III SW 42/03

Postanowienie z dnia 14 maja 2003 r. III SW 42/03 Wystarczającą przesłanką wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych jest prowadzenie działalności związanej z przedmiotem referen- dum, mieszczącej się w zakresie celów statutowych stowarzyszenia, nie jest natomiast niezbędne umieszczenie w statucie skonkretyzowanego celu refe- rendalnego (art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referen- dum ogólnokrajowym, Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera (spra- wozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2003 r. sprawy ze skargi Związku Emerytów i Rencistów Polskich Kolei Państwowych na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 28 kwietnia 2003 r. odmawiającą wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii refe- rendalnej w programach radiowych i telewizyjnych. o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia 28 kwietnia 2003 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. Nr 57, poz. 507), odmówiła Stowarzyszeniu o nazwie Związek Emerytów i Rencistów Polskich Kolei Państwowych z siedzibą w Olsztynie wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kam- panii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych nadawców publicznych w formie audycji referendalnych, argumentując, iż cele statutowe Stowarzyszenia określone w § 3 i § 7 statutu nie są związane z przedmiotem referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej 2 Polskiej do Unii Europejskiej, co sprawia, że Stowarzyszenie to nie jest podmiotem uprawnionym do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewi- zyjnych nadawców publicznych. Nadto, Związek Emerytów i Rencistów Polskich Ko- lei Państwowych dołączył do zawiadomienia nieuwierzytelniony statut, nie spełnił zatem wymogu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy o referendum ogólno- krajowym. W skardze na tę uchwałę Stowarzyszenie Związek Emerytów i Rencistów Pol- skich Kolei Państwowych zwróciło uwagę na fakt, że w 1994 r., kiedy było rejestro- wane, nie było takiej potrzeby, aby wpisywać do statutu „punkt po punkcie co wolno”. Zapis zawarty w § 3 ust. 1 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym Związek sto- sownie do zasad wyrażanych w Konstytucji RP rozwijać będzie działalność w zakre- sie obrony interesów członków Związku, realizacji ich potrzeb materialnych, społecz- nych oraz warunków socjalno-bytowych i kulturalnych, daje prawo do wszystkich uprawnień konstytucyjnych Stowarzyszeniu. Stowarzyszenie podniosło, że nie mogło uzyskać uwierzytelnionego odpisu statutu, ponieważ Wydział Sądu Okręgowego, który rejestrował Stowarzyszenie w 1994 r., już nie istnieje. W odpowiedzi na skargę Państwowa Komisja Wyborcza podtrzymała argu- menty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, stwierdzając, że jedną z przy- czyn odmowy wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej był brak przesłanki określonej w art. 48 ust. 1 pkt 3 lit c ustawy o referendum ogólnokrajowym, a mianowicie brak zapisu w statucie o reali- zacji zadań związanych z przedmiotem referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Do warunków skutecznego zgłoszenia przez stowarzyszenie zawiadomienia o zamiarze skorzystania ze szczególnego uprawnienia do udziału w kampanii referen- dalnej - stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy o referendum ogólnokrajowym - na- leży załączenie do zawiadomienia uwierzytelnionego statutu i wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego o wpisaniu stowarzyszenia do rejestru. Niespełnienie warunków zawiadomienia powoduje odmowę wydania zaświadczenia stwierdzającego upraw- nienia. Jest to sankcja wyraźnie w ustawie określona (w art. 48 ust. 4). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w terminie przewidzianym dla zgłoszenia przedmiotowego zawiadomienia (art. 48 ust. 2 ustawy o referendum 3 ogólnokrajowym), zawiadamiający nie przedstawił wymaganych dokumentów, a za- tem już tylko z tego powodu nie można stwierdzić zasadności skargi. W szczególno- ści należy zauważyć, że nie jest usprawiedliwieniem dla niezłożenia uwierzytelnione- go statutu okoliczność, że wydział Sądu Okręgowego, który w 1994 r. dokonywał re- jestracji Stowarzyszenia, już nie istnieje. Stowarzyszenie powinno być wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (w Sądzie Rejonowym - Sądzie Gospodarczym - w Wydziale Krajowego Rejestru Sądowego), który powinien wydać na podstawie akt rejestrowych uwierzytelniony odpis statutu Stowarzyszenia. Tylko na podstawie uwie- rzytelnionego odpisu można stwierdzić, jaka jest treść statutu, który został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, a w związku z tym, jakie są statutowe cele Stowa- rzyszenia. Uwierzytelniony statut jest dokumentem urzędowym pochodzącym od or- ganu prowadzącego odpowiedni rejestr (por. zwłaszcza art. 4 ust. 3 i art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209). Niezależnie od tego Sąd Najwyższy podzielił wyrażoną w zaskarżonej uchwale Państwowej Komisji Wyborczej ocenę, że z zawiadomienia nie wynikała możliwość ustalenia, iż Stowarzyszenie Związek Emerytów i Rencistów Polskich Ko- lei Państwowych prowadziło działalność związaną z przedmiotem referendum, czyli spełniało warunek uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej określony w art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o referendum ogólnokrajowym. Gdyby brać pod uwagę cele statutowe określone w załączonym (nieuwierzytelnionym) statucie, takie jak obrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych członków Związku i ich ro- dzin (§ 7 pkt 1 statutu) - to zgodzić się można ze skarżącym, że są one zgodne z konstytucyjnymi zasadami. W referendum jednak, którego dotyczy rozpatrywana sprawa, chodzi bezpośrednio o wyrażenie zgody (albo braku zgody) na przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Stosownie do przepisów art. 48 ust. 3 i ust. 4 ustawy o referendum ogólno- krajowym, podstawę rozstrzygnięcia przez Państwową Komisję Wyborczą o przysłu- giwaniu (lub nieprzysługiwaniu) specjalnego uprawnienia w zakresie kampanii refe- rendalnej, o którym mowa w art. 48 ust. 1 tej ustawy, stanowi zawiadomienie pod- miotu zainteresowanego i dołączone do niego dokumenty. W rozpatrywanej sprawie w zawiadomieniu z 23 kwietnia 2003 r. nie zostały wskazane jakiekolwiek twierdzenia (fakty) dotyczące prowadzenia przez Stowarzyszenie Związek Emerytów i Rencistów Polskich Kolei Państwowych działalności związanej z przedmiotem referendum (por. 4 art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. a zdanie pierwsze ustawy o referendum ogólnokrajowym). W tej sytuacji jedynym dokumentem, na podstawie którego możliwe było dokonanie ustaleń co do spełnienia warunku wynikającego z wyżej powołanego przepisu, był dołączony do zawiadomienia (nieuwierzytelniony) statut. Pozytywne rozstrzygnięcie sprawy musiałoby zatem polegać na wnioskowaniu ze statutu Stowarzyszenia, iż Stowarzyszenie to prowadzi działalność związaną z przedmiotem referendum, a działalność ta mieści się w zakresie jego celów statutowych. Zgodzić się można z częścią argumentacji przedstawionej w skardze, że w świetle art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o referendum wystarczy, aby działalność związana z przedmiotem referendum mieściła się w zakresie celów statutowych, nie jest natomiast niezbędne umieszczenie bezpośrednio skonkretyzowanego celu refe- rendalnego (przedmiotu referendum) w statucie. Jeżeli jednak, tak jak w rozpatrywa- nym przypadku, cele statutowe zostały ujęte bez bezpośredniego odniesienia do przedmiotu referendum, to statut nie stanowi źródła informacji o tym, czy Stowarzy- szenie prowadzi działalność związaną z przedmiotem referendum. Przedmiotem re- ferendum, którego dotyczyło zawiadomienie, jest wyrażenie zgody (lub braku zgody) na ratyfikację przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (por. art. 71 i art. 20 ust. 2 ustawy o referendum oraz postanowienia uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r. o zarządzeniu ogólnokrajowego referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej - Dz.U. Nr 66, poz. 613). Tak określonego przedmiotu referendum, dotyczącego przystąpienia do Unii Europejskiej na warunkach Traktatu podpisanego w Atenach dnia 16 kwietnia 2003 r., nie dotyczą cele i zadania Stowa- rzyszenia opisane w § 3 i w § 7 jego statutu. Z powyższych przyczyn uznając, że skarga nie miała usprawiedliwionych pod- staw, Sąd Najwyższy ją oddalił (art. 48 ust. 7 ustawy o referendum ogólnokrajowym). ========================================