w zw. z art. 232 k.p.c. przez oddalenie wniosku pozwanych o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, - art.
w zw. z art. 227, art. 232 k.p.c. i art. 299 k.p.c. przez nieuzasadnione przyjęcie, że strona pozwana na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012r. dokonała rozszerzenia tezy dowodowej opisanej w odpowiedzi na pozew oraz że w powyższym zakresie złożyła nowy wniosek dowodowy skutkujący jego oddaleniem, - art.
w zw. z art. 227 i art. 232 k.p.c. przez nieuzasadnione oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M. W., H. M., M. S. i A. M., - art. 230 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. przez nieuzasadnione pominięcie w ustaleniach faktycznych okoliczności wynikających z twierdzeń strony pozwanej przytoczonych w odpowiedzi na pozew, - art. 233 k.p.c. przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i błędne przyjęcie, że akcje na okaziciela zostały wydane a następnie zdeponowane w spółce, - art. 236 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 224 § 1 k.p.c. i 233 k.p.c. przez brak pozytywnych rozstrzygnięć Sądu I instancji w zakresie postępowania dowodowego – tj. w przedmiocie dopuszczenia poszczególnych dowodów z dokumentów zarówno strony powodowej jak i strony pozwanej, - art. 328 § 2 k.p.c. i art. 245 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w zakresie okoliczności związanych z ustaleniem winy po stronie pozwanych oraz brak wskazania dowodów w powyższym zakresie, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 483 k.s.h. w zw. z art. 355 § 2 k.c. poprzez uznanie, że w zakres należytej staranności członków zarządu zalicza się wymóg znajomości prawa i prawidłowego jego stosowania, - art. 483 k.s.h w zw. z art. 361 § 1 i § 2 k.c. poprzez przyjęcie, że koszty procesu poniesione przez Hutę (...) SA stanowią szkodę powstałą w adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym z zachowaniem pozwanych, - art. 483 k.s.h. w zw. z art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych poprzez przyjęcie, że zlecenie radcy prawnemu sporządzenia opinii prawnej nie jest wystarczające dla wykazania braku winy po stronie pozwanych, - art. 483 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez brak rozważenia i uwzględnienia interesu reprezentowanej przez pozwanych spółki, - art. 483 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2,5, i 7 i art. 9 ut. 3 oraz art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez brak rozważenia i uwzględniania przy wyrokowaniu interesu reprezentowanej przez pozwanych spółki, - art. 483 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 304 § 1 pkt. 5 k.s.h. w zw. z art. 2 k.s.h i w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.c. poprzez niezastosowanie reguł wykładni statutu spółki i ograniczeniu wywodu do nieuzasadnionego stwierdzenia, że literalne brzmienie postanowienia § 9 statutu spółki w kontekście art. 406 § 2 k.s.h oraz art. 407 § 1 k.s.h. nie budzi wątpliwości, -art. 483 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. w zw. z art. 402 i w zw. z art. 406 k.s.h. poprzez brak rozważenia i uwzględnienia przy wyrokowaniu okoliczności, że pozwani jako członkowie zarządu nie mieli wpływu na dopuszczenie do udziału w Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy konkretnych podmiotów, - art. 486 § 1 k.s.h w zw. z art. 343 k.s.h. i art. 316 § 1 zd. 1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie w zakresie zbadania czynnej legitymacji procesowej powódki zarówno w chwili wytaczania powództwa jak również w chwili zamknięcia rozprawy, - art. 483 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. poprzez uznanie za obowiązek naprawienia szkody w postaci kosztów procesów – w sytuacji gdy ostateczne rozstrzygnięcia i przesądzenie statusu (...) SA jako akcjonariusza Huty (...) SA nastąpiło dopiero z dniem 27 listopada 2009r. – w następstwie odmowy przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wnieśli o rozpoznanie oddalonych przez Sąd Okręgowy wniosków dowodowych, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od powódki solidarnie na rzecz pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uzupełnienie postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnym i zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd I instancji poczynił bowiem prawidłowe ustalenia faktyczne i wyprowadził z nich niewadliwe wnioski prawne, które to ustalenia i wnioski sąd odwoławczy podziela, czyniąc je podstawą własnego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności nieuzasadnione w przeważającym zakresie okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i w całości zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, trzeba zgodzić się z sądem I instancji, że zgłoszone przez pozwanych wnioski dowodowe w większości nie zmierzały do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 kpc) bądź były sprekludowane. Ocena powyższa nie mogła jedynie być podzielona przez sąd odwoławczy w zakresie dowodu z przesłuchania stron, który to dowód został powołany w odpowiedzi na pozew, a którego przeprowadzenie było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając zasadność tego zarzutu apelujących, Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe przez dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron z jego ograniczeniem do przesłuchania pozwanych w celu ustalenia czy podejmowane przez nich decyzje procesowe w stosunku do powódki, po nabyciu przez nią akcji Huty (...) SA, mieściły się w granicach staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności pozwanych. Przeprowadzenie jednak tego dowodu w niczym nie zmieniło ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, ani nie pozwoliło na ustalenie braku winy pozwanych w powstaniu szkody, której naprawienia domagała się powódka. Pozwani bowiem nie przedstawili żadnych takich okoliczności, które uwiarygodniłyby ich wątpliwości związane ze statusem powodowej spółki jako akcjonariusza Huty (...) SA.. Powoływanie się zaś na to, że również przed 2008 rokiem istniał wymóg wpisu do księgi akcyjnej dla udziału w walnym zgromadzeniu było wręcz sprzeczne z przedłożonymi przez powódkę wydrukami z Monitora Sądowego i Gospodarczego, w których wymóg ten występuje dopiero po nabyciu akcji przez powodową spółkę. Również powoływanie się przez pozwanych na zasięgniętą opinię radcy prawnego K. K., nie usprawiedliwia ich wątpliwości związanych ze statusem powodowej spółki jako akcjonariusza Huty (...) SA.. Jakość tej opinii, przyjęta argumentacja i sformułowane wnioski, znacznie odbiegają od poziomu wymaganego dla dokumentu, na podstawie którego może podejmować doniosłe decyzje zarząd spółki handlowej. Sporządzona opinia składa się w dużej mierze ze skopiowanych fragmentów komentarzy i orzecznictwa, które w żaden sposób nie przystają do przyjętej tezy. Argumentacja opinii jest zatem niekonsekwentna, nieprzekonująca, natomiast sam wywód niespójny i nie stanowi poparcia dla sformułowanego wniosku końcowego. Uwzględniając powyższe brak podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 6 VII 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. 2010, nr 10, poz. 65, tekst jednolity ze zmianami). Sam bowiem status zawodu radcy prawnego jako zawodu zaufania publicznego (art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), nie może być wystarczający dla członka zarządu spółki handlowej, który może prowadzić do bezkrytycznego przyjęcia rezultatów jego pracy. Podstawą przyjęcia za wiarygodną jakiejkolwiek opinii winna być jej rzetelna i wyczerpująca argumentacja, stanowiąca oparcie dla sformułowanych wniosków, czego niewątpliwie w opinii, na którą powołują się pozwani zabrakło. Również nieuzasadnione okazały się pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego w tym zarzut nierozpoznania istoty sprawy w przedmiocie winy pozwanych, a zarzut braku rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia dowodów z dokumentów, z których w istocie dowód został przeprowadzony, poza uchybieniem procesowym, nie miał wpływu na wynik sprawy. W prawidłowo zatem ustalonym stanie faktycznym, Sąd I instancji bez naruszenia art. 483 § 2 k.s.h. zasadnie przyjął, że należyta staranność wymaga od członków zarządu znajomości obowiązującego prawa (patrz wyrok SN z dnia 17 III 1993r., III CRN 77/93, OSNC 1994, nr 3 , poz. 69), przy czym decyzje zarządu mogą opierać się na analizie problemu dokonanej przez pracowników spółki lub podmioty zewnętrzne, dysponujące konieczną wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem. Oczywiste przy tym jest, że samo powierzenie problemu osobie zajmującej się zawodowo określoną domeną i posiadającej stosowne wykształcenie nie jest jednoznaczne z dochowaniem należytej staranności. Członek zarządu, mając bowiem kompetencje do prowadzenia spraw spółki, nie może przerzucać odpowiedzialności za podejmowane decyzje na osobę mu podległą, czy działającą na jego rzecz (patrz. R. Szczęsny, Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu, Prawo Spółek 2007, nr 3, s. 23). Wobec tego uwzględniając argumenty wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku poszerzone o przedstawione wyżej należało uznać, że sąd I instancji bez naruszenia art. 483 § 2 k.s.h. i art. 355 § 2 k.c. zasadnie uznał, że pozwani w swoich działaniach nie dochowali wymaganego miernika szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonych obowiązków. Wbrew też stanowisku apelujących zachowanie pozwanych łączy z powstałą szkodą adekwatny związek przyczynowy. Szereg działań podjętych w celu uniemożliwienia powódce udziału w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy, odmowa wydania akcji spółki oraz wytoczenie powództwa o ustalenie w sytuacji gdy treść statutu nie dawała ku temu podstaw, skutkowały ponoszeniem przez spółkę kosztów zbędnych postępowań sądowych. Naturalną zaś reakcją powódki było wytaczanie powództw o stwierdzenie nieważności uchwał podjętych z pominięciem jej udziału w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy, niezależnie od tego, czy akceptowała treść tych uchwał. Brak też podstaw do usprawiedliwienia działania członków zarządu w zakresie wytoczenia powództwa o ustalenie w sytuacji, gdy wątpliwości dotyczące skutecznego przejścia własności akcji na powódkę nie były uzasadnione, a raczej stanowiły odpowiedź na potrzebę odsunięcia konkurencyjnej spółki od działalności Huty (...) SA wbrew obowiązującemu prawu. W przypadku występowania konfliktu interesów akcjonariuszy, profesjonalny członek zarządu winien zachować obiektywizm, nie stosując naruszających statut i przepisy prawa środków dyskryminujących któregokolwiek z akcjonariuszy. Pozwani zatem nie tylko od momentu wydania pierwszego prawomocnego wyroku, lecz we wszystkich działaniach dotyczących powodowej spółki, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, nie wykazali wymaganej staranności. Nie można też podzielić zarzutu apelujących co do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy z dnia 16 IV 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003r., nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz ustawy z dnia 16 II 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.). Pierwsza z ustaw reguluje bowiem, zgodnie z jej art. 1, kwestię zapobiegania i zwalczania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, przyznając przedsiębiorcy katalog roszczeń w wypadku dokonania przez inną osobę czynu nieuczciwej konkurencji. Roszczenia przewidziane w tej ustawie w żadnym stopniu nie przystają do przedmiotowego sporu, a zatem wręcz niezrozumiały jest zarzut naruszenia przepisów tej ustawy. Druga z wymienionych ustaw dotyczy zasad i trybu przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, przy czym jest to ochrona publiczno – prawna, uzasadniająca ewentualną ingerencję organów państwa w sferę działalności gospodarczej i także nie mogłaby mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Nie doszło także do naruszenia art. 304 § 1 pkt 5 i art. 2 k.s.h. w zw. z art. 65 § 1 i 2 kc. Apelujący zarzucili błędną wykładnię postanowień statutu spółki, która w ich ocenie powinna prowadzić do wniosku o imiennym charakterze akcji Huty (...). Wykładnia postanowień statutu spółki powinna być dokonywana w odróżnieniu od innych czynności prawnych, drogą wykładni obiektywnej, zbliżonej do wykładni aktów prawnych. Ze względu na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa obrotu za prawnie doniosłe należy uznać typowe znaczenie użytych w tekście statutu słów, które uwzględniając zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje (art. 65 § 1 kc) – może im przypisać przeciętny uczestnik obrotu prawnego (wyrok SN z dnia 24 X 2007r., IV CSK 260/07, OSNC – 2D 2008/3/87). Z tego względu, podczas gdy w § 9 ust. 1 statutu wskazano, że akcje spółki są akcjami zwykłymi na okaziciela i nie podlegają zamianie na akcje imienne, odwoływanie się do treści ust. 2 tego przepisu nie mogło doprowadzić do wniosków przeciwnych. Zapis § 9 ust. 1 statutu określa rodzaj akcji w sposób kategoryczny, odwołując się do pojęć użytych w art. 304 § 1 pkt 5 k.s.h., co przy uwzględnieniu potrzeby wykładni wyżej sprecyzowanej, nie mogło prowadzić do wniosku o imiennym charakterze tych akcji. Nie można również zgodzić się z zarzutem apelujących w zakresie naruszenia art. 402 i 406 k.s.h., wywodzonym z braku wpływu pozwanych na dopuszczenie do udziału w walnym zgromadzeniu poszczególnych akcjonariuszy. Przepis art. 399 § 1 k.s.h. przyznaje wręcz zarządowi kompetencje do zwołania walnego zgromadzenia, wskazując, że oznacza to również odpowiedzialność za ten proces. W przypadku zatem powstania szkody w związku z nieprawidłowym zwołaniem, osoby zobowiązane ponoszą odpowiedzialność na podstawie art. 483 k.s.h. (patrz A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 301 – 633 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych – Dz.U. 00.94.1037, Lex/el., 2012). Niewątpliwe zaś jest, że nieprawidłowością przy zwoływaniu walnych zgromadzeń w niniejszej sprawie, był wymóg wpisu do księgi akcjonariuszy na tydzień przed zwołaniem zgromadzenia, który nie znajdował poparcia w przepisach kodeksu spółek handlowych. Wreszcie nieuzasadniony okazał się także zarzut braku legitymacji czynnej powódki. Status akcjonariusza powodowej spółki był przedmiotem sporu w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze pod sygn. V Gc 26/08, w której został pozytywnie przesądzony. Wniesioną w tej spawie apelację oddalił Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 II 2009r. W przedstawionym stanie rzeczy wobec bezzasadności apelacji należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc. Orzeczenie o kosztach oparte zostało na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/B. Wysocki /-/ B. Żuber /-/ M. Tomaszewski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.