I KZP 47/03

POSTANOWIENIE Z DNIA 26 LUTEGO 2004 R. I KZP 47/03 Przedmiotem ochrony przepisu art. 244 k.k. jest orzeczenie każdego sądu (cywilnego, administracyjnego lub karnego), zawierające zakaz okre- ślonej w nim działalności, także innej niż gospodarcza. Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz. Sędziowie SN: A. Siuchniński (sprawozdawca), J. Sobczak. Zastępca Prokuratora Generalnego: R. A. Stefański. Sąd Najwyższy w sprawie Józefa B., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w Ł., postanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasad- niczej wykładni ustawy: „Czy określone w art. 244 k.k. zakazy odnosić należy jedynie do orzeczo- nego środka karnego wskazanego w art. 39 pkt 2 k.k., czy też wymieniony przepis kodeksu karnego należy rozpatrywać jedynie przez pryzmat organu orzekającego te zakazy?” p o s t a n o w i ł o d m ó w i ć podjęcia uchwały. Z u z a s a d n i e n i a : Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 czerwca 2003 r. Józef B. uznany został za winnego tego, że w okresie od dnia 24 września 2001 2 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., działając z góry powziętym zamiarem, jako właściciel Zakładu Przetwórstwa Owoców i Warzyw „W.” oznaczył podro- bionym znakiem towarowym „Polonez” produkowane przez siebie przetwo- ry owocowo - warzywne w postaci chrzanu tartego, kremu chrzanowego, majonezu stołowego i ćwikły z chrzanem, o łącznej wartości 157 198,62 zł i z takim znakiem wprowadził je do obrotu oraz, że w wymienionym okresie za pomocą technicznych środków reprodukcji skopiował zewnętrzną postać przetworu w postaci nakrętki typu Twist - off z napisem „Polonaise” produ- kowanego przez Zakład Przetwórstwa Owocowo Warzywnego „P.” w D., i tak skopiowany pod nazwą „Polonez” w postaci chrzanu tartego, ćwikły z chrzanem o łącznej wartości 157 198, 62 zł wprowadził do obrotu, stwarza- jąc tym możliwość wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości produ- centa i produktu, czym wyrządził poważną szkodę Ludwikowi M. - właści- cielowi Zakładu Przetwórstwa Owocowo Warzywnego „P.” w D. Jednocze- śnie w wymienionym okresie działając z góry powziętym zamiarem jako właściciel Zakładu Przetwórstwa Owoców i Warzyw „W.” nałożył znak „Po- lonez” na wyprodukowane przez siebie przetwory w postaci chrzanu tarte- go, wprowadzając go następnie do obrotu, a także wprowadził do obrotu krem chrzanowy i majonez stołowy ze znakiem „Polonez”, jak również na- łożył znak „Polonez" i nie usunął go z wyprodukowanego przez siebie chrzanu tartego w słoikach przechowywanych w magazynie zakładu oraz nie usunął znaku towarowego „Polonez” z wyprodukowanych przetworów, w postaci majonezu stołowego, kremu chrzanowego znajdujących się w magazynie zakładu, czym nie zastosował się do orzeczonego, w dniu 10 września 1999 r. w wyroku Sądu Okręgowego w Ł., nakazu zaniechania nakładania znaku „Polonez” na produkowane przez siebie przetwory, za- niechania wprowadzania do obrotu towarów oznaczonych znakiem „Polo- nez” oraz nakazu usunięcia nałożonego na towary znaku towarowego „Po- lonez” ze wszystkich towarów będących w jego dyspozycji – to jest doko- 3 nania czynu wyczerpującego dyspozycję art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508) i art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. „o zwalczaniu nieucz- ciwej konkurencji” ( Dz. U. Nr 47, poz. 211 ze zm.) i art. 244 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrok ten zaskarżył apelacją obrońca Józefa B. Sąd Okręgowy w Ł., uznając, że przy rozpoznaniu tego środka odwo- ławczego wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wy- kładni ustawy, wyrażające się w pytaniu „czy określone w art. 244 k.k. za- kazy odnosić należy jedynie do orzeczonego środka karnego wskazanego w art. 39 pkt 2 k.k., czy też wymieniony przepis kodeksu karnego należy rozpatrywać jedynie przez pryzmat organu orzekającego te zakazy”, po- stanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r., na podstawie art. 441 § l k.p.k., przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia to zagadnienie. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd ten wskazał, że w pi- śmiennictwie prawniczym zakres obowiązywania określonych w art. 244 k.k. zakazów „zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia działalności lub prowadzenia pojazdów” postrzega się przez pryzmat orze- czonych środków karnych, co – zdaniem tego Sądu – znalazło potwierdze- nie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, skoro w uzasadnieniu uchwały z dnia 8 lutego 2000 r. (I KZP 50/99, OSNKW z. 3-4, poz. 24) wskazano, iż „niestosowanie się do orzeczonych przez sąd środków karnych podważa ich celowość i skuteczność, przez co godzi w wymiar sprawiedliwości”. Zdaniem Sądu Okręgowego, to zapatrywanie „wyraźnie ogranicza zakazy z art. 244 k.k. do orzekanych przez sąd środków karnych wymienionych w art. 39 pkt 2 i 3 k.k.”. Jednak w uchwale z dnia 22 marca 1994 r. (I KZP 3/94, OSNKW z 1994, z. 5-6, poz. 29) Sąd Najwyższy stwierdził że „Przepis art. 259 (obec- nie 244 przypisek SN) k.k. wiąże penalizowanie nierespektowania wymie- 4 nionych w nim zakazów z rodzajem organu, który wydał orzeczenie usta- nawiające określony zakaz, a nie z podstawą materialnoprawną orzeczenia tego zakazu”, Zdaniem Sadu Okręgowego prowadzi to do wniosku, że niestosowanie się do zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawo- du lub prowadzenia działalności albo prowadzenia pojazdów winno się w każdym przypadku wiązać z orzeczeniem wydanym przez sąd, i nie jest uzależnione od materialnoprawnej podstawy, na której orzeczono wymie- nione w art. 244 k.k. zakazy. Dopatrując się wobec tego sprzeczności pomiędzy stanowiskiem doktryny i niejednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego, Sąd Okręgo- wy w Ł., uznał, że wyłoniło się w przedmiotowej sprawie zagadnienie praw- ne wymagające zasadniczej wykładni ustawy, odzwierciedlające się w przytoczonym już poprzednio pytaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie prawne, które zostało przedstawione Sądowi Najwyż- szemu do rozstrzygnięcia dotyczące tego, czy „określone w art. 244 k.k. zakazy odnosić należy jedynie do orzeczonego środka karnego wskazane- go w art. 39 pkt 2 k.k., czy też wymieniony przepis kodeksu karnego należy rozpatrywać jedynie przez pryzmat organu orzekającego te zakazy”, zosta- ło już właściwie w orzecznictwie rozstrzygnięte a sposób jego rozstrzygnię- cia nie budzi w doktrynie sporów. W uchwale z dnia 22 marca 1994 r. (I KZP 3/94, OSNKW 1994, z. 5-6, poz. 29) Sąd Najwyższy, co prawda na gruncie art. 259 k.k. z 1969 r. (art. 244 k.k. z 1997 r. ma jednak treść iden- tyczną), wskazał że przepis ten „nie nawiązuje ani do zakazu orzeczonego jako kara dodatkowa za popełnienie przestępstwa (art. 38 pkt 3 i 4 k.k. oraz art. 42 i 43 k.k.), ani do zakazu orzeczonego jako kara dodatkowa za po- pełnienie wykroczenia (art. 28 § l pkt l i 2 k.w. oraz przepisy szczególne, przewidujące stosowanie kar zakazu), ani też do zakazu orzeczonego tytu- łem środka zabezpieczającego (art. 103 § l i 2 k.k. oraz art. 42 i 43 k.k.), 5 obejmując wszystkie przypadki niezastosowania się (...) do orzeczonego przez sąd zakazu ...” skoro w swej istocie chroni prawidłowe funkcjono- wanie organów wymiaru sprawiedliwości i w konsekwencji objęte są nim wszystkie przypadki nierespektowania orzeczenia sądu o zakazie. W każ- dym razie w powołanej uchwale wprost wyjaśnione zostało, że zakazy wy- mienione w art. 244 k.k. są przedmiotem ochrony tego przepisu zawsze wtedy, gdy zostaną orzeczone przez Sąd niezależnie od tego, czy mate- rialną podstawę orzeczenia zakazu stanowiło popełnienie przestępstwa czy wykroczenia, jak również niezależnie od tego, czy w przypadku popełnienia czynu zabronionego stypizowanego w kodeksie karnym, zakaz orzeczony został jako kara dodatkowa (obecnie środek karny), czy też tytułem środka zabezpieczającego (powyższe stwierdzenie w równym stopniu należy od- nosić do środka karnego wskazanego w art. 276 k.p.k., gdy został on za- stosowany przez sąd), a zatem używając formuły zawartej w pytaniu praw- nym, należy je postrzegać „przez pryzmat organu orzekającego te zakazy”. Rzecz jasna, Sąd Najwyższy nie zajmował się tu kwestią wykładni pojęcia „zakaz prowadzenia działalności”, a w szczególności jego relacji do orzekanego tytułem środka karnego zakazu „prowadzenia określonej dzia- łalności gospodarczej”. Natomiast, jeśli wniknąć w istotę pytania Sądu Okręgowego w Ł., i w część motywacyjną postanowienia formułującego to pytanie, należy stwierdzić, że sądowi odwoławczemu w istocie nie chodzi o to czy przepis art. 244 k.k. wiąże penalizację nierespektowania wymienio- nych w nim zakazów wyłącznie z podstawą materialnoprawną orzeczenia tego zakazu, lecz właśnie o zakres znaczeniowy pojęcia „zakaz prowadze- nia działalności” użytego w tym przepisie oraz o jego relację do pojęcia „zakaz prowadzenia (...) działalności gospodarczej” orzekanego jako środ- ka karnego. Kwestia ta rzeczywiście rodzi pewne trudności interpretacyjne. 6 Wykładnia językowa nadaje pojęciu „działalność” następujące zna- czenie: działalność, to szereg zachowań podejmowanych przez człowieka lub grupę ludzi, które nakierowane są na osiągnięcie jakiegoś celu („to ze- spół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu, zakresie, czynny udział w czymś, działanie, praca” – por. E. Soból (red.) „Nowy słownik języ- ka polskiego", Warszawa 2002,s. 170). Natomiast działalność gospodar- cza, w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) to wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, bu- dowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja za- sobów naturalnych (art. 2 ust. l). Jasne jest zatem, iż w sensie językowym pojęcie „działalność” tworzy zbiór obejmujący znacznie więcej zachowań człowieka niż pojęcie „działalność gospodarcza”. Kodeks karny z 1969 roku w art. 38 pkt 3 in fine wprowadził karę do- datkową zakazu prowadzenia określonej działalności, przykładowo wymie- niając w art. 42 § 2 (na co wskazuje użycie formuły „w szczególności”), iż może on dotyczyć działalności wytwórczej, przetwórczej, handlowej i usłu- gowej. Jak podkreślano w literaturze, zakaz ten mógł dotyczyć także dzia- łalności innego rodzaju - badawczej, artystycznej itp. (K. Buchała: Prawo karne materialne, Warszawa 1980, s. 539). W tym kontekście treść art. 259 tego Kodeksu nie rodziła wątpliwości, gdy określała odpowiedzialność kar- ną osoby, wobec której orzeczony został przez sąd zakaz „prowadzenia działalności”. Kodeks karny z 1997 r. wprowadził środek karny zakazu „prowadze- nia określonej działalności gospodarczej” (art. 39 pkt. 2 w zw. z art. 41 § 2 k.k.), ale znamiona przestępstwa „niestosowania się do zakazu” określił (w art. 244) analogicznie jak w Kodeksie karnym z 1969 r. (w art. 259). Zakładając zatem racjonalność działania ustawodawczego, nakazu- jącą przecież przyjąć, że jest to celowy zabieg zmierzający do penalizacji 7 nierespektowania orzekanych przez sąd zakazów prowadzenia działalności w ogóle, a nie tylko prowadzenia działalności gospodarczej, należałoby opowiedzieć się za szeroką wykładnią art. 244 k.k., bowiem mowa jest w nim nie o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, ale o zakazie prowadzenia działalności bez jej bliższego określenia (to wskazuje, że ustawodawca zmierzał do objęcia penalizacją nie tylko sprawców naruszeń zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, który to zakaz został orzeczony w ramach środka karnego, ale również sprawców naru- szeń innych, orzekanych przez sądy zakazów). Przekonuje o trafności ta- kiego stanowiska to, że wymienione w art. 244 k.k. zakazy (zakaz zajmo- wania stanowiska, wykonywania zawodu i prowadzenia pojazdów) określo- no identycznie jak w art. 39 k.k z 1997 r. i nie budzi wątpliwości, iż mowa jest o zakazach orzekanych tytułem środka karnego, a jedynie zakaz „pro- wadzenia działalności” ujęto szerzej niż w tym przepisie (por. T. Jasiński: Skutki naruszenia zakazu z art. 172 ust. l prawa upadłościowego. Zagad- nienia wybrane, PPH 2000, Nr 10, s. 31). Jeżeli, wedle intencji ustawodawcy, przedmiotem ochrony normy z art. 244 k.k. jest szeroko rozumiane dobro wymiaru sprawiedliwości, to uznać trzeba, iż penalizowane jest także nierespektowanie zakazu prowa- dzenia działalności orzekane na podstawie przepisów prawa cywilnego lub administracyjnego w toku właściwego postępowania (cywilnego lub admini- stracyjnego). W tych przypadkach niekiedy orzekane są nakazy niepodej- mowania określonych zachowań. Należy zatem zaznaczyć, iż zakaz (pro- wadzenia) działalności oznacza zabronienie komuś podejmowania okre- ślonych działań, zachowań, które składają się na ową działalność w okre- sie, na który został orzeczony (A. Marek: Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa 1997, s. 273). Nie wydaje się konieczne, aby zakaz ten wyrażony był od strony negatywnej. Wydaje się, że dopuszczalne jest tak- że sformułowanie zakazu od strony pozytywnej w postaci nakazu po- 8 wstrzymywania się od określonej działalności czy zachowań. Takie ukształ- towanie zakazu nie jest także obce historii polskiego prawa karnego. Ana- logiczne rozwiązanie w zakresie formułowania zakazu znane było Kodek- sowi karnemu z 1932 roku. W art. 44 pkt c tego Kodeksu ujęta została kara dodatkowa w postaci utraty prawa wykonywania zawodu, która – co do istoty – odpowiada środkowi karnemu zakazu wykonywania zawodu, okre- ślonemu w art. 39 pkt 2 k.k. Podsumowując: przedmiotem ochrony przepisu z art. 244 k.k. jest orzeczenie każdego sądu (cywilnego, administracyjnego lub karnego), za- wierające zakaz określonej w nim działalności, także innej niż gospodar- cza. Wprawdzie w dotychczasowym piśmiennictwie prawa karnego wska- zuje się, iż prawnokarną ochroną art. 244 k.k. objęto zakazy przewidziane w k.k., odwołując się przede wszystkim do środków karnych (por. J. Bafia, K. Mioduski, M. Siewierski: Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. II, Warszawa 1987, s. 438; G. Bogdan, K. Buchała, Z. Ćwiąkalski, M. Dą- browska – Kardas, P. Kardas, J. Majewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szew- czyk, W. Wróbel, A. Zoll: Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Kraków 1999, s. 850; O. Górniok, S. Hoc, S. M. Przyjemski: Kodeks kara- ny. Komentarz, t. III. Gdańsk 1999, s. 284; A. Marek: Komentarz do kodek- su karnego. Część szczególna, Warszawa 2000, s. 237; B. Kunicka- Michalska: Przestępstwa przeciwko ochronie informacji i wymiarowi spra- wiedliwości. Rozdział XXX i XXXIII Kodeksu karnego. Komentarz, Warsza- wa 2000, s. 200-203; R. Góral, O. Górniok: Przestępstwa przeciwko insty- tucjom państwowym i wymiarowi sprawiedliwości. Rozdział XXIX i XXX Kodeksu karnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 201), jednak w wymie- nionych komentarzach nie zajmowano się w sposób szczegółowy proble- matyką znaczenia pojęcia „prowadzenie działalności” użytego w tym prze- 9 pisie, zwłaszcza w kontekście jego usytuowania w rozdziale XXX, grupują- cym przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Rozstrzygnięcie tego problemu nie ma jednak wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w postępowaniu odwoławczym. Jak bowiem wynika z akt Sądu Okręgowego w Ł., w sprawie z po- wództwa Ludwika M. – Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w D. przeciwko Józefowi B. – Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw „W.” o naruszenie prawa do znaku towarowego, prawomocnym wyrokiem z dnia 10 września 1999 r.: 1. zakazano Józefowi B., prowadzącemu działalność gospodarczą jako Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw „W.”, naruszania prawa do za- rejestrowanego na rzecz Ludwika M. prowadzącego działalność gospo- darczą jako Zakład Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w D. znaku towarowego „POLONAISE ®” przez zaniechanie: a) nakładania znaku „POLONEZ ®” na produkowany przez pozwanego chrzan tarty, b) wprowadzania do obrotu towarów oznaczonych znakiem „POLONEZ ®”, 2. nakazano pozwanemu usunięcie nałożonego na towary znaku towaro- wego „POLONEZ ®" ze wszystkich towarów znajdujących się w dyspo- zycji pozwanego. Ponieważ przedmiotem przekazania do Sądu Najwyższego może być tylko takie zagadnienie prawne, które wymaga zasadniczej wykładni usta- wy i które wyłoni się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego, powstaje rzeczywiście pytanie (na co zwrócono uwagę we wniosku Prokuratora Ge- neralnego), czy skoro zakazano Józefowi B. naruszania prawa do zareje- strowanego znaku towarowego „Polonaise” przez zaniechanie nakładania tego znaku na produkowany chrzan tarty oraz wprowadzania do obrotu to- warów oznaczonych tym znakiem oraz nakazano mu usunięcie nałożonego 10 na towary tego znaku ze wszystkich towarów znajdujących się w jego dys- pozycji, to zakaz taki jest równoznaczny z „zakazem działalności”?. Art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003, Nr 153, poz. 1503 ze zm.) zezwala na orzeczenie nakazujące zaniechania niedozwolonych działań oraz usu- nięcia ich skutków. Jednak takie orzeczenie nie oznacza zakazu prowa- dzenia działalności. W każdym razie in concreto należy uznać, że skoro zakazano Józefowi B. tylko naruszania prawa do zarejestrowanego znaku towarowego „Polonaise” przez zaniechanie nakładania tego znaku na pro- dukowany chrzan tarty oraz wprowadzania do obrotu towarów oznaczo- nych tym znakiem oraz nakazano mu usunięcie, nałożonego na towary, tego znaku ze wszystkich towarów znajdujących się w jego dyspozycji, to zakaz taki nie jest równoznaczny z zakazem działalności. Zakaz prowa- dzenia działalności, w rozumieniu art. 244 k.k., oznacza zabronienie komuś podejmowania takich działań, które w pełni wyczerpują treść i sensowej działalności w okresie, na który został orzeczony. W wyroku Sądu Okręgo- wego w Ł. zakazano pozwanemu Józefowi B. tylko niektórych, konkretnych działań składających się na prowadzoną przez niego działalność produkcji polegającej na przetwórstwie owoców i warzyw; nie zakazano mu nato- miast prowadzenia działalności w ogóle, a tylko określonego jej sposobu. Przypomnieć trzeba, że przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może w trybie art. 18 powołanej ustawy żądać zaniechania niedozwolonych działań, natomiast nie może domagać się orzeczenia za- kazu prowadzenia prawnie dopuszczalnej, co do rodzaju, działalności go- spodarczej; może więc skutecznie domagać się na podstawie art. 18 cyt. ustawy zaniechania konkretnych, niedozwolonych działań konkurencyj- nych, nie może natomiast żądać likwidacji konkurencyjnego przedsiębior- stwa, a więc zaniechania przez pozwanych wszelkich działań konkurencyj- 11 nych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2 stycznia1996, I ACr 950/95, OSA 1996, z. 6, poz. 26, s. 21). Inaczej rzecz ujmując: skoro Józef B. prowadził działalność gospo- darczą, to zakazanie mu jej prowadzenia jedynie w określonym aspekcie, związanym z ochroną cudzych praw (ochroną znaku towarowego), nie mo- że być utożsamiane z zakazem działalności w rozumieniu art. 244 k.k. Za- kaz „prowadzenia działalności” w stosunku do osoby prowadzącej działal- ność gospodarczą oznacza zakaz prowadzenia takiej działalności w ogóle. Natomiast, jak już wyżej powiedziano, szerokie rozumienie pojęcia „zakaz prowadzenie działalności” użytego w art. 244 k.k. prowadzi do konstatacji, że chodzi o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej orzekanej tytu- łem środka karnego lub z innego tytułu orzeczeniem sądu, a także o zakaz prowadzenia innego rodzaju działalności np. artystycznej, dziennikarskiej, badawczej, medycznej, wynalazczej lub polegającej na pełnieniu funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce han- dlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzy- szeniu (ten ostatni orzekany na podstawie art. 373 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, Dz. U. Nr 60, poz. 535). Przedmiotem ochrony z art. 244 k.k. nie są zatem orzeczenia zawierające jedynie zakazy naruszania czyichś praw (np. związanych z ochroną znaku towarowego lub naruszeniem praw autorskich czy praw patentowych, itp.), lecz nie zawierające zakazu prowadzenia działalności danego rodzaju w ogóle. Dlatego, in concreto słusznie wskazano we wniosku Prokuratora Ge- neralnego, że wyrok Sądu Okręgowego w Ł. nie zawiera zakazu działal- ności, nawet jeśli terminowi temu nadać szerokie znaczenie, na które wskazano we wcześniejszych rozważaniach. Przedmiotem przekazania do Sądu Najwyższego może być tylko ta- kie zagadnienie prawne, które wymaga zasadniczej wykładni ustawy i które 12 wyłoni się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego, zatem gdy usunięcie wątpliwości co do kwestii prawnych jest warunkiem prawidłowego rozstrzy- gnięcia konkretnej sprawy. Inaczej mówiąc, potrzeba wyjaśnienia zagad- nienia prawnego musi wynikać z okoliczności sprawy. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Skoro prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 września 1999 r. nie zawiera orzeczenia „zakazu działalności” w rozumieniu art. 244 k.k. (jakkolwiek by to pojęcie rozumieć; jako tożsame z orzeczeniem zaka- zu prowadzenia działalności gospodarczej tytułem środka karnego, czy szeroko tj. jako zakaz określonej działalności) to, rzecz jasna, dokonanie wykładni tego pojęcia nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy w postępowaniu odwoławczym. W tych warunkach Sąd Najwyższy postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.