1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 1982 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinar- nego (Dz.U. Nr 26, poz. 193) oraz art. 26 ust. 1, art. 23 ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 4 i art. 87 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, a ponadto art. 91 KP. Zdaniem powódki złożenie przez Komisję Krajową NSZZ "Solidarność" rewizji nad- zwyczajnej od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej z dnia 6 czerwca 1995 r. spowodowało z mocy prawa zawieszenie wykonania tego orzeczenia. Pozos- 5 tał zatem stosunek pracy reaktywowany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 31 sierpnia 1995 r., którego rozwiązanie wymagało złożenia oświadczenia z za- chowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Tymczasem dyrektor Zakładu Poprawczego złożył dnia 5 września 1995 r. oświadczenie o wygaśnięciu stosunku pracy. Tak więc jego postępowanie narusza wymienione w kasacji przepisy prawa materialnego, a zaskarżony wyrok zaaprobował stan sprzeczny z prawem. Z tej przy- czyny wszystkie roszczenia powódki są zasadne, łącznie z żądaniem zwrotu kwoty 610,30 zł, gdyż nie wyrażała zgody na jakiekolwiek potrącenia z zasądzonej na jej rzecz należności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, wobec czego stosownie do art. 39312 KPC podlega oddaleniu. Nietrafny jest zarzut naruszenia § 51 ust.
1 rozporzą- dzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 1982 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 26, poz. 193). Pierw- szy z tych przepisów stanowi, że do postępowania w trybie rewizji nadzwyczajnej sto- suje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed odwoławczą komisją dyscypli- narną, natomiast drugi z nich przewiduje, że wniesienie odwołania od orzeczenia ko- misji dyscyplinarnej I instancji zawiesza wykonanie tego orzeczenia. Zastosowanie więc § 38 ust. 2 rozporządzenia w stanie faktycznym sprawy spowodowało jedynie zawieszenie wykonania orzeczenia dyscyplinarnego Odwoławczej Komisji Dyscypli- narnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej z dnia 6 czerwca 1995 r., wymierzającego powódce w miejsce kary nagany z ostrzeżeniem, karę zwolnienia z pracy przewidzianą w art. 76 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. Nie oznacza jednak rea- ktywowania stosunku pracy i konieczności ponownego jego rozwiązania. Zawiesze- nie wykonania orzeczenia dyscyplinarnego o zwolnieniu nauczyciela z pracy stwarza bowiem sytuację, w której ocena skutku tego orzeczenia zależy od sposobu rozs- trzygnięcia rewizji nadzwyczajnej. Jeżeli efektem rewizji nadzwyczajnej jest uchylenie zaskarżonego orzeczenia, następuje również uchylenie skutku orzeczenia w postaci zwolnienia nauczyciela z pracy, jeżeli natomiast rewizja nadzwyczajna nie została uwzględniona, orzeczenie podlega wykonaniu. Jest niesporne, że rewizja nadzwy- czajna od orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 6 czerwca 1995 r. nie spowodowała 6 korzystnego dla powódki rozstrzygnięcia. Zgodnie zatem z § 47 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia dyrektor pozwanego Zakładu Poprawczego, jako organ upraw- niony do mianowania, był uprawniony do stwierdzenia rozwiązania z powódką sto- sunku pracy wskutek wymierzenia jej kary zwolnienia z pracy, gdyż orzeczenie z dnia 6 czerwca 1995 r., będące orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej II instancji, stało się prawomocne z chwilą jego wydania. Z wskazanego przepisu wynika przy tym, że stwierdzenie rozwiązania stosunku pracy, wynikające z wymierzenia kary zwolnienia z pracy lub wydalenia ze służby nauczycielskiej, powinno nastąpić "bezzwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia". Oznacza to, że dyrektor strony pozwanej powinien wypełnić obowiązek wynikający z § 47 pkt 2 rozporządzenia "bezzwłocznie" po dniu 6 czerwca 1995 r. Uczynił to jednak dopiero dnia 5 września 1995 r. Powyższa okoliczność nie zmienia jednak faktu, że stosunek pracy powódki ustał z mocy prawa, zaś brak bezzwłocznego stwierdzenia rozwiązania stosunku pracy nie miał wpływu na to wygaśnięcie. Stosownie bowiem do art. 26 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (w brzmieniu nadanym w Dz. U. Nr 3, poz. 19), mającego jednoznaczną i kategoryczną treść, stosunek pracy mianowanego nauczyciela wygasa między innymi w razie prawomocnego ukarania w trybie dyscyplinarnym karą zwolnienia z pracy lub wydalenia z zawodu nauczycielskiego. Z ustaleń znajdujących się w sprawie wynika, że w dniu 4 lipca 1994 r. dyre- ktor strony pozwanej dowiedział się o treści orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 6 czerwca 1995 r. otrzymawszy jego odpis. Podanie o rewizję nadzwyczajną zostało wniesione dnia 21 września 1995 r. Tak więc bezzwłocznie po otrzymaniu orzeczenia dyscyplinarnego dyrektor strony pozwanej powinien stwierdzić rozwiązanie stosunku pracy, gdyż § 38 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 1982 r. nie stwarzał ku te- mu żadnych przeszkód. W tym jednak czasie stosunek pracy powódki był już rozwią- zany. Stało się to z dniem 31 maja 1994 r. wskutek oświadczenia woli dyrektora stro- ny pozwanej złożonego na podstawie art. 23 ust. 3 Karty Nauczyciela, zawartego w piśmie z dnia 10 maja 1994 r. doręczonym powódce dnia 16 maja 1994 r. Wprawdzie powódka wniosła pozew o przywrócenie jej do pracy na dotychczasowych warun- kach, jednak zakwestionowanie oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę nie zni- weczyło skutku tego oświadczenia w postaci ustania stosunku pracy, który nastąpił w dniu podanym w piśmie strony pozwanej, tj. 31 maja 1994 r. Wobec powyższych oko- liczności dyrektor strony pozwanej mógł powziąć wątpliwości co do potrzeby stwierdzenia, że stosunek pracy powódki uległ rozwiązaniu wskutek orzeczenia dys- 7 cyplinarnego, skoro w dacie tego orzeczenia powódka już nie pozostawała w stosun- ku pracy. W dniu 31 sierpnia 1995 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie [...] oddalił rewizję poz- wanego Zakładu Poprawczego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 27 kwietnia 1995 r. [...], przywracającego powódkę do pracy na dotychczaso- wych warunkach, to znaczy na stanowisku nauczyciela mianowanego - wychowawcy w Zakładzie Poprawczym w M., mimo iż wiedział, że stosunek pracy wygasł wskutek prawomocnego ukarania powódki w trybie dyscyplinarnym karą zwolnienia z pracy, stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania orzeczenia dyscyplinarnego). W postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim strona pozwana złożyła bowiem orzeczenie dyscyplinarne z dnia 6 czerwca 1995 r., którego treść i charakter, jako decyzji ostatecznej, nie mógł wzbu- dzać jakichkolwiek wątpliwości. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki nie powinien wydać wyroku akceptującego przywrócenie powódki do pracy, gdyż wymierzenie jej kary dyscyplinarnej zwolnienia z pracy łączyło się - i nadal łączy mimo wielu nowelizacji Karty Nauczyciela - z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nau- czycielskim (art. 76 ust. 3 tej Karty). Powódka była bowiem dotąd nauczycielem mia- nowanym, zatrudnionym w charakterze wychowawcy i przywrócenie jej do pracy na poprzednich warunkach oznaczało powrót na stanowisko, którego zajmowanie - na mocy wiążącego orzeczenia dyscyplinarnego - było niemożliwe w okresie trzech lat od ukarania. Jak z przedstawionych uwag wynika, wydanie przez Sąd Wojewódzki wyroku korzystnego dla powódki postawiło dyrektora strony pozwanej przed koniecznością jego wykonania, mimo iż wyrok ten dotyczył stosunku pracy, który wygasł wskutek orzeczenia dyscyplinarnego i który nie mógł być reaktywowany wyrokiem sądowym, nie pozostającym w jakimkolwiek związku z ustaniem stosunku pracy w wyniku orze- czenia dyscyplinarnego. Jednocześnie dyrektor strony pozwanej, by nie popaść w sprzeczność z tymże orzeczeniem, miał obowiązek stwierdzić - zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 1982 r. - "rozwiązanie stosunku pracy wynikające z wymierzenia kary zwolnienia z pracy", o którym Karta Nauczyciela w art. 26 ust. 1 pkt 1 stanowi, że jest "wygaśnięciem stosunku pracy z mocy prawa". W opisanej wy- żej i skomplikowanej sytuacji dyrektor strony pozwanej znalazł takie rozwiązanie, że najpierw wykonał orzeczenie Sądu Wojewódzkiego z dnia 31 sierpnia 1995 r. i w dniu 5 września 1995 r. przywrócił powódkę do pracy [...], a następnie tego samego dnia - 8 wykonując orzeczenie dyscyplinarne z dnia 6 czerwca 1995 r. - stwierdził, że stosu- nek pracy z powódką wygasł z dniem 30 września 1995 r. [...]. Oceniając powyższe postępowanie dyrektora strony pozwanej należy uznać, że było ono słuszne i nie naruszało przepisów prawa pracy. Sąd Wojewódzki, wyda- jąc zaskarżony kasacją wyrok, trafnie przyjął, że w opisanych okolicznościach sprawy pisma strony pozwanej z dnia 5 września 1995 r. [...] nie można traktować jako prze- jawu nawiązania stosunku pracy, gdyż do nawiązania stosunku pracy konieczne jest złożenie zgodnego oświadczenia woli przez obie strony. Tego zaś w sprawie nie by- ło. Nie nasuwa również zastrzeżeń argument wspierający ten pogląd, że o ile wyrok Sądu Rejonowego przywracający powódkę do pracy na dotychczasowych warunkach mógł być wydany przed wydaniem ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli, tj. przed 6 czerwca 1995 r., o tyle nie było podstaw do zaaprobowania tego wyroku przez Sąd Wojewódzki po ws- kazanej dacie. Z orzeczenia dyscyplinarnego wynikał bowiem bezwzględny zakaz przyjmowania ukaranego nauczyciela do pracy w ciągu 3 lat od ukarania i dyrektor strony pozwanej uwzględnił ów zakaz, gdyż nie nawiązał z powódką nowego stosun- ku pracy ani na tym samym, ani na innym stanowisku, wykonując natomiast - jedynie formalnie - wyrok przywracający do pracy, natychmiast stwierdził wygaśnięcie sto- sunku pracy. Powyższa decyzja była koniecznością. Trzeba przy tym zaznaczyć, że oznaczenie jako daty wygaśnięcia stosunku pracy dnia 30 września 1995 r. nastąpiło z korzyścią dla powódki, gdyż w dniu 16 września 1995 r. osiągnęła wiek emerytalny, w dniu 1 września 1995 r. złożyła wniosek o skierowanie jej na emeryturę, a od dnia 1 października 1995 r. zostało jej przyznane świadczenie z ubezpieczenia społeczne- go. Wbrew jednak zapatrywaniu powódki stosunek pracy nie uległ rozwiązaniu wsku- tek jej przejścia na emeryturę, lecz wygasł z mocy prawa. Sąd Wojewódzki trafnie za- tem uznał, że nie miały zastosowania przepisy art. 23 ust. 4 pkt 4 i ust. 4 Karty Nauczyciela przewidujące, że w razie osiągnięcia przez nauczyciela wieku emerytal- nego i posiadania przez niego wymaganego stażu pracy, stosunek pracy rozwiązuje się za 3 miesięcznym wypowiedzeniem. W konsekwencji Sąd Wojewódzki prawidło- wo rozstrzygnął, że brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powódki wynagrodze- nia za nie zastosowany 3 miesięczny okres wypowiedzenia, skoro nie wchodziło w rachubę rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem. Niewadliwy jest również pogląd zawarty w zaskarżonym wyroku, że gdy przyczyną ustania stosunku pracy nie było przejście powódki na emeryturę, nie mogła być jej przyznana odprawa emerytal- 9 na w wysokości dwumiesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia, o której stanowi art. 87 ust. 1 Karty Nauczyciela. W świetle przytoczonych rozważań i argumentów nie można podzielić zarzutu powódki zawartego w kasacji, że zaskarżony wyrok narusza przepisy § 51 ust.
2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 września 1982 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarne- go (Dz. U. Nr 26, poz. 193) oraz art. 26 ust. 1, art. 23 ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 4 i art. 87 Karty Nauczyciela. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 91 KP, zgłoszony w związku z jakoby "samowolnym" potrąceniem przez zakład pracy kwoty 333 zł wraz z odset- kami z wynagrodzenia zasądzonego i wypłaconego powódce na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 27 kwietnia 1995 r. przywracają- cego powódkę do pracy. Jak wynika z wcześniejszej części uzasadnienia, wymienio- nym wyrokiem - obok przywrócenia do pracy - zostało zasądzone na rzecz powódki wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, a w odniesieniu do kwoty 333 zł tego wynagrodzenia został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Po uprawo- mocnieniu się wyroku strona pozwana wypłacając powódce zasądzone na jej rzecz wynagrodzenie w kwocie 990 zł pomniejszyła je o kwotę wypłaconą na podstawie ry- goru natychmiastowej wykonalności. Nie było to zatem potrącenie w rozumieniu art. 91 KP, lecz operacja polegająca na wyrównaniu reszty zasądzonego wyrokiem wy- nagrodzenia. Powyższy przepis, stanowiący o niedopuszczalności potrącenia z wy- nagrodzenia pracownika - bez jego zgody - "należności innych niż wymienione w art. 87 § 1 i 7", odnosi się do należności jakie posiada zakład pracy wobec pracownika. Tymczasem w omawianym przypadku zakład pracy nie dokonywał potrącenia swoich należności z należnością powódki, lecz pomniejszył jej należność o tę kwotę, którą wcześniej wypłacił na poczet zasądzonego wynagrodzenia. Kwestię tę trafnie rozwa- żył i ocenił Sąd Wojewódzki, uznając ponadto, że roszczenie powódki co do zasady i wysokości zostało rozstrzygnięte wyrokami Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowiec- kim z dnia 27 kwietnia 1995 r. i Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 31 sierpnia 1995 r., wobec czego zachodzi powaga rzeczy osądzonej uniemożliwiająca ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie dotyczącym powyższego roszczenia. Z tych względów i stosownie do art. 39312 KPC Sąd Najwyższy oddalił kasa- cję. ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.