345 § 2 i § 3 oraz art. 346 KPK poprzez nie- uwzględnienie wniosku obrońcy o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu i w związku z tym obrazę art. 170 §
KPK przez oddalenie wniosków dowodowych „a w szczególności” o przeprowadzenie do- wodu z zeznań świadka Leokadii J. na okoliczność treści polecenia wydanego świadkowi przez obwinionego w związku z treścią przedmiotowego ogłoszenia pra- sowego oraz wniosku o uzupełnienie wyjaśnień obwinionego. Zarzucono także obra- zę art. 457 § 2 KPK poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do zarzutów i wniosków dowodowych odwołania. W zakresie kary podniesiono w kasacji nienależyte rozważenie, iż zachowanie się obwinionego spowodowane było nagannym postępowaniem adw. W.M., a obwiniony występował nie tylko w obronie własnego majątku, ale przede wszystkim w obronie ważnego interesu klientów. Podniesiono ponadto nienaganną opinię obwi- nionego i ze w tych okolicznościach na podstawie art. 95d ustawy prawo o adwokatu- rze należało postępowanie w sprawie umorzyć z uwagi na wypadek mniejszej wagi, a co najwyżej poprzestać na wymierzeniu kary upomnienia. W oparciu o podniesione zarzuty kasacja zawierała wniosek o uchylenie zas- karżonego orzeczenia i utrzymanego tym orzeczeniem w mocy orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w K. uniewinniając obwinionego, ewentualnie 5 umarzając postępowanie, ewentualnie przekazując sprawę do ponownego rozpoz- nania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia (por. chociażby tytuł działu XI KPK) co -–w odniesieniu do zaskarżania orzeczeń w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów – wyraża się między innymi w ukształtowaniu jej podstaw. Stosownie do art. 91b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16, poz. 124 ze zm.) kasacja od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego (por. art. 91a ust. 1 Prawa o adwokaturze) może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa i rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. Kasacja na takie podstawy się powołuje, a w tych wstępnych uwagach chodzi o podkreślenie powagi i szczególnie delikatnego znaczenia wyrażonych w kasacji i zaskarżonym nią orze- czeniu kontrowersyjnych stanowisk w kwestii konkretyzacji zasad uprzejmości, lojal- ności i koleżeństwa w stosunkach między adwokatami (por. § 30 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu z dnia 26 września 1993 r.). Jeżeli chodzi o zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego, to zostały one w kasacji przedstawione jako niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów do podstawy faktycznej orzeczenia, ze względu przede wszystkim na zaistnienie – zdaniem kasacji – podstawy do zastosowania zdania drugiego z § 38 Zbioru Zasad, stanowiącego, że w razie kolizji między zasadami koleżeństwa a uzasadnionym inte- resem klienta należy dać pierwszeństwo interesom klienta. Sąd Najwyższy nie po- dzielił tego zarzutu, gdyż – pomimo deklarowanego w kasacji oparcia się na ustalo- nym w orzeczeniu stanie faktycznym - podniesiona w jego uzasadnieniu argumenta- cja w istocie powołuje się na fakty wykraczające poza podstawę orzeczenia. W kasa- cji akcentuje się, że działania obwinionego zostały podjęte w obronie interesów klientów. Tymczasem w zaskarżonym orzeczeniu na bazie czynu przypisanego ob- winionemu (opisanego w orzeczeniu) Wyższy Sąd Dyscyplinarny podkreślił, że w sprawie występuje bardzo delikatny związek i pomieszanie interesów osobistych ad- wokata z interesami jego klientów. Nakładało to obowiązek szczególnej ostrożności w postępowaniu adwokata, który, w zaistniałej konfliktowej (w stosunku do adw. M.) sytuacji, tym bardziej powinien zachować wymagania nakładane przepisami korpora- cyjnymi, określające postępowanie w razie sporu między adwokatami. W nawiązaniu 6 do argumentacji zarzutów kasacyjnych można zauważyć, iż po pierwsze, brak jest wystarczających argumentów dlaczego, pomimo sytuacji wynikającej z niewłaści- wych działań adw. M., obwiniony nie wykorzystał sposobu postępowania określone- go w § 38 (zdanie pierwsze) Zbioru Zasad, w szczególności przez skorzystanie z po- średnictwa właściwych władz adwokatury. Po drugie, istotny jest sposób działania objęty obwinieniem. Chodzi wszak tu o działania, o których nie twierdzi się w kasacji, że są odpowiednie (chociażby ze względów zwyczajowych) do wykonywania przez adwokata obowiązków wobec jego klientów. Inaczej mówiąc kasacja nie wykazała, że przypisane obwinionemu postępowanie odpowiadało standardom postępowania adwokackiego ze względu na przyjętą przez adwokata sprawę, a przecież wchodziły tu ponadto w rachubę także osobiste interesy obwinionego. W zakresie podstawy procesowej kasacji Sąd Najwyższy podzielił zarzuty przedstawione jako naruszenie zasady skargowości. Zgodzić się bowiem trzeba z kasacją, że przypisane obwinionemu dwa czyny wykraczają poza zakres obwinienia określony w akcie oskarżenia i zmodyfikowany na rozprawie z dnia 14 stycznia 2000 r. Zasadnie podniesiono w kasacji, że oskarżeniem objęto konkretne czynności obwi- nionego (podpisanie określonego oświadczenia skierowanego do redakcji D.P.). Są to czynności określone przez okoliczności faktyczne (złożenie określonego oświad- czenia – jak to zostało ustalone – już po ukazaniu się publikacji w dniach 21 i 22 stycznia 1998 r.) i przez charakterystykę skutków jakie to postępowanie wywołało (przyjęcie odpowiedzialności za treść ogłoszenia) z wyłączeniem skutku dotyczącego ułatwienia prasowej publikacji (który przed rozprawą objęty był obwinieniem). Tym- czasem w orzeczeniu Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 stycznia 2000 r. przypisano obwinionemu (w pkt 1) odpowiedzialność dyscyplinarną za czynności, które poprze- dziły ukazanie się ogłoszeń prasowych opublikowanych w dniach 21 i 22 stycznia 1998 r. i polegały na zaakceptowaniu formy tych ogłoszeń, a więc odnosiły się – jak trafnie wywiedziono w kasacji – do czynu inaczej określonego co do czasu, miejsca i konkretnego działania, niż to zarzucił właściwy oskarżyciel. Doszło zatem w tym za- kresie do naruszenia art. 439 § 1 pkt 5 KPK w związku z art. 17 § 1 pkt 9 KPK. W konsekwencji powyższego naruszenia konieczne stało się uchylenie całego zaskar- żonego orzeczenia i poprzedzającego je orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 stycznia 2000 r. (art. 537 §
91a ustawy Prawo o adwo- katurze). Wobec przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscypli- 7 narnemu pierwszej instancji przedwczesna byłaby ocena pozostałych zarzuconych w kasacji uchybień procesowych (por. art. 436 KPK w związku z art. 518 KPK). Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 537 KPK. ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.