← Polska

III AUa 425/14

Sygn. akt III AUa 425/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie: Przewodniczący: SSA Michał Bo

§ 2k.p.c.

zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że stwierdził, iż podstawą wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonej W. P. od października 2012 r. jest kwota 8.742,05 zł. Na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., nr 490) Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz odwołującej się kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art.

§ 1

k.p.c poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie odwołania w sytuacji, gdy nie było do tego podstaw (zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem przebiegu ubezpieczenia nie zaś ustalania wysokości podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonej); naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) poprzez zmianę decyzji dot. przebiegu ubezpieczenia w ten sposób, że przyjęło iż podstawą wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonej W. P. od października 2012 r. jest kwota 8.742,05 zł. Mając powyższe na uwadze Oddział ZUS w T. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu skarżący podał, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2008 r., II UZ 43/07, LEX nr 442809, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2013 r., III AUa 1128/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2013 r., III AUa 40/13 ). Wynika z tego, że postępowanie sądowe zmierza do kontroli prawidłowości lub zasadności zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie Pani W. P. odwołała się od decyzji, w której organ rentowy stwierdził, że w okresach od 9.10.2002 r. do 31.08.2011 r. oraz od 1.02.2012 r. wnioskodawczyni podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem tylko ta kwestia mogła być przedmiotem rozpoznania. Należy przy tym podkreślić, że ubezpieczona w odwołaniu nie kwestionowała, iż w okresach wynikających z zaskarżonej decyzji podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarcze, stąd też jej odwołanie winno zostać oddalone. Oddział poinformował równocześnie, iż obecnie przed Sądem Rejonowym w Toruniu toczy się sprawa z odwołania W. P. od decyzji z dnia 21.02.2013 r. (znak: (...) ) ( sygn. akt IV U 249/13 ). Zgodnie z przedmiotową decyzją Oddział przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego za okres od 04.12.2012 r. do 04.03.2013 r. przyjmując do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przychód za okres 12 miesięcy poprzedzający niezdolność do pracy, tj. od 02/2012 r. do 10/2012 r. w kwocie 2.851,87 zł. Również i w tym odwołaniu ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie, że podstawą do wypłaty zasiłku chorobowego dla ubezpieczonej od października 2012 r. jest kwota 8.742,05 zł. Z uwagi więc na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i decyzją tą Oddział stwierdził jedynie, że W. P. w okresach od 9.10.2002 r. do 31.08.2011 r. oraz od 1.02.2012 r. podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,, nie rozstrzygał natomiast o podstawie wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonej (o kwestii tej rozstrzygnięto decyzją z dnia 21.02.2013 r., od której również wniesiono odwołanie), brak podstaw do rozstrzygnięcia sporu w sposób przyjęty przez Sąd I instancji. W odpowiedzi na apelację ubezpieczona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego jest bezzasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania apelacyjnego jest ponowne rozpoznanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, przy czym prawidłowa ocena prawna, może być dokonana jedynie na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, którego kontrola poprzedzać musi ocenę materialno-prawną. Jeżeli bowiem sąd I instancji błędnie ustali kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty, to nawet przy prawidłowej interpretacji stosowanych przepisów prawa materialnego, wydany wyrok nie będzie odpowiadał prawu. Innymi słowy, subsumcja nie odpowiadających prawdzie przedmiotowo istotnych ustaleń faktycznych skutkuje naruszeniem prawa materialnego, a pamiętać należy, że kontroli w tym zakresie sąd odwoławczy dokonuje z urzędu /por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r. III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55, Biul. SN 2008/1/13, Wspólnota 2008/7/44, Prok. i Pr.-wkł. 2009/6/60/. Kierując się powyższym zauważyć należy, iż stan faktyczny sprawy nie był przedmiotem sporu pomiędzy stronami i został zrekonstruowany przez Sąd Okręgowy w całości w oparciu o materiał dowodowy w postaci dokumentów znajdujących się w aktach rentowych i aktach sprawy oraz przesłuchanie ubezpieczonej. Wskazać w tym miejscu również wypada, iż błędnie skarżący zarzuca naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisu art.

§ l k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. W myśl przywołanego przepisu sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia. W realiach przedmiotowej sprawy, uznając, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie, Sąd Okręgowy prawidłowo jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepis art.

§ 2k.p.c.

Wyjaśnić można, iż do naruszenia art.

§ 1k.p.c.

mogłoby dojść tylko w sytuacji, gdyby został przywołany jako podstawa rozstrzygnięcia w sytuacji innej, niż oddalenie odwołania, co w sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny w pełni podziela nie tylko ustalenia faktyczne, ale i ocenę prawną, jakiej dokonał sąd pierwszej instancji, uznaje ją za wyczerpującą, a tym samym w zasadzie nie ma potrzeby powtarzać w całości trafnego wywodu prawnego /por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05; z dnia 16 lutego 2005 r., IV CK 526/04; z dnia 27 listopada 2003 r., II UK 156/03/. W uzupełnieniu prawidłowych rozważań Sądu Okręgowego, w odniesieniu do argumentacji apelacji stwierdzić należy, iż jest ona chybiona. Podkreślenia wymaga, iż wywiedziona apelacja nie kwestionuje dokonanej przez Sąd Okręgowy subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, a ogranicza się do zarzucenia procedowania poza granicami wyznaczonymi przez zaskarżoną decyzję. Konkretnie apelujący zarzuca, iż przedmiotowa decyzja dotyczyły wyłącznie podlegania wnioskodawczyni ubezpieczeniom społecznym, a nie kwestii podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, o której w ocenie skarżącego rozstrzygnięto decyzją z dnia 21.02.2013 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzutu organu rentowego podzielić nie można. Wstępnie przypomnieć wypada, iż orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego jest niedopuszczalne, za wyjątkiem przewidzianym w art. 477 9 § 4 k.p.c. (dotyczy niewydania decyzji przez organ rentowy), a treść decyzji, od której wniesiono odwołanie wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu (por. orzeczenie SN z dnia 13 maja 1999 r., sygn. akt II UZ 52/99, OSN 2000, nr 15, poz. 601; orzeczenie SN z dnia 23 listopada 1999 r., sygn. akt II UKN 204/99, OSN 2001, nr 5, poz. 169). Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 kwietnia 2011 r. (I UK 357/10, LEX nr 863946) wskazując, iż sąd ubezpieczeń społecznych nie może wykroczyć poza przedmiot postępowania wyznaczony w pierwszym rzędzie przez przedmiot zaskarżonej decyzji, a następnie przez zakres odwołania od niej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r. III UK 15/10 LEX nr 667499). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477 9 k.p.c., art.

k.p.c. - tak orzeczono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r. II UZ 49/09 LEX nr 583831). W wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r. (II UK 309/09, LEX nr 604210) Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji (art.

§ 2

i art.

a k.p.c.) w granicach jej treści i przedmiotu. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż w treści zaskarżonej decyzji organ rentowy poza kwestią podlegania ubezpieczeniom wnioskodawczyni wyraził kategoryczne stanowisko stwierdzając: „działanie Pani miało na celu wyłącznie uzyskanie zasiłku chorobowego od podstawy wymiaru składek 8 742,05 zł zamiast od podstawy z 12 miesięcy tj. 2 651,10 zł”. Sąd Apelacyjny dostrzegając, iż niezależnie od treści zaskarżonej decyzji skarżący podniósł w apelacji, iż kwestię podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe rozstrzygnięto decyzją z dnia 21.02.2013 r., zarządzeniem z dnia 19 listopada 2014r. /k. 122/ zwrócił się do ZUS Oddział w T. o przesłanie faksem lub e-mailem, kopii wskazanych w uzasadnieniu apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt IV U 750/13:

  1. decyzji z dnia 21 lutego 2013r. - rozstrzygającej w przedmiocie podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonej W. P.;
  2. odwołania ubezpieczonej od w/w decyzji, ewentualnie o wskazanie, przed którym Sądem i pod jaką sygnaturą prowadzone jest postępowanie odwoławcze od w/w decyzji, w terminie 3 dni. W wykonaniu zobowiązania organ rentowy przesłał faksem kopię decyzji z dnia 21.02.2013 r. (znak: (...)) o przyznaniu ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 04.12.2012 r. do 04.03.2013 r. oraz odwołanie od niej /k. 125-135/. W ocenie Sądu Apelacyjnego, mając na względzie, iż wbrew sugestii apelacji o podstawie wymiaru składek na to ubezpieczenie chorobowe organ rentowy nie rozstrzygnął w osobnej decyzji, merytorycznie wypowiedział się zaś w tym zakresie zarówno w zaskarżonej decyzji z dnia 13 lutego 2013r., jak i w decyzji z dnia 21 lutego 2013r., uznać należy, iż w odwołaniu od chronologicznie pierwszej decyzji, wyznaczającej zakres niniejszego postępowania, ubezpieczona ma prawo kwestionować wskazaną przez organ podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe. Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych a następnie również trafnej ich oceny prawnej, której nie wzruszają zrzuty apelacji. Innymi słowy, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach sądowych Sąd Apelacyjny orzekł po myśli art. 98 § 1 i 3 k.p.c., kierując się zasadami odpowiedzialności za wynik procesu oraz kosztów niezbędnych i celowych, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika i zasądził od organu rentowego na rzecz W. P. 120 tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję /§ 2 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 2 i § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu/ - w pkt 2.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.