k.c., zgodnie z którym strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości (waloryzacja umowna). Wprowadzając do umowy klauzulę waloryzacyjną, strony oznaczają wysokość świadczenia w zobowiązaniu pieniężnym w sposób pośredni, poprzez wskazanie nie liczby jednostek pieniężnych, lecz przez opisanie wartości, jaką ma mieć spełniane świadczenie za pomocą innego niż pieniądz miernika wartości. Najbardziej typowymi klauzulami waloryzacyjnymi są, biorąc pod uwagę jako kryterium przedmiot miernika wartości, klauzula złota, klauzula walutowa (inna waluta niż ta, na którą opiewa zobowiązanie pieniężne), czy klauzule towarowe. Strony, które zastrzegają w umowie klauzule waloryzacyjne, zapobiegają potrzebie prowadzenia ewentualnego procesu o waloryzację świadczenia (art.
k.c.), zaś profesjonalnym uczestnikom obrotu skorzystanie z art.
pozwala ominąć zakaz przewidziany w art.
Natomiast analizując problem sposobu zaliczania wpłat dokonanych przez pozwanego, Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić treść zgodnych stanowisk stron w tym względzie, z których wynika, że wpłaty miały być zaliczane w pierwszej kolejności na kwotę główną, a w dalszej kolejności na odsetki. Zgodnie z treścią art. 451 § 1 k.c. dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Oznacza to, że dłużnik ma wprawdzie prawo wskazać, na który dług zalicza świadczenie, ale to wierzyciel decyduje, czy w ramach tego długu chce zaliczyć wpłatę na należności uboczne ( por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt III CKN 495/2000, OSNC 2002, nr 11, poz. 143). Pomimo, że wierzyciel miał prawo zaliczyć dokonywana przez dłużnika wpłaty przede wszystkim na odsetki, Sąd Okręgowy powinien ustalić, czy rzeczywiście takie zaliczenie miało miejsce, mając na uwadze przede wszystkim dowody oraz twierdzenia stron składane podczas procesu. Po dokonaniu niezbędnych ustaleń faktycznych i ocen prawnych Sąd Okręgowy ostatecznie ustali, czy i w jakim zakresie doszło do zapłaty za akcje i dopiero na tej podstawie oceni kwestię prawidłowości wypełnienia weksli, a w konsekwencji istnienia roszczenia powoda. Jednakże Sąd pierwszej instancji będzie miał na uwadze, że w judykaturze jednolicie przyjmuje się, iż w wyniku wypełnienia weksla in blanco częściowo niezgodnie z porozumieniem na niekorzyść osoby na nim podpisanej, osoba ta może stać się zobowiązana wekslowo w granicach, w których tekst weksla odpowiada porozumieniu (deklaracji wekslowej) - ( por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2001 r., sygn. akt II CKN 25/00). Dlatego skutkiem ustalenia, że weksle wypełniono częściowo niezgodnie z porozumieniem i dług częściowo istnieje, nie powinno być oddalenie powództwa w całości. Podstawą orzeczenia Sądu Apelacyjnego był art. 386 § 4 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.