w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości (Dz. U. Nr 10, poz. 35 ze zm.) i w tej sytuacji te dokumenty podatnika nie mogą być potraktowane jako dowód księgowy stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej. ?Rachunko- rejestry@, którymi podatnik dokumentuje sporne kwoty, nie posiadają bowiem dokładnego opisu zdarzenia, brak w nich w szczególności wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa podatkowego określenia strony uczestniczącej w operacji gospodarczej, której operacja ta dotyczy, brak polecenia wyjazdu oraz wymaganej w takich sytuacjach kontroli formalnej, merytorycznej i rachunkowej. W przypadku jazd lokalnych brak jest ustalonego i przyznanego limitu kilometrów określonego w § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Transportu Żeglugi i Łączności z dnia 9 maja 1989 r. w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych (M.P. Nr 16, poz. 117 ze zm.). Zdaniem Izby Skarbowej należy przyjąć, że od dnia 16 kwietnia 1993 r. obowiązywał już natomiast przepis art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 16 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w wersji znowelizowanej, który nakazywał dokumentowanie jazd zamiejscowych poleceniem wyjazdu służbowego. Tego wymogu prawnego spółka jednak nie spełniła. Z kolei decyzją z dnia 6 maja 1995 r. Izba Skarbowa w L. utrzymała również w mocy inną decyzję III Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8 lutego 1995 r., którą określony został należny podatek dochodowy od Spółki Akcyjnej ?F.@ w L. za okres od stycznia do października 1994 r. na łączną kwotę 30.556.000 starych zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu tej decyzji Izba Skarbowa podała, że mimo uznania ksiąg handlowych podatnika za dowód w postępowaniu podatkowym, kwota zaległości podatkowej wyniknęła w tym wypadku z wadliwego udokumentowania wydatków na rzecz pracowników i osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia z tytułu uży- wania przez nie samochodów osobowych na potrzeby podatnika oraz zaliczanie w koszty także mandatów wystawianych przez policję. I w tym wypadku zarzucono podatnikowi brak udokumentowania wyjazdów zamiejscowych odpowiednią delegacją służbową, co narusza wymagania prawne z art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 16 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto Izba Skarbowa zarzuciła, że dokumentacja prowadzona przez Spółkę narusza wymagania prawne określone w §
w sprawie zasad rachunkowości (Dz. U. Nr 10, poz. 35 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Transportu Żeglugi i Łączności z dnia 9 maja 1989 r. w sprawie używania samochodów, motocykli i motorowerów do celów służbowych. Zarzucono Spółce także, że zatrudniając na podstawie umów zlecenia osoby, które zobowiązały się do używania własnych samochodów osobowych do celów służbowych, Spółka nie posiadała wymaganego art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych udokumentowania kosztów, które powinno wynikać z prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu. Wreszcie zarzucono, że Spółka - wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z art. 16 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - także w tym wypadku do kosztów uzyskania przychodu zaliczała koszty mandatów karnych. Spółka Akcyjna ?F.@ w L. wniosła skargę na powyższe decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie domagając się ich uchylenia. W motywach skargi zakwestionowała zasadność ocen prawnych dokonanych w niniejszej sprawie przez organy podatkowe, z wyjątkiem zarzutu dotyczącego niedopuszczalności zaliczania kosztów mandatów karnych do kosztów uzyskania przychodu. Spółka zarzuciła, że decyzje podatkowe oparte zostały na nieis- tniejącym stanie faktycznym oraz mylnej ocenie dowodów księgowych. Spółka argumentowała, że zgodnie z definicją kosztów uzyskania przychodów, która określona została w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami tymi są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów oraz koszty funkcjonowania osoby prawnej, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 tej ustawy. I dlatego, zdaniem Spółki ?F.@ SA, należy przyjąć, że z art. 15 powołanej ustawy wynika, iż istnieje podstawa prawna, aby do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć wydatki z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za używanie przez pracowników przy wykonywaniu pracy na rzecz Spółki własnego narzędzia pracy jakim jest samochód. Spółka zarzuciła także w skardze, że błędne jest stanowisko Izby Skarbowej jakoby zgromadzone dowody księgowe nie spełniały wymagań określonych w §
w sprawie rachunkowości. W zakresie w jakim przepis ten wymagał kontroli wymienionej dokumentacji z formalnego, meryto- rycznego i rachunkowego punktu widzenia, był on - w opinii Spółki - anachroniczny i dlatego został zmieniony ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591). Organy podatkowe powinny, zdaniem Spółki, skontrolować mery- toryczną prawidłowość tych dowodów i ocenić je łącznie z raportami zakupów, rachun- ko-rejestrami i pozostałą dokumentacją zgromadzoną przez Spółkę. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 25 września 1996 r. [...] uchylił zaskarżone decyzje i zasądził od Izby Skarbowej w L. na rzecz skarżącego koszty postępowania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można odmówić zasadności skargi, bowiem organy podatkowe przed wydaniem decyzji o określeniu zaległości podat- kowych nie dokonały analizy umów o pracę i umów zlecenia zawartych z pracownikami spółki, co powinno mieć podstawowe znaczenie dla wyjaśnienia kwestii kosztów tzw. podróży służbowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest bowiem niewątpliwe, że zgodnie z art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztem uzyskania przychodu jest wynagrodzenie pracowników w szerokim tego słowa znaczeniu. Natomiast organy podatkowe nie mogą ingerować w treść umów o pracę, jeżeli faktyczne wynagrodzenie za pracę zostało wypłacone, czego organy podatkowe nie kwestionują. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pismem z dnia 25 marca 1997 r. [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 25 września 1996 r. [...]. Rewizja nadzwyczajna zarzuca, że wyrok ten rażąco narusza prawo, a w szczególności: art. 16 ust. 1 pkt 30 i pkt 51 ustawy z dnia 16 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania (Dz. U. Nr 21, poz. 86, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 28, poz. 127 - obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r., Nr 106, poz. 482 ze zm.) w związku z § 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 sierpnia 1990 r. w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju (Dz. U. Nr 32, poz. 257 ze zm.), a także: § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Transportu Żeglugi i Łączności z dnia 9 maja 1989 r. w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych (M.P. Nr 16, poz. 117 ze zm.), §
w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości (Dz. U. Nr 10, poz. 35 ze zm.) oraz art. 328 § 2 KPC w związku z art. 393 § 1 KPC, w związku z art. 211 KPA i w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368). W rewizji nadzwyczajnej wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu wniosku rewizji nadzwyczajnej podkreśla się z jednej strony pełną zgodność z prawem decyzji organów podatkowych wydanych w powyższej sprawie, a z drugiej strony zwraca się uwagę na to, że zaskarżony wyrok nie tylko rażąco narusza obowiązujące prawo, ale także jest sprzeczny z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Punktem wyjścia dla oceny zasadności rozstrzygnięć w niniejszej sprawie są przepisy art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze oraz art. 16 ust. 1 pkt 30 i pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r., Nr 106, poz. 482 ze zm. - powoływanej jako ustawa o p.d.os.pr.). Art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze u. o p.d.os.pr. stanowi: ?Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1@. Przepis ten ustala zasadę i równocześnie wskazuje, że wyjątki od tej zasady określone zostały w art. 16 tej samej ustawy. Natomiast art. 16 ust. 1 u. o p.d.os.pr. w obszernym i enumeratywnym wyliczeniu, które obejmuje łącznie 59 punktów, wymienia te wszystkie sytuacje, w których określonych kosztów ?nie uważa się za koszty uzyskania przychodów@, a więc osoby prawne nie mogą ich wliczać do kosztów uzyskania przychodów w celu ustalenia podstawy opodatkowania podatku dochodowego. I tak, art. 16 ust. 1 pkt 30 u. o p.d.os.pr. stanowi, że do kosztów uzyskania przychodów nie wlicza się: ?wydatków ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby podatnika:
w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości (Dz. U. Nr 10, poz. 35) oraz § 5 i § 7 zarządzenia Ministra Transportu Żeglugi i Łączności z dnia 18 października 1989 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych (M.P. Nr 16, poz. 117). Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza trafność tej oceny organów podatkowych. A konsekwencje takiego stanu rzeczy, w świetle obowiązujących przepisów prawnych, obciążają podatnika. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 15 § 1 KPC w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Adminis- tracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) orzekł jak w sentencji. ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.