III AUa 1339/12

Sygn. akt III AUa 1339/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Grubba Sędziowie: SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń SSO del. Alicja Podlewska (spr.) Protokolant: Aleksandra Portaszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Gdańsku sprawy E. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o składki na skutek apelacji E. P. od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt IV U 217/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1339/12 Uzasadnienie: Decyzją z dnia 6 lutego 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił na dzień 6 lutego 2012 roku zadłużenie z tytułu składek w wysokości 15.265,67 zł. dla E. P., w tym na: - ubezpieczenie społeczne w kwocie 9.887,17zł., - ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 4.532,76zł., - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 845,74zł. Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł E. P., który - potwierdzając fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym w spornym czasookresie - podniósł brak obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał całkowicie zaskarżoną decyzję i wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy we Włocławku – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r. , sygn.. akt IV U 217/12, oddalił odwołanie ubezpieczonego. Sąd Okręgowy orzekał w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 listopada 2009 roku stwierdzono, że E. P. podlegał obowiązkowo, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowemu , wypadkowemu w okresach: od 7 maja 2007 roku do 22 czerwca 2007 roku, od 4 lipca 2007 roku do 27 września 2007 roku, od 4 października 2007 roku do 3 grudnia 2007 roku, od 7 kwietnia 2008 roku do 27 czerwca 2008 roku, od 6 lipca 2008 roku do 30 września 2008 roku, od 1 listopada 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku, od 10 kwietnia 2009 roku do 29 czerwca 2009 roku, od 6 lipca 2009 roku do 29 września 2009 roku. Odwołanie wywiedzione przez E. P. od powyższej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 9 lipca 2010 roku. Prezentując okoliczności faktyczne, jakie legły u podstaw wydania wyroku Sąd rozpoznający sprawę wskazał, że wnioskodawca od dnia 3 czerwca 1993 roku rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym o pow. 3,15 ha fizycznych (4,82 ha przeliczeniowych). W dniu 14 kwietnia 2005 roku E. P. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą Zakład (...) w zakresie cięcia, formowania i wykonywania kamienia ozdobnego i kamienia dla budownictwa oraz produkcji pozostałych wyrobów betonowych, cementowych i gipsowych (wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy O. pod nr (...)). Od tego czasu E. P. zgłosił w Urzędzie Skarbowym w R. obowiązek podatkowy w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych. Aktem notarialnym z dnia 14 kwietnia 2006 roku (Rep. (...)) E. P.przekazał swoje gospodarstwo rolne synowi celem nabycia renty strukturalnej. Od dnia 1 lipca 2006 roku ustało ubezpieczenie społeczne rolników E. P.. Od dnia 14 kwietnia 2006 roku E. P. ma przyznane prawo do renty strukturalnej. W okresach od 10 listopada 2006 roku do 6 maja 2007 roku, od 23 czerwca 2007 roku do 3 lipca 2007 roku, od 28 września 2007 roku do 3 października 2007 roku, od 4 grudnia 2007 roku do 6 kwietnia 2008 roku, od 28 czerwca 2008 roku do 5 lipca 2008 roku, od 26 września 2008 roku do 5 października 2008 roku, od 18 grudnia 2008 roku 3 marca 2009 roku, od 1 kwietnia 2009 roku do 9 kwietnia 2009 roku, od 30 czerwca 2009 roku do 5 lipca 2009 roku, od 30 września 2009 roku do 30 kwietnia 2010 roku E. P. dokonał zawieszenia w prowadzeniu pozarolniczej działalności. W okresach zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej E. P. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Poczynione ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego zostały w pełni zaaprobowane przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku, co skutkowało oddaleniem apelacji E. P. wyrokiem z dnia 22 marca 2011 roku. Dysponując prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego organ rentowy z uwagi na brak reakcji płatnika sporządził z urzędu dokumentację rozliczeniową i po ustaleniu wysokości zaległości w dniu 6 lutego 2012 roku wydał decyzję, na mocy, której określił dla E. P. zadłużenie z tytułu składek w łącznej wysokości 15.265,67zł, w tym na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sąd Okręgowy wskazał, że powyżej ustalony stan faktyczny ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego. Okoliczności zaś dotyczące prowadzonej przez wnioskodawcę działalności i czasookresów podlegania z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym zostały poczynione na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy IVU 16/10. Na podstawie takich dokumentów jak: odwołanie, wyrok, jego uzasadnienie i apelacja Sąd meriti był w stanie ustalić, z jakiego tytułu wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu i w jakich ramach czasowych prowadził ową działalność rodzącą obowiązek ubezpieczeniowy. Co więcej, ustalony stan faktyczny był co do zasady bezsporny, strony jednakże z tak ustalonego stanu sprawy wywodziły odmienne skutki prawne. W ocenie E. P. podlega on ubezpieczeniu społecznemu, jednakże nie ma on obowiązku płacenia z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organ rentowy z kolei podniósł, że konsekwencją objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem społecznym jest zobowiązanie do opłacania składek. Przechodząc do oceny zasadności przedłożonego odwołania Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co czyni tym samym bezzasadnym wywiedziony środek zaskarżenia. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, że rola Sądu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się tylko i wyłącznie do rozpoznania pod względem merytorycznym decyzji z dnia 6 lutego 2012 roku. Zatem wszelkie podnoszone przez wnioskodawcę argumenty dotyczące kwestii podlegania powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu, jak i ubezpieczeniu w KRUS-ie oraz kwestie z tego wynikające leżą poza sferą rozważań Sądu. W tym zakresie bowiem było już prowadzone postępowanie sądowe pod sygnaturą IV U 16/10, zakończone prawomocnie wyrokiem Sadu Okręgowego z dnia 9 lipca 2010 roku. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 366 k.p.c. prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sąd Okręgowy zobligowany był zatem przyjąć ustalenia dotyczące decyzji z dnia 17 listopada 2009 roku poczynione w sprawie IVU 16/10, bez prawnej możliwości jakiejkolwiek ingerencji w ich treść. Sąd Okręgowy podkreślił, że stanowisko prezentowane przez wnioskodawcę w toku procesu uwidacznia, że nie dostrzega on różnicy w kwestiach, jakie poruszała decyzja z dnia 17 listopada 2009 roku dotycząca ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego oraz decyzja z dnia 6 lutego 2012 roku będąca nieuchronną konsekwencją wcześniej dokonanych ustaleń. Sąd zwrócił również uwagę, że w sprawie IVU 16/10 Sąd Apelacyjny w Gdańsku nie zwracał się z jakąkolwiek interpretacją przepisów w sprawie wnioskodawcy do Trybunału Konstytucyjnego, tym bardziej nie uzyskał informacji, że E. P. pomimo podleganiu ubezpieczeniu społecznemu nie musi opłacać składek. Co więcej, na rozprawie apelacyjnej w dniu 22 marca 2011 roku oświadczył, że „ma świadomość, że powinien opłacać składki, ale jego zdaniem, jak płacił składki na KRUS, to nie powinien płacić składek na ZUS". Na marginesie Sąd I instancji podniósł, że system ubezpieczeń społecznych rolników i powszechny system ubezpieczeń to dwa odrębne i niezależne od siebie systemy ubezpieczeń. Między nimi nie zachodzi zależność ani systemowa, ani finansowa, jeżeli przepisy prawne tak nie stanowią. Fakt opłacania przez E. P. składek w KRUS-ie nie zwalnia go zatem z obowiązku opłacania składek w ZUS-ie, jeśli obowiązkowo podlega ubezpieczeniu powszechnemu. Co więcej, w razie wyłączenia z systemu ubezpieczeń rolników, KRUS nie przelewa z urzędu wysokości uiszczanych składek na konto płatnika w ZUS-ie, lecz dokonuje zwrotu nadpłaty rolnikowi. Kontynuując poczynione rozważania Sąd Okręgowy zważył, że E. P. nie kwestionował wysokości naliczonego zadłużanie podnosząc jedynie, iż nie zgadza się z obowiązkiem uiszczenia składek. W świetle obowiązujących przepisów prawa zaprezentowany tok myślenia jest błędny, albowiem zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Przepis art. 47 ust. 2-2c ustanawia natomiast, iż płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przysyła jedynie deklarację rozliczeniową. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. Przenosząc treść zaprezentowanych powyżej przepisów do stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy wskazał, że bez wątpienia wnioskodawca - jako osoba prowadząca działalność gospodarczą - zobligowany był do uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne. Analiza cytowanych przepisów nakazuje zatem uznać, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Podzielając tym samym zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, Sąd Okręgowy działając w ramach art. 477