. Kp - za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli nie dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym przepisie( § 2. ). Sprawa zdolności pracodawców do czynności prawnych w stosunkach pracy uregulowana została wprost w samym kodeksie pracy. Wobec tego w zakresie unormowanym w art.
kp nie mają odpowiedniego zastosowania w tych stosunkach przepisy kodeksu cywilnego o zdolności do czynności prawnych. Zgodnie z art. 300 kp stosuje się odpowiednio do zdolności pracodawców do czynności z zakresu prawa pracy tylko niektóre z przepisów kodeksu cywilnego, określające zdolność osób fizycznych i prawnych do czynności prawnych (zob. uwagi 2-7). Zdolność pracodawców będących jednostkami organizacyjnymi do czynności w sprawach z zakresu prawa pracy została określona w art.
kp szerzej aniżeli zdolność prawna osób prawnych w art. 38 k.c., według którego "osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie". Artykuł 38 k.c. określa zdolność osoby prawnej do czynności prawnych zgodnie z teorią organów osoby prawnej. Oznacza to, że osoba prawna ex lege (z mocy ustawy) działa przez swoje organy statutowe, a nie przez inne osoby lub organy wyznaczone do składania oświadczeń woli. Do powzięcia i złożenia oświadczenia woli, które przypisuje się osobie prawnej, "powołane są osoby fizyczne będące organem lub wchodzące w skład organu tej osoby prawnej" (por. S. Grzybowski (w:) System prawa cywilnego, t. 1, s. 373). Zdolność osób prawnych do czynności prawnych według kodeksu cywilnego zbieżna jest ze zdolnością prawną tych osób, tzn. ze zdolnością bycia podmiotem praw i obowiązków (por. Z. Radwański, Prawo cywilne..., s. 185). W imieniu osoby prawnej może działać pełnomocnik upoważniony przez jej organ do złożenia określonych oświadczeń woli. W doktrynie prawa pracy przyjmuje się , iż za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną może dokonywać czynności z zakresu prawa pracy zarówno jej organ statutowy (jeśli jest to osoba prawna), jak też każda wyznaczona do dokonywania tych czynności osoba fizyczna lub organ zarządzający tą jednostką, niebędący jej organem. Jeżeli pracodawca jest osobą prawną posiadającą kolektywny, wieloosobowy (zbiorowy) organ, to czynności z zakresu prawa pracy mogą być dokonywane zarówno przez ów organ kolektywny zgodnie z zasadą tzw. reprezentacji łącznej, jak też z mocy art.
jednoosobowo przez wyznaczoną osobę fizyczną. Kodeks spółek handlowych przewiduje, że oświadczenia składane spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta (art. 205 § 2 i art. 373 § 2 k.s.h.). Do złożenia oświadczenia o nawiązaniu umowy ze spółką wystarcza złożenie oświadczenia woli wobec osoby dokonującej czynności z zakresu prawa pracy w imieniu pracodawcy zgodnie z art.
k.p. Osoba fizyczna wyznaczona do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną (art.
Może to więc być pracownik zatrudniony na stanowisku kierownika zakładu przez pracodawcę, jak też osoba niepozostająca z nim w stosunku pracy, lecz wykonująca obowiązki kierownicze na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia - art. 750 k.c.), lub osoba wyznaczona przez pracodawcę (będącego jednostką organizacyjną) wyłącznie do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w charakterze pełnomocnika. Zdaniem Sądu Najwyższego, prokurent spółki handlowej może być uznany za osobę zarządzającą zakładem pracy w imieniu pracodawcy w rozumieniu art. 241 26 § 2 w zw. z art.
(wyrok SN z dnia 8 grudnia 2005 r., I PK 125/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 322). Formami prawnymi wyznaczenia osoby fizycznej do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną są zatem: 1) zatrudnienie w charakterze pracownika (na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę) lub 2) zawarcie z tą osobą umowy cywilnoprawnej (zlecenia bądź umowy, do której stosuje się przepisy o zleceniu) albo udzielenie jej pełnomocnictwa (do którego stosuje się przepisy prawa cywilnego). Podmiotem uprawnionym do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy może być kierownik działu personalnego jako "inna wyznaczona do tego osoba" w rozumieniu art.
Może to zostać również określone w aktach wewnątrzzakładowych (por. Z. Kubot, Status kierownika działu personalnego, PiZS 2006, nr 7, s. 23). Wyznaczenie, o którym mowa, następuje też - zgodnie z odpowiednimi przepisami pozakodeksowymi - na mocy innych zdarzeń. W przypadku spółki prawa handlowego reprezentacja z zakresu prawa pracy może być inna niż to wynika z KRS , a oparta na regulacjach wewnątrzzakładowych. Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22.06.2007r. II PK 331/06, w którym wyraził dalej idący pogląd, a mianowicie, iż sposób reprezentowania spółki handlowej w sprawach z zakresu prawa pracy może być odmienny niż wynikający z prawa handlowego. Mogą go regulować wewnątrzzakładowe akty normatywne prawa pracy, a nawet utrwalona zwyczajowa praktyka w tym zakresie. W toku postępowania apelacyjnego ustalono na podstawie dowodów zawnioskowanych w odpowiedzi na apelację przez pozwaną, iż Prezes Zarządu jest uprawniony jednoosobowo na podstawie upoważnienia udzielonego przez Zarząd Spółki do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy. Regulamin organizacyjny spółki w par. 23 stanowi , iż czynności z zakresu prawa pracy na podstawie upoważnienia Zarządu Spółki wykonuje Prezes Zarządu – Dyrektor Naczelny lub osoba upoważniona. Jak ustalono w dniu 25 lutego 2014r. Zarząd pozwanej podjął Uchwałę, na mocy której potwierdził, iż Prezes Zarządu jest upoważniony jednoosobowo do dokonywania w imieniu pozwanej czynności z zakresu prawa pracy na podstawie Uchwały Zarządu z dnia 7 stycznia 2010r.Sad Okręgowy przeprowadził dowodu zawnioskowane przez pozwana w odpowiedzi na apelacje, przyjmując argumentację pozwanej co do daty i okoliczności ich złożenia. Argumentacja strony skarżącej zmierzała do wykazania, że wadliwa reprezentacja pracodawcy przy składaniu oświadczenia woli o rozwiązaniu (wypowiedzeniu) stosunku pracy nie mieści się w pojęciu wypowiedzenia, które "narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę", użytego w art. 45 § 1 k.p. w celu określenia sankcji takiego zachowania pracodawcy, polegającej na przyznaniu pracownikowi prawa do wystąpienia z roszczeniem o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie. Celem tej argumentacji jest przeprowadzenie tezy, że w takiej sytuacji należy stosować sankcję nieważności przewidzianą w Kodeksie cywilnym. Stanowisko to nie jest trafne. Sąd Najwyższy w wyroku z 13 grudnia 1996 r., I PKN 41/96 (OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 268) wskazał, iż kardynalną regułą prawa pracy jest możliwość wzruszenia skutków prawnych wadliwego wypowiedzenia, tj. wypowiedzenia nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, wyłącznie na drodze sądowej, uruchamianej przez odwołanie się pracownika do sądu rejonowego - sądu pracy (art. 44 i 45 k.p.), w kodeksowym terminie prawa materialnego 7 dni od dnia doręczenia mu pisma wypowiadającego umowę o pracę (art. 264 § 1 k.p.). Oznacza to, że wadliwe wypowiedzenie jest czynnością prawną zaskarżalną, niekiedy określaną jako względnie bezskuteczna, ale nie jest działaniem bezskutecznym samoistnie, ponieważ bez jego zaskarżenia w kodeksowym terminie do sądu pracy, także wadliwe wypowiedzenie doprowadza do skutecznego rozwiązania stosunku pracy z upływem okresu wypowiedzenia (także wyroki Sądu Najwyższego z: 7 marca 1997 r., I PKN 33/97; z 17 listopada 1997 r., I PKN 351/97; z 16 maja 1997 r., I PKN 170/97). Także w wyroku z dnia 9 maja 2006r. sygn. II KP 270/05 Sąd Najwyższy sformułował tezę, iż - niezgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę, wynikająca z niewłaściwej reprezentacji pracodawcy, nie powoduje nieważności wypowiedzenia. W takim przypadku sąd, na żądanie pracownika, może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, przywróceniu do pracy lub o odszkodowaniu (art. 45 k.p.), a zastosowanie sankcji określonych w Kodeksie cywilnym może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach, w których wypowiedzenia dokonano niezgodnie z wolą pracodawcy i nie zostało ono przez niego potwierdzone. Podobne stanowisko zostało zaprezentowanego wyroku z dnia 17.11.1997r. (...) 351/97. W świetle powyższego uznać należało, iż oświadczenie woli w przedmiocie wypowiedzenia powodowi umowy o pracę zostało złożone w imieniu pozwanej przez osobę uprawnioną do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy. Reasumując Sąd I instancji wbrew zarzutom apelacji nie naruszył przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego. Dlatego apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie i na mocy art. 385 kpc orzeczono o jej oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego za II instancję orzeczono po myśli art. 98 kpc i art. 99 kpc w zw. z par. 11 i 12 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. ( Dz. U. Nr 163,poz.1349) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Maria Pierzycka-Pająk (-) SSO Jolanta Łanowy (spr.) Sędzia Przewodniczący Sędzia
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.