II UKN 675/99

Wyrok z dnia 23 sierpnia 2000 r. II UKN 675/99 Dla ustalenia pogorszenia stanu zdrowia pracownika w ramach niezdol- ności do pracy istniejącej przed podjęciem zatrudnienia mogą mieć znaczenie nie tylko rodzaj pracy, ale także warunki jej wykonywania. Przewodniczący SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2000 r. sprawy z wniosku Krzysztofa P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 czerwca 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 30 czerwca 1999 r. [...] oddalił apelację Krzysztofa P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 10 grudnia 1998 r. [...], oddalającego odwołanie apelującego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. (z dnia 14 września 1998 r. [...])., odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu eme- rytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), warunkiem przy- znania renty jest powstanie niezdolności do pracy w okresie zatrudnienia lub przed upływem 18 miesięcy od jego ustania. W przypadku, gdy częściowa niezdolność do pracy istniała przed podjęciem zatrudnienia należy wykazać takie pogorszenie ist- niejącego schorzenia lub wystąpienie nowych schorzeń o takim nasileniu, które samo przez się, tzn. bez uwzględnienia poprzedniego stanu chorobowego, powoduje nie- zdolność do pracy. Sąd ustalił, że Krzysztof P. jest częściowo niezdolny do pracy od 2 urodzenia (okołoporodowe uszkodzenie splotu barkowego lewego). W okresie za- trudnienia jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu. Krzysztof P. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawy naru- szenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 232 KPC i art. 381 KPC, oraz prawa materialnego przez niezastosowanie art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej ins- tancji do ponownego rozpoznania „ przy uwzględnieniu kosztów postępowania wg norm przepisanych”. Zdaniem skarżącego, stanowisko Sądu jakoby nie przedstawił „żadnych dowodów pozwalających na podważenie ocen ustalonych na podstawie zgodnych opinii biegłych i lekarza orzecznika” jest bezpodstawne, albowiem „ jedy- nym przeciwdowodem w sprawie może być opinia specjalistów”. Biegli powinni się wypowiedzieć w kwestii, czy i jaki wpływ na stan zdrowia ubezpieczonego miały wa- runki wykonywania przez niego pracy. Tymczasem Sąd nie dopuścił dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy, o co wnosił. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 232 KPC nakłada obowiązek wskazywania dowodów na strony, sądowi przyznając kompetencję do dopuszczenia dowodu z urzędu. Skarżący nie podaje w jaki sposób Sąd uchybił temu przepisowi. Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z urzędu mógłby być usprawiedliwiony tylko wtedy, gdyby strona wykazała, że sąd nie skorzystał z przyznanej mu kompetencji, pomimo, że sporne okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zostały dostatecznie wyjaśnione. W rozpoznawanej sprawie Sądowi nie można zasadnie zarzucić uchybienia art. 232 KPC przez zanie- chanie dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii innych biegłych lub instytutu nauko- wego. Dysponując opinią biegłych lekarzy (z dnia 16 października 1998 r.) specjali- stów właściwych ze względu na schorzenia rozpoznane u ubezpieczonego (neuro- loga i chirurga ortopedy), opracowaną na podstawie przedłożonej przez niego doku- mentacji lekarskiej, bezpośrednich jego badań, przedmiotowego i podmiotowego, co do konkluzji zbieżną z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS (z dnia 2 września 1998 r.), Sąd miał podstawy do uznania, iż okoliczności sporne zostały dostatecznie wyja- śnione. Zarzut naruszenia art. 232 KPC nie jest przeto usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 381 KPC, sąd drugiej instancji może pominąć nowe dowody, je- żeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba 3 że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Krzysztof P. wnioskował w apelacji o przeprowadzenie dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy. Wniosek ten uzasad- niał między innymi koniecznością oceny jego stanu zdrowia, w aspekcie pogorszenia się w stopniu uzasadniającym przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy istniejącej uprzednio (przed podjęciem zatrudnienia), nie tylko ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, ale przede wszystkim na warunki jej wykonywania. Sąd nie od- niósł się do tego wniosku. Nie uzasadnił odmowy jego przeprowadzenia. Nie wiado- mo zatem, czy uznał okoliczności sporne za dostatecznie wyjaśnione i dlatego dal- sze postępowanie dowodowe było w jego ocenie zbędne, czy za niedopuszczalne lub niecelowe z innych przyczyn. Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii Insty- tutu Medycyny Pracy i jej powód mogą być w sprawie istotne. Można wszak podzielić stanowisko skarżącego, że wykazanie błędności opinii specjalistów z określonej dziedziny wiedzy medycznej może nastąpić tylko poprzez opinię innych biegłych tej specjalności. Nadto, jak wynika z „ wywiadu zawodowego”, Krzysztof P. wykonywał pracę fizyczną, w pełnym wymiarze czasu pracy, średnio ciężką, wymagającą sprawności obu rąk, dłuższego stania i szczególnej koncentracji, w środowisku pracy z występującymi czynnikami szkodliwymi - parami i gazami drażniącymi. Biegli po- winni byli w ocenie niezdolności wnioskodawcy do pracy odnieść się do kwestii, czy opisane warunki pracy miały lub mogły mieć wpływ na stan jego zdrowia i ewentual- nie w jakim stopniu, czy też były bez znaczenia dla schorzeń istniejących przed roz- poczęciem aktywności zawodowej i dlaczego. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39313 § 1 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================