na uwadze treść art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., należało zmienić podjęte przez Sąd Okręgowy orzeczenie o kosztach, zasądzając od przegrywającej sprawę pozwanej Spółdzielni na rzecz wszystkich powodów (tj. M. S., J. K., M. P. i S. P.) kwoty (po 50 złotych) w wysokości stanowiącej wynik podzielenia na cztery równe części uiszczonej przez nich opłaty sądowej od pozwu (200 złotych). Przepisy art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., stosowane w postępowaniu apelacyjnym z mocy odesłania zawartego w art. 391 § 1 k.p.c., stały się również podstawami prawnymi zapadłego w punkcie II. wyroku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem II instancji. Zważywszy na fakt, że apelacja skarżących została uwzględniona w całości, należało, mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzić na ich rzecz od pozwanej spółdzielni kwoty po 100 złotych, stanowiące równowartości ½ części uiszczonej przez nich wspólnie opłaty od apelacji w kwocie 200 złotych. Orzekając o kosztach postępowania zarówno przed Sądem I, jak też II instancji, Sąd Apelacyjny miał na uwadze okoliczność, że w sprawie niniejszej brakowało podstaw do zastosowania normy zawartej w art. 105 § 2 k.p.c. przewidującej możliwość solidarnego rozliczenia kosztów procesu. Hipotezą swą obejmuje ona bowiem wyłącznie niemającą miejsca w niniejszym procesie sytuację, w której obowiązanymi do zwrotu kosztów procesu są współuczestnicy przegrywający sprawę, odpowiadający przy tym również co do istoty sprawy na zasadach solidarności. Mając na uwadze przeprowadzone rozważania, na podstawie wskazanych przepisów prawa, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.