KPC przez błędną ocenę w wyborze i niezastosowanie przywrócenia do pracy ze względu na naruszenie społeczno- gospodarczego przez- naczenia tego prawa. Wreszcie powód zarzucił naruszenie art. 233 KPC przez nie- uwzględnienie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 lu- tego 1995 r. [...], przesądzającego o prawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekars- kiego przez powoda oraz orzeczenia Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego w W. z dnia 21 kwietnia 1995 r., uniewinniającego powoda od stawianych mu zarzu- tów. Powód wywiódł, że w czasie wypowiedzenia był członkiem Komisji Rewizyjnej Sekcji Krajowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Weterynarii. Mimo pełnienia tej funkcji zamiar zwolnienia w trybie art. 52 KP nie został skonsultowany. Zdaniem po- woda zarzut prowadzenia prywatnej działalności gospodarczej w ramach wyjazdów służbowych jest nieuzasadniony, a utożsamianie podróży służbowej z naruszaniem czasu pracy jest nieporozumieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodo- wych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) pracodawca nie może bez zgody zarządu zak- ładowej organizacji związkowej wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pra- cownikiem będącym członkiem zarządu lub komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do pracownika pełniącego z wyboru funkcję w organach organizacji związkowych działających poza zakładem pracy, z tym, że zgodę, o której mowa w tym przepisie, wyraża właściwy statutowo organ tej organi- zacji związkowej, w której pracownik pełni lub pełnił swoją funkcję (art. 32 ust. 4 tej ustawy). W związku z tym rozwiązanie umowy o pracę z działaczem związkowym bez uzyskania zgody właściwego organu, a zwłaszcza bez wystąpienia przez pra- codawcę o taka zgodę, jest naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, które powinno prowadzić do uwzględnienia wybranego przez pracownika roszczenia o przywrócenie do pracy. Niemożliwe było i jest po nowelizacji Kodeksu pracy, za- - 4 - sądzenie w takiej sytuacji z urzędu przez sąd pracy odszkodowania w miejsce żą- danego przywrócenia do pracy na podstawie art. 45 § 2 KP. Takie rozstrzygnięcie (a nawet całkowite oddalenie powództwa) dopuszcza jednak Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie w sytuacji, gdy żądanie przywrócenia do pracy byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (po nowelizacji Kodeksu pracy polegającej na skreśleniu art. 62 KP, także w razie sprzeczności z zasadami współ- życia społecznego). Nastąpić to może przez zastosowanie art. 8 KP, a przy zasą- dzeniu odszkodowania w miejsce żądanego przywrócenia do pracy także art.
US 1998 nr 1,, poz. 5; wyrok z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 23/97, OSNAPiUS 1997 nr 21, poz. 419; wyrok z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 17/97, OSNAPiUS 1997 nr 21, poz. 416; uchwała z dnia 11 września 1996 r., I PZP 19/96, OSNAPiUS 1998 nr 6, poz. 175; wyrok z dnia 12 marca 1996 r., I PRN 5/96, OSNAPiUS 1996 nr 19, poz. 288; wyrok z dnia 18 stycznia 1996 r., I PRN 103/95, OSNAPiUS 1996 nr 15, poz. 210; uchwała z dnia 30 marca 1994 r., I PZP 40/93 (OSNCP 1994 z. 12, poz. 230, OSP 1995 z. 4, poz. 81 z aprobującą glosą U. Jacko- wiak). Powód zarzucił w kasacji naruszenie przez Sądy art.
US 1997 nr 17, poz. 313) zarzucił także naruszenie art. 8 KP przez błędną ocenę, że żądanie po- woda przywrócenia go do pracy było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przez- naczeniem prawa. Zarzut ten jest słuszny. Możliwość zastosowania wskazanej kons- trukcji i zasądzenia odszkodowania, w miejsce żądanego przywrócenie do pracy, wymaga zaistnienia szczególnych, nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających taką ocenę. Zachowanie się pracownika w przypadku rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie art. 52 KP, nie tylko musi stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, ale także cechować się szczególnymi cechami w płasz- czyźnie podmiotowej lub przedmiotowej, pozwalającymi na ocenę, że przywrócenie do pracy pozostawałoby w sprzeczności z celem realizacji takiego roszczenia. W powołanym orzecznictwie za takie uznano przykładowo wprowadzenie się pracowni- ka w stan nietrzeźwości (zwłaszcza, gdy jest to fakt znany załodze), spowodowanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody pracodawcy, itp. Sądy obu instan- cji nie powołały się na żadne takie szczególne okoliczności. Uznały, że już samo - 5 - ciężkie naruszenie przez powoda podstawowych obowiązków pracowniczych pro- wadzi do uznania sprzeczności jego żądania przywrócenia do pracy ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem prawa. Tym samym Sądy uczyniły z wyjątku regułę, wypaczając istotę powszechnie przyjętej wykładni. W tej sytuacji Sąd Najwyższy nie musi oceniać w ogóle czy powód dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (jest to bardzo wątpliwe w świetle uniewinnienia go w postępowaniu dyscyplinarnym i przywrócenia mu prawa do zasiłku chorobowego), gdyż dla rozstrzygnięcia sprawy wystarczające jest, że powodowi ani w sferze pod- miotowej ani przedmiotowej nie można przypisać żadnego działania o szczególnym, wyjątkowo nagannym charakterze. W tej sytuacji nie ma także potrzeby analizowa- nia pozostałych zarzutów kasacji. Uwzględnienie skutecznie podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 KP w związku z art.
KPC prowadzi do reformatoryjnego orzeczenia w części dotyczącej żądania przywrócenia do pracy (art. 393 15 KPC). W zakresie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy potrzebne są dodatkowe ustalenia faktyczne, powodujące konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 393 13 § 1 KPC), który orzeknie również o kosztach postępowania (stosowany odpowiednio art. 108 § 2 KPC). ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.