II UKN 326/98

Wyrok z dnia 25 listopada 1998 r. II UKN 326/98 Częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej nie jest równoznaczna z niemożliwością wykonywania dotychczasowego zatrudnienia i w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100, poz. 461) została ograniczona do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Dopiero zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowania odzyska- nia zdolności do pracy po przekwalifikowaniu stanowią podstawę do przyzna- nia renty inwalidzkiej z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (spra- wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 1998 r. sprawy z wniosku Janusza J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 30 kwietnia 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Janusz J. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddział w B. z dnia 15 października 1997 r., którą została mu wstrzymana wypłata renty inwalidzkiej III grupy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro- kiem z dnia 27 stycznia 1998 r. oddalił odwołanie, bowiem lekarze specjaliści neu- rolog, gastrolog i ortopeda - chirurg uznali, że schorzenia wnioskodawcy: wygojony 2 stan po złamaniu kompresyjnym trzonu L1 kręgosłupa, przewlekła choroba wrzodo- wa dwunastnicy, zmiany żylakowate podudzia lewego i tłuszczak okolicy barku pra- wego, nie powodują niezdolności do pracy. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1998 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił apelację wnioskodawcy i podniósł, iż III grupa inwalidzka została przyznana wnioskodawcy po złamaniu trzonu L1 w wyniku upadku z drzewa w październiku 1991 r. Stan zdrowia wnioskodawcy był potem dwukrotnie przedmiotem oceny biegłych lekarzy sądowych i już we wrześniu 1994 r. biegli rozpoznali wygojone złamanie trzonu L1 z jego zniek- ształceniem i chorobę wrzodową żołądka i uznając, że wnioskodawca ma ograniczo- ną zdolność do wykonywania zatrudnienia w charakterze kierowcy samochodu cię- żarowego, zalecili mu zmianę zawodu [...]. Również w opinii złożonej w sprawie [...] biegły chirurg - ortopeda zwrócił uwagę, że zniekształcenie powstałe po złamaniu trzonu kręgu L1 powoduje ograniczenie zdolności do zarobkowania wskutek częś- ciowej niezdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia i że konieczna jest zmiana zawodu. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Wojewódzkiego i po uzupełnieniu opinii lekarza neurologa - wobec złożenia przez wnioskodawcę dodat- kowego wyniku badania radiologicznego - uznał, że przedmiotowy wynik nie ma wpływu na wydaną wcześniej opinię biegłych. Przebyte złamanie trzonu L1 kręgos- łupa nie powoduje zmian neurologicznych i dysfunkcji kręgosłupa, zatem brak jest podstaw do ustalenia niezdolności do pracy wnioskodawcy na podstawie obowiązu- jących od 1 września 1997 r. przepisów art. 23 i art. 24 ustawy o zaopatrzeniu eme- rytalnym pracowników i ich rodzin w brzmieniu im nadanym ustawą z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubez- pieczeniu społecznym ( Dz.U. Nr 100, poz. 461). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik wnioskodawczyni, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 23 i 24 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin przez przyjęcie, iż nie zostały spełnione przesłanki do ustalenia co naj- mniej częściowej niezdolności do pracy zarobkowej wnioskodawcy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje : Kasacja nie jest zasadna. Stosownie do art. 3933 KPC kasacja powinna za- wierać, między innymi, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie- 3 wskazanie przez pełnomocnika wnioskodawcy przepisów prawa procesowego, które miały być naruszone w zaskarżonym wyroku oznacza, że zarzut naruszenia przepi- sów postępowania jest bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy jest związany ustalonym w sprawie stanem faktycznym przez sądy obu instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 436). Kasacja nie może zatem skutecznie podważać faktów ustalonych w prawidłowo przeprowadzo- nym sądowym postępowaniu dowodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 25/97, OSNAPIUS 1997 nr 21, poz. 420). W rozpoznawanej sprawie Sądy obu instancji prawidłowo ustaliły na podsta- wie opinii biegłych lekarzy ze specjalności właściwych dla schorzeń wnioskodawcy, że jego stan zdrowia nie kwalifikuje go do zaliczenia do osób niezdolnych do pracy w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Wnoszący kasację nie dostrzegł zmiany brzmienia przepisów art. 23 i art. 24 tej ustawy na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100, poz. 461), skoro uważa, że Sąd powinien dokonać analizy i uzasadnić, w jakim za- kresie 40-letni wnioskodawca posiada możliwości i zdolności do zarobkowania. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest całkowicie bezzasadny. Obowiązujące od 1 września 1997 r. przepisy art. 23 i 24 ustawy o z.e.p., rezygnując z pojęcia inwalidztwa i jego trzech grup, przewidują całkowitą lub częściową utratę zdolności zarobkowania. Zmiana ta oznacza, iż obecnie renta inwalidzka przysługuje osobom, które całkowicie lub częściowo utraciły zdolność do pracy zarobkowej z po- wodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokują odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej nie jest rów- noznaczna z niemożliwością wykonywania dotychczasowego zatrudnienia, została obecnie ograniczona w art. 23 ust. 3 do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu - dają podstawę do przyznania renty inwalidzkiej z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Inaczej mó- wiąc, rokowania pozytywne uniemożliwiają stwierdzenie niezdolności do pracy. Wnioskodawca był już w 1994 i 1996 r. uprzedzany o konieczności przekwalifikowa- nia się i podjęcia pracy lżejszej, niż wykonywane dotąd zatrudnienie w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego. Kwestia podjęcia starań o przekwalifikowanie się 4 do pracy lżejszej nie leżała w kompetencjach Sądów rozpoznających przedmiotową sprawę. Starania te należą wyłącznie do zainteresowanego. Art. 78 ustawy o z.e.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 1997 r. przewiduje prawo do renty szkoleniowej dla osób, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wykonywać swego zawodu i poddały się przekwalifikowaniu zawodowemu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================