III PO 60/04

Wyrok z dnia 16 września 2004 r. III PO 60/04 Rozpoznając odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego o odmowie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia, Sąd Najwyższy dokonuje oceny legalności i zasadności tej decy- zji. Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy z odwołania Jacka T. od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 7 maja 2004 r. [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowi- ska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia, o d d a l i ł odwołanie. U z a s a d n i e n i e Jacek T. pismem z dnia 22 marca 2004 r. wniósł o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że dalsze pozostawanie na stanowisku prokuratora pozwoli na wykorzystanie jego wieloletniego i wszechstronnego doświadczenia zdobytego przy wykonywaniu różnych zajęć prawniczych. Kolegium Prokuratury Apelacyjnej w G. na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. zaopiniowało wniosek jednogłośnie negatywnie, po wysłuchaniu opinii na- czelnika wydziału postępowania sądowego, bezpośredniego przełożonego zaintere- sowanego. Z opinii tej wynika, że prokurator Jacek T. w organach prokuratury podjął pracę z dniem 1 grudnia 2001 r. Z uwagi na jego chorobę (w 2002 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim 310 dni, w 2003 r. - przez 82 dni, a w roku 2004 przez 6 dni) faktycznie przypadające na niego obowiązki służbowe wykonywały inne osoby. 2 Wniosek Jacka T. nie uzyskał także poparcia prokuratora apelacyjnego w G., z uwagi na to, iż „ nie zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiłyby po- wierzenie obowiązków prokuratora Jacka T. innemu prokuratorowi a ponadto nie wy- różnia się on szczególnymi umiejętnościami, które przemawiałyby za przedłużeniem okresu zatrudnienia.” Prokurator Generalny decyzją z dnia 7 maja 2004 r. [...] nie wyraził zgod na dalsze zajmowanie przez prokuratora Jacka T. stanowiska prokuratora po dniu 25 września 2004 r. po ukończeniu 65 roku życia; jako podstawę prawną decyzji wska- zał przepis art. 69 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206) W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w aktualnym stanie prawnym proku- rator przechodzi w stan spoczynku z chwilą ukończenia 65 roku życia, chyba że Pro- kurator Generalny, na wniosek zainteresowanego prokuratora, wyrazi zgodę na dal- sze zajmowanie przez niego stanowiska, nie dłużej niż do ukończenia 70 roku życia. Jest to zasada ustawowa, a ewentualne wyrażenie zgody przez Prokuratora Gene- ralnego na zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 lat ma charakter fakultatywny i jest uzależnione od całokształtu okoliczności, a więc zarówno przesła- nek obiektywnych, jak i subiektywnych dotyczących konkretnego prokuratora. W ocenie Prokuratora Generalnego, w niniejszej sprawie nie są spełnione przesłanki subiektywne, bowiem aktualnie dobry stan zdrowia prokuratora Jacka T., w sytuacji gdy od początku swojej pracy w prokuraturze przebywał przez okres 398 dni na zwolnieniu lekarskim, nie może wykluczać dalszej absencji z uwagi na wiek prokuratora i przebytą chorobę. Argument, że dalsze zatrudnienie pozwoli wykorzy- stać wieloletnie i wszechstronne doświadczenie posiadane przez prokuratora, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności dotyczących absencji chorobowej, nie może być - zdaniem Prokuratora Generalnego - uznany za wystarczający i przeko- nywający za dalszym zatrudnieniem Jacka T. na stanowisku prokuratora, po ukoń- czeniu przez niego 65 roku życia. Nie są też spełnione przesłanki obiektywne „z uwagi na zajęte w tym przedmiocie stanowisko prokuratora apelacyjnego w G.”. W odwołaniu od tej decyzji Jacek T. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy Prokuratorowi Generalnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że zasadniczą przesłanką zaskarżonej decyzji jest to, iż „nie można wyklu- 3 czyć dalszej absencji z uwagi na wiek prokuratora i przebytą chorobę.” Zgadzając się z tym, że stan zdrowia ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wska- zał na to, iż w aktach sprawy jest zaświadczenie lekarskie o jego zdolności do pracy, a zatem stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji jest całkowicie gołosłowne i dowolne. W uzupełnieniu odwołania wskazał, że zaskarżonej decyzji zarzuca narusze- nie prawa materialnego, a to przepisu art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszech- nych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, oraz przepisów postępowa- nia, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to § 20 ust. 1 i 3 rozporządzenia Pre- zydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegóło- wego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, poz. 1725) w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszech- nych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżona odwołaniem decyzja nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale jest decyzją dotyczącą stosunku czynnej służby prokuratora. W szczególności przepisy ustawy o prokuraturze nie zawierają odesłania w sprawach w niej nieuregulowanych do prze- pisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale do ściśle wskazanych przepi- sów Prawa o ustroju sądów powszechnych (art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze), a w dalszej kolejności do przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, a w sprawach nieuregulowanych także w przepisach tej ustawy, do przepisów Kodeksu pracy (art. 118 ustawy o prokuraturze). Zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, prokurator przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że Prokurator Generalny na wniosek zainteresowa- nego prokuratora, po zasięgnięciu opinii właściwych prokuratorów przełożonych, wy- razi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej niż do ukończenia przez prokuratora 70 roku życia. Odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego wnosi się za pośrednictwem tego organu do Sądu Najwyższego w terminie miesiąca od jej do- ręczenia prokuratorowi. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym stosuje się od- powiednio przepisy o kasacji, tak jak w analogicznych sprawach dotyczących rozpo- 4 znawania odwołań sędziów od decyzji Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2002 r., III KRS 2/02, OSNAPiUS 2002 nr 21, poz. 535). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r., III AO 25/02 (OSNAPiUS 2004 nr 13 poz. 236), że wykładnia uregulowań zawartych w art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych wskazuje, iż jako regułę należy traktować przejście prokuratora w stan spoczynku z dniem ukończenia przez niego 65 roku życia. Możliwość dalszego pełnienia stanowiska prokuratora w czynnej służbie prokuratorskiej jest uzależniona od wyrażenia zgody przez Prokuratora Generalnego, który kieruje się w tym wzglę- dzie opiniami właściwych prokuratorów przełożonych, ale uwzględnia także własne rozeznanie obiektywnych potrzeb służby prokuratorskiej. W judykaturze podkreśla się, że możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora powinna być traktowana jako wyjątek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami mającymi opar- cie w interesie służby lub leżącymi po stronie prokuratora (por. wyrok Sądu Najwyż- szego z dnia 11 grudnia 2002 r., III AO 16/02, dotychczas niepublikowany). Wywa- żenie tych okoliczności zostało pozostawione w gestii Prokuratora Generalnego, do którego należy ostateczne wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska pro- kuratorskiego. Stanowisko takie jest uzasadnione tym, że prokurator wnioskujący o uzyskanie zgody nie ma roszczenia o przedłużenie stosunku czynnej służby proku- ratorskiej, ale w odwołaniu od negatywnej decyzji może podważać legalność lub za- sadność motywów, które doprowadziły do jej podjęcia. Sąd Najwyższy rozpoznając odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego o odmowie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukoń- czeniu 65 roku życia dokonuje pełnej oceny prawidłowości tej decyzji, a zatem za- równo jej legalności jak i celowości (słuszności). Konieczne jest to dla zapewnienia prokuratorowi prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd Naj- wyższy dokonuje wszakże tej oceny w granicach odwołania, a zatem w granicach zarzutów odwołania i ich uzasadnienia. Tymczasem w uzasadnieniu podstaw odwo- łania zarzuca się jedynie to, że stanowisko Prokuratora Generalnego odnośnie do stanu zdrowia skarżącego jest pozbawione podstaw dowodowych, a kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko to nie jest trafne, 5 bowiem jedną z przesłanek odmownej decyzji Prokuratora Generalnego nie było ustalenie, że aktualny stan zdrowia prokuratora Jacka T. uniemożliwia dalsze jego zatrudnienie na stanowisku prokuratora. Przeciwnie, w uzasadnieniu decyzji stwier- dza się wyraźnie, że „aktualnie dobry stan zdrowia prokuratora Jacka T., w sytuacji gdy od początku swojej pracy w prokuraturze przebywał przez okres 398 dni na zwolnieniu lekarskim, nie może wykluczać dalszej absencji z uwagi na wiek proku- ratora i przebytą chorobę.” W sytuacji zatem, gdy Prokurator Generalny nie kwestio- nuje „aktualnie dobrego stanu zdrowia” skarżącego i stan ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, powyższy zarzut nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================