Sygn. akt II Ca 866/12 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2013 r . Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Nowicka Sędziowie: SO Jerzy Dydo SO Małgorzata Mróz Protokolant: Bogusława Mierzwa po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r . w Świdnicy na rozprawie sprawy z wniosku P. K. przy udziale Spółdzielni Mieszkaniowej w B., J. B., K. B., T. B.
(1), E. B., R. B., T. C., B. D., J. D., K. F., K. G., Z. G., A. H., K. J., S. J., B. K.
(1), J. K., M. K., W. K., A. K.
(1), J. L., Z. L., S. Ł., J. Ł., B. N., G. N., P. N., K. N., S. N., E. P.
(1), K. P.
(1), C. P., L. P., B. P.
(1), E. P.
(2), M. P., Z. P., K. P.
(2), B. P.
(2), E. P.
(3), E. P.
(4), K. B., J. R., A. R.
(1), E. R., A. R.
(2), P. R., D. S.
(1), M. S.
(1), D. S.
(2), G. S.
(1), J. S., T. A. S., G. S.
(2), L. S., A. S.
(1), M. S.
(2), M. S.
(3), K. S., W. S., Z. S., B. T., E. W., A. W., I. W., J. W., W. Z.
(1), W. Z.
(2), K. Z.
(1), B. Z., S. Z., E. Z., K. Z.
(2)oraz T. Z. o zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 31 lipca 2012r., sygn. akt I Ns 229/10 p o s t a n a w i a: I. oddalić apelację; II. zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 300 zł, a na rzecz uczestniczki postępowania L. S. kwotę 369 zł wraz z podatkiem VAT, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 866/12 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie z wniosku P. K., przy udziale uczestników postępowania: Spółdzielni Mieszkaniowej w B., J. B., K. B., T. B.
(2), R. B., E. B., T. C., B. D., J. D., K. F., K. G., Z. G., A. H., K. J., S. J., B. K.
(1), J. K., M. K., W. K., A. K.
(1), J. L., Z. L., S. Ł., J. Ł., B. N., G. N., P. N., K. N., S. N., E. P.
(1), K. P.
(1), L. P., C. P., B. P.
(1), E. P.
(2), M. P., Z. P., K. P.
(2), B. P.
(2), E. przybyłek, E. P.
(4), K. B., J. R., A. R.
(1), E. R., A. R.
(2), P. R., D. S.
(1), M. S.
(1), D. S.
(2), G. S.
(1), J. S., T. S., A. S.
(2), G. S.
(2), L. S., A. S.
(1), M. S.
(2), K. S., W. S., Z. S., B. T., E. W., A. W., I. W., J. W., W. Z.
(3), W. Z.
(2), K. Z.
(1), B. Z., S. Z., E. Z., K. Z.
(2), i T. Z. o stwierdzenie zasiedzenia z dniem 1.10.2000r. własności części nieruchomości gruntowej o powierzchni 158 m
(2), położonej w granicach działki oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), przy ul. (...) w B., dla której Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...), oddalił wniosek, nakazał wnioskodawcy uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie kwotę 428,67 zł tytułem zwrotu wydatków, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. B. K.
(2)kwotę 738 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania L. S. z urzędu, zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz ustalił, że w pozostałym zakresie wnioskodawca i uczestnicy postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sąd I Instancji ustalił, że w 1971 roku rodzice wnioskodawcy A. K.
(2)i H. K. przyjechali do B. i A. K.
(2)objął stanowisko kierownika apteki położonej przy ul. (...), która użytkowana była przez Wojewódzki Zarząd Aptek. W skład nieruchomości wchodził budynek w którym znajdowała się apteka oraz działka gruntu, która częściowo jest placem wykorzystywanym jako droga dojazdowa, a częściowo jako ogród przydomowy, o który to teren dbali wyżej wymienieni. W latach osiemdziesiątych Spółdzielnia Mieszkaniowa, na terenie przylegającym do nieruchomości użytkowanej przez rodziców wnioskodawcy, rozpoczęła budowę wieżowców i celem oddzielenia placu budowy został wybudowany prowizoryczny płot, który następnie zastąpiony został ogrodzeniem z siatki istniejącym do chwili obecnej. W 1990r. dla nieruchomości przy ul. (...) w B., składającej się z działki nr (...) o powierzchni 549 m
(2), której właścicielem był Skarb Państwa założona została księga wieczysta nr (...), a w dniu 20 lutego 1990r. rodzice wnioskodawcy nabyli od Skarbu Państwa prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki uzyskując 50% bonifikatę ceny domu oraz w opłatach za użytkowanie wieczyste działki wobec wpisania budynku do rejestru zabytków. Decyzją Wojewody z dnia 21 lipca 1993r. Gmina B. została właścicielem przedmiotowej nieruchomości i na mocy decyzji nr 23/98 z dnia 14 maja 1998r. prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało przekształcone w prawo własności, a w dniu 22 czerwca 1998r. A. i H. K. darowali synowi P. K. nieruchomość zabudowaną budynkiem, położona w B. przy ul. (...) - Kw nr (...). Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. posiada w użytkowaniu wieczystym od dnia 4 maja 1977r. działkę nr (...), położoną w B. przy ul. (...), a na mocy decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 2 sierpnia 2006r. prawo użytkowania wieczystego przekształcone zostało w prawo własności. W dniu 5 kwietnia 1993r. na mocy decyzji Urzędu rejonowego w D. wprowadzone zostały zmiany w rejestrze gruntów miasta B. Obręb (...), gdyż na podstawie pomiarów oraz obliczeń został odnowiony operat opisowy ewidencji gruntów, które to zmiany dotyczyły też działek przy ul. (...) w B., przy czym rodzice wnioskodawcy powiadomieni zostali o dokonywanych czynnościach w dniu 22 lipca 1992r. , ale się nie zgłosili. W dniu 20 grudnia 2004r. wydana została decyzja o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów Gminy B. obręb Północ, polegająca na połączeniu działek o numerach ewidencyjnych (...) stanowiących własność Gminy B. w działkę nr (...) o powierzchni 0,9572 ha, a kolejną decyzją Burmistrza B. z dnia 20 lipca 2005r. zatwierdzono podział działki nr (...) na cztery działki o numerach: (...), (...), (...) i (...). Zmiany powyższe dokonano na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej w B. celem wydzielenia działek zabudowanych pawilonami handlowymi. Działka nr (...) ma powierzchnię 0,9248 ha i obejmuje także pas zieleni, którego zasiedzenia domaga się wnioskodawca. Rodzice wnioskodawcy, a następnie wnioskodawca płacili podatek od nieruchomości położonej w B. przy ul. (...) o powierzchni 549 m
(2), a Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. uiszczała podatek od nieruchomości nr (...) położonej przy ul. (...), do 31 października 2007r. o powierzchni 9249 m
(2), a w następnych okresach od powierzchni z uwzględnieniem zmian w udziałach w związku z wyodrębnianiem własności poszczególnych lokali mieszkalnych, z którymi związane są udziały we wspólnych częściach budynku oraz we współwłasności przedmiotowej działki. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku o zasiedzenie P. K. o zasiedzenie części nieruchomości gruntowej o powierzchni 158 m
(2), położonej w obrębie granic działki oznaczonej nr ewidencyjnym (...), położonej w B. przy ul. (...), stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej w B. oraz spółdzielców, którzy nabyli na własność lokale znajdujące się w zasobie mieszkaniowym Spółdzielni, która to nieruchomość sąsiaduje z nieruchomością wnioskodawcy. Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 172 kc, który to przepis zacytował i szczegółowo omówił, łącznie z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego zwracając uwagę, że poprzedni prawni wnioskodawcy mimo, że użytkowali nieruchomość od 1971r., to dopiero w 1990r. ustanowione zostało na ich rzecz użytkowanie wieczyste działki oraz nabyli własność domu, a w 1998r. zostali właścicielami tej działki gruntu o powierzchni 549 m
(2), w którym też roku darowali synowi nieruchomość, dlatego też wnioskodawca nie mógł doliczyć czasu posiadania poprzedników prawnych, o którym mowa w art. 176 kc, gdyż do okresu samoistnego posiadania prowadzącego do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, nie można doliczać okresu samoistnego posiadania rzeczy jak użytkownik wieczysty, który to pogląd znajduje uzasadnienie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008r., wydanej w sprawie sygn. akt III CZP 68/08, ponieważ prawa użytkowania wieczystego nie można utożsamiać z prawem własności, jak i posiadania w zakresie użytkowania samoistnego wieczystego z posiadaniem jak właściciel, gdyż chodzi tu dwa rodzaje posiadania samoistnego, które mogą prowadzić do nabycia w drodze zasiedzenia różnych praw, bowiem prawo własności i prawo użytkowania wieczystego są odrębnymi prawami podmiotowymi, a zasadnicza różnica sprowadza się do tego, że prawo użytkowania wieczystego jest prawem na rzeczy cudzej. Każde z tych praw posiadania ma swój specyficzny charakter i jego wykonywanie może prowadzić do nabycia jedynie tego prawa, które jest faktycznie wykonywane. Z tych przyczyn, zdaniem Sądu I Instancji, wnioskodawca nie może doliczyć do swojego prawa okresu posiadania tej nieruchomości przez jego rodziców jako użytkowników wieczystych, a w związku z tym nie ma także zastosowania art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy kodeks cywilny, ponieważ zasiedzenie nie zaczęło biec przed wejściem życie tej ustawy, to jest ustawy z dnia 1 października 1990r. Sąd Rejonowy podniósł nadto, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie było warunków do przyjęcia dobrej wiary poprzedników prawnych wnioskodawcy, którzy zawierając umowę użytkowania wieczystego zdawali sobie sprawę jaką powierzchnie użytkują i od jakiej będą uiszczali podatek i nie można też było zgodzić się z tym, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. zrezygnowała z uprawnień właścicielskich w tej części działki, bowiem realizowała ona swoje uprawnienia nie tylko w ramach procesu inwestycyjnego, ale także udzielając zgody innym podmiotom na wykonanie prac na tym terenie, jak np. (...) na wykonanie instalacji. Orzeczenie o kosztach Sąd Rejonowy oparł na podstawie art. 520 § 3 kpc w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od postanowienia wywiódł wnioskodawca zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik na wynik sprawy, a to: niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności brak ustaleń faktycznych co do daty od której poprzednicy prawni wnioskodawcy rozpoczęli samoistne posiadanie wskazanej nieruchomości oraz stanu prawnego jaki istniał w tej dacie, co mogło mieć wpływ na przyjęcie dobrej wiary wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych, naruszenie art. 233 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów i pominięcie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia braku dobrej wiary po stronie wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych, naruszenie art. 236 kpc w zw. z art. 227 kpc oraz art. 316 kpc poprzez nieprzeprowadzenie i nieodniesienie się do zgłoszonych przez wnioskodawcę dowodów w postaci map oraz protokołu z inwentaryzacji apteki nr 5-0 położonej w B. z 1961 roku oraz opinii biegłego geodety, dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów (m. in. Informacji z Urzędu Miejskiego w B. z dnia 18.05.2012r.) niedopuszczonych w toku postępowania stosownym postanowieniem, naruszenie art. 230 kpc poprzez pominięcie przy wydaniu orzeczenia przyznania faktów przez wszystkich uczestników postępowania poza Spółdzielnią Mieszkaniową w B., naruszenie art. 328 § 2 kpc w zw. z art. 361 kpc poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wobec nie wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że wnioskodawca oraz jego poprzednicy prawni nie byli posiadaczami samoistnymi w dobrej wierze, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 176 kc polegająca na przyjęciu, że do okresu posiadania samoistnego wnioskodawcy, prowadzącego do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, nie dolicza się okresu posiadania samoistnego tej nieruchomości przez jego poprzedników prawnych jako użytkowników wieczystych. Wskazując na powyższe uchybienia wnioskodawca P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji celem ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja wnioskodawcy jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje jako własne. Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie przyjęcia braku podstaw do stwierdzenia zasiedzenia wskazanej we wniosku części nieruchomości, a tym samym nie spełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w treści art. 172 kc w związku z art. 176 kc i w zw. z art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy kodeks cywilny. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że na podstawie nieobowiązującego już aktu prawnego, a to ustawy z dnia 8 stycznia 1951r. o przejęciu aptek na własność Państwa (Dz. U. z dn. 8 stycznia 1951r. ) apteki, które nie stanowiły własności Państwa zostały przejęte na własność Państwa i ustanowiono nad nimi zarząd państwowy, do którego miały zastosowanie przepisy dekretu w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, opublikowanego w Dz. U. z dnia 28.12.1918r., natomiast dotychczasowi właściciele lub dzierżawcy aptek, będący farmaceutami, obowiązani byli z dniem wejścia w życie ustawy, do podjęcia pracy w aptece na stanowisku wyznaczonym im przez zarządcę państwowego. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów, z których wynikałoby w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej, jego ojciec podjął pracę w aptece i uzyskał prawo do stanowiącej aktualnie własność wnioskodawcy nieruchomości. Z przepisów archiwalnych dotyczących aptek wynika, że do 1989r. apteki mogły być wyłącznie własnością państwową i podlegały Centralnemu Zarządowi Aptek. W czasie od 1958r. do 1989r. obowiązywał przepis stanowiący, że apteki mogą prowadzić tylko jednostki gospodarki uspołecznionej w ramach sieci ustalonych przez ministra zdrowia. Powyższe pozwala wnioskować, że ojciec wnioskodawcy został skierowany przez Centralny Zarząd Aptek do objęcia stanowiska kierownika tej apteki, a tym samym z nieruchomości tej korzystał w związku ze świadczoną pracą farmaceuty, dlatego też trudno byłoby tu mówić o samoistnym posiadaniu nieruchomości A. K.
(2)jako użytkownika wieczystego. Niezależnie od powyższego Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd Sądu I Instancji, wyrażony także w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008r. III CZP 68/08, że do okresu posiadania samoistnego, prowadzącego do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, nie dolicza się okresu posiadania rzeczy jak użytkownik wieczysty, gdyż obu tych praw utożsamiać nie można, ponieważ mimo daleko idących podobieństw, jest istotna między nimi różnica, a mianowicie prawo użytkowania wieczystego jest prawem na rzeczy cudzej. W tej sytuacji, nawet gdyby ojcu wnioskodawcy można byłoby przypisać samoistne posiadanie jako użytkownik wieczysty nieruchomości, to i tak w przypadku, gdy wnioskodawca domaga się stwierdzenia zasiedzenia własności nieruchomości, okresu tego samoistnego użytkowania nieruchomości przez ojca nie można byłoby doliczyć wnioskodawcy, a tym samym art. 176 kc nie mógł mieć tu zastosowania. Z uwagi na powyższe, jak słusznie przyjął Sąd Rejonowy, wnioskodawca nie spełnił warunków do stwierdzenia zasiedzenia własności nieruchomości opisanej we wniosku, gdyż w ustalonym stanie faktycznym art. 176 kc i art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy kodeks cywilny, nie mogły mieć zastosowania, gdyż zasiedzenie nieruchomości nie rozpoczęło biegu przed wejściem życie tej ustawy, to jest ustawy z dnia 1 października 1990r. W tym stanie rzeczy wszystkie inne zarzuty podniesione przez wnioskodawcę w apelacji nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia i w związku z tym nie zachodziła potrzeba szczegółowego odniesienia się nich, bowiem tylko już z przyczyn wskazanych wyżej, apelacja wnioskodawcy nie mogła zostać uwzględniona. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 518 kpc , oddalono apelację wnioskodawcy wobec jej bezzasadności. O kosztach w postępowaniu apelacyjnym orzeczono w oparciu o treść art. 520 § 2 kpc