Wyrok z dnia 6 kwietnia 2000 r. III RN 152/99 Przesłanki upoważniające do załatwienia sprawy w ramach jednego pos- tępowania administracyjnego, w drodze jednej decyzji (art. 62 KPA) są spełnio- ne, gdy w celu ustalenia wartości celnej samochodu oraz odpowiadającej jej wysokości należności celnej, organy celne obowiązane są zastosować wobec dwóch importerów regułę 2(
- a)Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Stanis- ława Z. i Michała Z. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 28 listo- pada 1997 r. [...] w przedmiocie wymiaru cła, na skutek rewizji nadzwyczajnej Minis- tra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok w punktach II i III i oddalił skargę w tym zakre- sie. U z a s a d n i e n i e Decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 listopada 1997 r. [...] utrzy- mana została w mocy skierowana do Michała Z. i Stanisława Z., a wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 8 października 1997 r., którą uchylone zostały dwie uprzednio wydane de- cyzje, zawarte w dowodach odprawy celnej przywozowej, a mianowicie decyzja z dnia 13 listopada 1996 r. [...] oraz decyzja z dnia 15 listopada 1996 r. [...], natomiast 2 dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony przez obu adre- satów z zagranicy towar w postaci pojazdu samochodowego w stanie rozmontowa- nym i wymierzono od niego stosowne należności celne. W wyniku rozpoznania skargi obu adresatów na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 grudnia 1998 r. [...] odrzucił skargę na postanowienie w przedmiocie wznowienia powyższego postępowania i równocześnie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 listopada 1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 8 października 1997 r. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administra- cyjny podniósł, że stwierdzenie nieważności obu decyzji nastąpiło z tej przyczyny, że - w opinii Sądu - brak było podstaw dla przyjęcia solidarnej odpowiedzialności obu skarżących za należności celne z tytułu sprowadzenia przez nich części samocho- dowych, które w wyniku wznowienia postępowania, zgodnie z regułą 2 (
- a)Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiących załącznik do rozporządze- nia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737 – powoływanego nadal jako: Ogólne Reguły Inter- pretacji Nomenklatury Scalonej), potraktowane zostały łącznie jako wyrób gotowy – samochód osobowy marki „Ford Scorpio” w stanie rozmontowanym. Sąd stanął bo- wiem na stanowisku, że ze względu na zindywidualizowany charakter obrotu towa- rowego z zagranicą, na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) nie można uznać, że obaj skarżący sprowadzili we własnym imieniu i na własny rachunek sa- mochód osobowy marki „Ford Scorpio”, skoro każdy z nich indywidualnie zgłosił do odprawy celnej jedynie części samochodowe. Przeczą temu także, w opinii Sądu, ujawnione w rozpoznawanej sprawie okoliczności, w tym zwłaszcza fakt zarejestro- wania zmontowanego samochodu na jednego ze skarżących - Michała Z. oraz za- warta pomiędzy oboma skarżącymi umowa cywilnoprawna kupna-sprzedaży z dnia 28 stycznia 1997 r.. Dlatego, jak wywiedziono w uzasadnieniu tego wyroku: „skiero- wanie przedmiotowych decyzji i łączne obciążenie skarżących należnościami celnymi za samochód złożony z zaimportowanych przez nich części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem ‘przypisanie’ dwóch importerów do jednego ‘składaka’, sprowa- dzonego z zagranicy”. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 8 września 1999 r. [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka 3 Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 1998 r. [...], zarzucając rażące naru- szenie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Admi- nistracyjnym w związku z art. 62 KPA oraz w związku z art. 1 ust. 2 i art. 23 ust. 1 Prawa celnego, a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie w jakim stwierdza on nieważność zas- karżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 listopada 1997 r. i poprze- dzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 8 października 1997 r. oraz w jakim zasądza od Prezesa Głównego Urzędu Ceł na rzecz skarżących koszty pos- tępowania sądowego i koszty zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że w toku postępowania w niniejszej sprawie nie był kwestionowany sam fakt, że obaj skarżący sprowadzili z zagranicy części samochodowe, które stanowiły w istocie rozmontowany samochód osobowy marki „Ford Scorpio”. Jest też poza sporem, że w chwili odprawy celnej obaj skarżą- cy bezpośrednio władali zgłoszonymi do odprawy częściami (art. 48 Prawa celnego), a więc obaj importerzy, każdy we własnym imieniu i na własny rachunek (art. 2 pkt 6 Prawa celnego) sprowadzili zgłoszone do odprawy celnej części, które łącznie sta- nowiły de facto samochód osobowy „Ford Scorpio” w stanie rozmontowanym. Po- nieważ w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy KPA, o ile przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej (art. 1 ust. 2 Prawa celnego), w danym wypadku należało odpowiednio zastosować art. 62 KPA. W rewizji nadzwyczajnej podkreślono, że nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakoby nie do przyjęcia była teza o sprowadzeniu z zagranicy przez obu skarżących samo- chodu osobowego marki „Ford Scorpio”, bowiem „Podmioty gospodarcze mogą być niekiedy zainteresowane w tym, aby jakiś towar zakupić za granicą wspólnie i aby decyzja o wymiarze cła była wystawiona na oba podmioty, co może mieć znaczenie dla celów podatkowych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że w rozpoznawanej sprawie nie został zakwestionowany fakt, że obaj skarżący sprowadzili z zagranicy części samo- chodowe, które stanowiły w istocie rozmontowany lub też nie zmontowany kompletny samochód osobowy marki „Ford Scorpio”, który po dokonaniu odprawy celnej został złożony i zarejestrowany jako tzw. składak na nazwisko jednego z nich - Michała Z. 4 W tej sytuacji, ustalając wartość celną towaru oraz odpowiadającą jej wysokość na- leżności celnej, organy celne obowiązane były zastosować regułę 2 (
- a)Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która ma charakter przedmiotowy i sta- nowi, że wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym w każdym wypadku powinny być klasyfikowane według pozycji taryfy celnej, która obejmuje wyrób kompletny. Wynika stąd, że w rozpoznawanej sprawie, przy zgłoszeniu towaru do odprawy celnej, obaj importerzy nie ujawnili faktu, iż świadomie wwożą części kompletnego samochodu osobowego marki „Ford Scorpio” w stanie rozmontowanym i to w celu jego zmontowania po dokonaniu od- prawy celnej, a więc w celu uniknięcia zakwalifikowania zgłaszanych do odprawy celnej części, jako części kompletnego samochodu w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym, czyli w celu uniknięcia obowiązku uiszczenia należności celnej obli- czanej wedle wyższej stawki celnej, która obejmuje import samochodów (było to ty- powe działanie w celu obejścia prawa – in fraudem legis). Tym samym, spełnione zostały także przesłanki prawne określone w art. 62 KPA, upoważniające organ celny do załatwienia powyższej sprawy w ramach jednego postępowania administracyjne- go, w drodze jednej decyzji skierowanej do obu stron, które - zgodnie z regułą 2 (
- a)Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej - uczestniczyły w sprowadzeniu samochodu osobowego marki „Ford Scorpio” w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym i z tego tytułu obowiązane są do uiszczenia stosownej należności cel- nej (in solidum). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 39315 KPC w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektó- rych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================