powództwo wzajemne oraz zarzut potrącenia są dopuszczalne, jeżeli roszczenia nadają się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym, a zatem do kwoty 10.000 zł. W niniejszej sprawie pozwana powołała się na zarzut przedstawienia do potrącenia wierzytelności w kwocie ponad 10.000 zł. Nie ma przy tym znaczenia, że zarzut ten jest wyłącznie procesowy, a oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przed wszczęciem procesu. Przepis art.
mówi o ,,zarzucie potrącenia” oczywistym zaś jest, że zarzut ten zgłasza się w procesie i odnosi się on zarówno do sytuacji, gdy powołanie się na niego następuje równocześnie ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu, jak również wówczas, gdy zarzut ten zmierza jedynie do wykazania, że wierzytelność powoda wygasła na skutek złożonego przed procesem oświadczenia o potrąceniu. Trzeba także dodać, że o takim szerokim rozumieniu użytego przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowania ,,zarzut potrącenia” świadczy także treść art. 493 § 3 k.p.c., zgodnie z którym do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa w art. 485. Przepis art. 493 k.p.c wyrażanie zawęża zarzut potrącenia tylko do sytuacji, gdy jest on dokonywany jednocześnie ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu. Zaś art.
k.p.c. takich ograniczeń nie zawiera. Pogląd taki wyraził także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13.10.2005 r. (LEX nr 156970), w której uzasadnieniu wskazano, że ,,w art.
ustawodawca zakazał pozwanemu nie złożenia oświadczenia o potrąceniu, lecz zgłoszenia procesowego zarzutu potrącenia, w tym zarzutu potrącenia już dokonanego, a więc zakazał powołania się na umorzenie w całości lub części dochodzonej od niego wierzytelności w następstwie złożonego oświadczenia o potrąceniu”. Tak więc z przyczyn formalnych zarzut ten nie mógł być uwzględniony. Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że z treści przesłuchania powódki oraz analizy faktury VAT z dnia 2.12.2004 r. wynika, że pozwana dokonała już potrącenia tej wierzytelności. Pozwana podnosi, że kwota potrącenia wynika z kary umownej za zwłokę w wykonaniu I etapu prac, tj. braku wydania ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę w określonym przez strony aneksem terminie (k. 61). Powódka zaś zeznała, że ,,Faktura z grudnia została zapłacona w dwóch ratach, została potrącona kwota 14.600 zł z powodu opóźnienia w wydaniu decyzji o zezwoleniu na budowę” (k. 224). Koresponduje to z treścią ww. faktury VAT (k. 23) gdzie wskazano do zapłaty za pierwszy etap kwotę 208.529,72 zł, zaś jak w pozwie powódka podała zapłacono jej kwotę 193.894,98 zł (k. 4), a zatem o 14.634,74 zł mniej. Dodać także należy, że również świadek W. T. (ówczesny wójt) potwierdził, że w grudniu 2004 r. dokonano potrącenia ,,ponieważ pierwszy etap wiązał się z wykonaniem dokumentacji do pozwolenia na budowę” (k. 212). A zatem i ze względów materialnoprawnych zarzut potrącenia podniesiony w niniejszym procesie nie zasługiwał na uwzględnienie, a co za tym idzie i apelacja w tej części była nieuzasadniona. W ocenie Sądu Okręgowego poczynione do tej pory wywody czynią zbędnym roztrząsanie pozostałych zarzutów apelacji, które dotyczyły kwestii pobocznych i nawet w przypadku podzielenia stanowiska skarżącej w tym zakresie, to i tak nie miałoby to wpływu na zaskarżone orzeczenie i nie mogłoby doprowadzić nawet do jego częściowej zmiany. W rezultacie Sąd drugiej instancji oddalił apelację pozwanej jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.) i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego w oparciu o art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c., a wynagrodzenie pełnomocnika powódki ustalono w oparciu o § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. SSO Piotr Sałamaj
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.