KPC z urzędu uwzględnione inne roszczenie alternatywne w postaci odszkodowania w kwocie 952 zł, 50 gr. Po rozpoznaniu apelacji Teresy B. i Szkoły Podstawowej [...] w G. od powyż- szego wyroku, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z dnia 2 grudnia 1996 r. oddalił obie apelacje. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ustalenia Sądu I instancji są prawidłowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym w zakresie powstałego konfliktu w szkole filialnej między kierowniczką, a powódką. Rozmiar tego konfliktu - w ocenie Sądu I-ej instancji - wymaga niezwłocznego jego rozwiązania ze względu na dobro szkoły. Powódka, wbrew jej twierdzeniom, dopuszczała się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, co wynika z ustaleń w niniejszej sprawie, jak również z ustaleń w innej sprawie o zapłatę potrąconej za listopad 1995 r. premii. Powódka naruszyła dyscyplinę pracy, lekceważąco odnosiła się do swojej przełożonej, nie wykonując lub wykonując z opóźnieniem i "z komentarzem" jej polecenia dotyczące pracy, a udzielona w październiku 1995 r. kara nagany nie wpłynęła na poprawę postępowania powódki, czego dowodem są jej pisma dotyczące kierowniczki. Mając na uwadze, że również przełożona powódki postępowała niewłaściwie, nie umiejąc zlikwidować konfliktu, Sąd Wojewódzki uznał, że postępowania powódki nie można ocenić jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 KP. Ponadto Sąd ten podzielił ustalenia Sądu I instancji, iż roszczenie powódki o przywrócenie do pracy jest nieuzasadnione ze względu na jego sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa powrotu do pracy. Nie bez znaczenia jest, że pozwana Szkoła wcześniej anulowała rozwiązanie z powódką umowy o pracę, co jednak nie wpłynęło na złagodzenie konfliktu, lecz wręcz odwrotnie go wzmogło. Z tych względów Sąd Wojewódzki uznał, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a obie apelacje jako niezasadne podlegają oddaleniu. Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku powódka wniosła kasację, w której zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 8 i art. 56 § 1 i § 2 w związku z art. 45 § 1 KP. Skarżąca dopatruje się potwierdzenia tego zarzutu w przyjęciu przez Sąd stanowiska, iż roszczenie powódki o przywrócenie do pracy jest niecelowe ze względu na jego sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa powrotu do pracy. Ponadto wnosząca kasację zarzuciła naruszenie przez Sąd art.
KPC przez niewykazanie, że roszczenie powódki o przywrócenie do pracy jest nieuzasadnione. Wskazując na powyższe podstawy, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I-ej instancji. Rozpatrując kasację Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: W prawidłowo ustalonym i rozważonym stanie faktycznym sprawy przez Sądy obu instancji nie można dopatrzyć się błędnej wykładni prawa lub niewłaściwego zastosowania przepisów: art. 8 i art. 56 § 1 i § 2 w związku z art. 45 § 1 KP. Zasadnie Sądy przyjęły, że pozwany zakład pracy nieprawidłowo rozwiązał z powódką umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. Jednakże wnikliwe rozpatrzenie sytuacji konfliktowej istniejącej w Szkole, niewłaściwy stosunek powódki do kierowniczki Szkoły Podstawowej - Oddziału w W. oraz niewykonywanie jej poleceń i obowiązków pracowniczych, a nadto lekceważenie ogólnie przyjętych reguł postępowania, wywoływanie konfliktów i kłótni w Szkole wymagało zlikwidowania tego stanu rzeczy. Trafnie Sądy obu instancji uznały, że roszczenie powódki o przywrócenie do pracy nie może być uwzględnione, gdyż mogłoby to zaostrzyć niepożądaną w Szkole sytuację konfliktową, skoro wcześniejsze anulowanie przez Szkołę rozwiązania z powódką umowy o pracę nie wpłynęło na złagodzenie konfliktu. Dlatego Sąd Najwyższy podziela ocenę Sądów I i II instancji, że w tych okolicznościach przywrócenie powódki do pracy jest niecelowe i nieuzasadnione. Zdaniem Sądu Najwyższego, w razie rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązaniu umów o pracę w tym trybie, sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach i z urzędu uwzględnić przysługujące pracownikowi roszczenie alternatywne w postaci odszkodowania, jeżeli w okolicznościach sprawy uwzględnienie żądania pracownika jest niecelowe i nieuzasadnione. W tej sytuacji należało w niniejszej sprawie uwzględnić przewidziane w art. 56 § 1 i 2 KP w związku z art. 45 § 2 KP, przysługujące pracownikom roszczenie alternatywne w postaci odszkodowania. Zgodnie z przepisem art.
Sąd Najwyższy podziela także pogląd Sądu Wojewódzkiego, że za takim rozstrzygnięciem sprawy przemawia społeczno-gospodarczy cel przywrócenia do pracy (art. 8 KP). Powódka nie może skutecznie powoływać się na zasady współżycia społecznego w sytuacji, gdy swoim zachowaniem naruszyła te zasady. Z tego względu nie było podstaw do badania przez Sądy obu instancji tego aspektu sprawy. W świetle powyższych wywodów okazało się, że nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacji. Dlatego Sąd Najwyższy na zasadzie art. 393 12 KPC orzekł, jak w sentencji. N o t k a Podobne poglądy - patrz: wyrok z dnia 13 czerwca 1995 r., I PRN 26/95 (OSNAPiUS 1995 nr 23 poz. 289); uchwała z dnia 30 marca 1994 r., I PZP 40/93 (OSNCP 1994 z. 12 poz. 230); wyrok z dnia 18 stycznia 1996 r., I PRN 103/95 (OSNAPiUS 1996 nr 15 poz. 210); wyrok z dnia 12 marca 1996 r., I PRN 5/96 (OSNAPiUS 1996 nr 19 poz. 288); wyrok z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 17/97 (OSNAPiUS 1997 nr 21 poz. 416); wyrok z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 23/97 (OSNAPiUS 1997 nr 21 poz. 419). ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.