2 Regulaminu Wynagradzania Pracowników Szpitala Rejonowego w O., poprzez ich wadliwą interpretację, polegającą na uznaniu, że zawarte w tych przepisach zasady polityki płacowej pracodawcy nie mają zastosowania przy badaniu prawidłowości indywidualnego wypowiedzenia zmieniającego w zakresie płacy i w konsekwencji ich niezastosowanie podczas gdy wynagrodzenie ustalone wypowiedzeniami zmieniającymi powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy, a w stosunku do pracowników wykonujących jednakową pracę powinno być jednakowe a także podczas gdy niedopuszczalne jest ukształtowanie wynagrodzenia na jednakowym poziomie 1073 zł brutto w stosunku do każdego pracownika „sp zoz-u” niezależnie od jego kwalifikacji i rodzaju wykonywanej pracy, 2) art. 30 § 4 Kodeksu pracy w zw. z art. 4 a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że przyczyna wypowiedzenia w postaci "braku środków finansowych pracodawcy na pokrycie kosztów wypowiadanej podwyżki" jest prawdziwa, podczas gdy wykładnia art. 4 a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania wynagrodzeń wskazuje, że środki finansowe na pokrycie kosztów podwyżki wynikającej z tej ustawy w razie prawidłowej gospodarki i niewydolności finansowej „sp zoz-u” pokrywa system finansów publicznych za pośrednictwem Narodowego Funduszu Zdrowia, a nie pracodawca, 15 3) art. 8 Kodeksu pracy poprzez jego błędną interpretację zakładającą, że "wypowiedzenie zmieniające jest uprawnieniem pracodawcy i skorzystanie z tego uprawnienia nie może być oceniane jako nadużycie prawa", przez co Sąd zakwestionował sens przepisu, bowiem art. 8 k.p. daje możliwość oceny uprawnionych działań pracodawcy/pracownika w kontekście zasad współżycia społecznego a w tymże przypadku działanie pracodawcy naruszyło zasadę godności zawodowej pielęgniarki i położnej, godziwego wynagradzania, lojalności wobec pracownika, 4) art. 45 § 1 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wypowiedzenie warunków płacy naruszyło przepisy o wypowiadaniu umów o pracę przez to, że ukształtowało stosunek pracy w sposób sprzeczny z przepisami prawa pracy tj. art. 13 Kodeksu pracy, art.
78 § 1 Kodeksu pracy oraz § 1 ust. 2 Regulaminu Wynagradzania Pracowników Szpitala Rejonowego w O. oraz w sytuacji gdy podana przyczyna wypowiedzenia nie była prawdziwa i rzeczywista, bowiem środki finansowe na pokrycie kosztów podwyżki w sytuacji w jakiej znalazł się pozwany pokrywa system finansów publicznych. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływa na wynik sprawy: art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 8 k.p. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku podstaw faktycznych dla przyjęcia, że nieuzasadnione było stanowisko Sądu Rejonowego o naruszeniu przez pracodawcę zasad współżycia społecznego, a takie działanie skutkuje niemożnością odtworzenia wywodu sędziowskiego i oceny prawidłowości wyroku. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania, ewentualnie w razie stwierdzenia wyłącznie naruszenia przepisów prawa materialnego o uchylenie wyroku i orzeczenie co do istotny sprawy poprzez oddalenie apelacji strony pozwanej oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Strona pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 16 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Rozważania podniesionych zarzutów należy rozpocząć od zarzutu naruszenia przepisów postępowania: art. 328 § k.p.c. w związku z art.8 k.p. i art. 391 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu skargi twierdzi się, że oceniając (odmiennie niż Sąd Rejonowy) wypowiedzenie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego , Sąd Okręgowy nie przytoczył faktów ani dowodów, na których oparł swój sąd. To zaś wyklucza możliwość analizy, czy Sąd prawidłowo ocenił materiał dowodowy i jaki był tok wywodu Sądu. Jest to zarzut gołosłowny. Sąd Okręgowy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przesłanki, na których oparł swoją ocenę zgodności z zasadami współżycia społecznego dokonanych przez pracodawcę wypowiedzeń warunków płacy. Uzasadnienie tego wątku rozważań należy ocenić jako wystarczające. Jest ono dosyć lakoniczne ale pozwala na odtworzenie rozumowania Sądu. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na konieczność wzięcia pod uwagę nie tylko słusznego interesu pracownika lecz i interesu pracodawcy w aspekcie realizowanych przez niego zadań. Zadania te poddano rozważaniom w poprzednim fragmencie uzasadnienia, podkreślając konieczność uwzględniania interesów pacjentów przy dokonywaniu oceny działania takiego pracodawcy jakim jest szpital. Można twierdzić, że uzasadnienie jest w tym fragmencie niedostatecznie rozbudowane lecz nie ma podstaw do przypisywania tej wadzie istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie jest jasne, jakie szczególne oczekiwania pod adresem uzasadnienia formułuje strona skarżąca zarzucając nieprzytoczenie faktów i dowodów w kontekście rozważanej analizy stosowania art. 8 k.p. Zasady współżycia społecznego stosuje się w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. Zarzucający ich naruszenie winien je sformułować i wskazać w czym wyraża się ich pogwałcenie. Przy niestwierdzeniu ich naruszenia, tak jak to miało miejsce w zaskarżonym wyroku, nie ma potrzeby odwoływania się do szczegółowych dowodów. Wystarczające jest przedstawienie przesłanek takiej konkluzji. Zgodność z zasadami współżycia społecznego lub jej brak stwierdzana jest na podstawie pewnej analizy, nie jest ustalana w taki sposób jak fakty 17 stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i nie podlega takim rygorom jak ustalenia okoliczności faktycznych. Nie można podzielić też zarzutów naruszenia prawa materialnego. Pierwszy z tych zarzutów opiera się na zakwestionowaniu akceptacji takiego obniżenia wynagrodzeń różnych grup pracowników, które doprowadziło do pominięcia różnic w kwalifikacjach pracowników, a także rodzaju wykonywanej pracy, co w ocenie skarżącej jest sprzeczne z art. 78§ 1, art.13, art.
oraz § 1 ust. 2 regulaminu wynagradzania zawierającym powtórzenie zasad określonych w art. 78 § 1 k.p. Zasady sformułowane w przytoczonych przepisach nie mogą stanowić upoważnienia dla sądu do kształtowania płac w zakładzie pracy. Uprawnienie sądu ogranicza się do kontroli wynagrodzenia konkretnego pracownika z tymi zasadami. Nie można postawić generalnej tezy, że obniżenie wynagrodzeń powodujące niekorzystne (zdaniem powódek) ukształtowanie różnic między poszczególnymi grupami pracowników, stanowi pogwałcenie zasad wyrażonych we wskazanych przepisach ze skutkiem uznania niezgodności z prawem wszystkich wypowiedzeń. Z art. 78 § 1 k.p. i § 1 regulaminu nie można wyprowadzić roszczeń ani też twierdzenia o niezgodności z prawem dokonanego wypowiedzenia warunków płacy konkretnemu pracownikowi. Zasada godziwości wynagrodzenia wynikająca z art. 13 k.p. znalazła swą konkretyzację właśnie w ustaleniu dla pracowników samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej wyższego niż powszechnie obowiązujące wynagrodzenia minimalnego, zatem nie ma podstaw do uznania wynagrodzenia ustalonego co najmniej w tej wysokości za sprzeczne z tym przepisem. Obniżenie wynagrodzeń o kwoty podwyżek wprowadzonych przez art. 4a ustawy o negocjacyjnym kształtowaniu przyrostu przeciętnych wynagrodzeń nie narusza nakazu równego traktowania pracowników w zakresie ich wynagradzania wynikającego z art.
k.p,. Można powiedzieć, że wręcz przeciwnie, jednakowa obniżka wynagrodzeń wszystkim pracownikom respektuje ten nakaz, a w każdym razie nie stanowi jego naruszenia doprowadzenie do niewielkich różnic w wynagradzaniu poszczególnych pracowników. Nie można też podzielić przekonania wyrażonego w uzasadnieniu skargi, by wynagrodzenie pielęgniarek musiało być z zasady wyższe niż sanitariuszy, magazynierów i ratowników, tym bardziej, że wskazywane różnice są niewielkie, sięgające około 100 zł. 18 Zaskarżony wyrok nie narusza art. 30§ 4 k.p. w związku z art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń i art. 42 § 1 k.p. przez uznanie przyczyny podanej przez pracodawcę za dostatecznie prawdziwą. O naruszeniu art.30 § 4 k.p. można by mówić, gdyby pracodawca nie wskazał w ogóle przyczyny wypowiedzenia zmieniającego lub uczynił to w sposób niedostatecznie zrozumiały albo ukrywający rzeczywistą motywację podjętego działania. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych okoliczności nie miała miejsca. Uzasadnienie tego zarzutu jest w istocie takie samo, jakie przedstawiono do zarzutu naruszenia art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 42 § 1 k.p. Zarzuty te sprowadzają się do kwestionowania prawdziwości podanej przyczyny wypowiedzenia i jego zasadności w sytuacji, gdy –zdaniem skarżącej- podwyżka wprowadzona na podstawie art. 4a jest finansowana ze środków publicznych a pracodawca może domagać się jej refundacji. Zarzuty te nie są słuszne. Pracodawca będący samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej nie powinien popadać w coraz większe zadłużenie licząc na refundację dokonanej na mocy ustawy podwyżki płac. Art. 4a ustawy z 16 grudnia 1994 r. nie można też rozumieć jako utrwalającego ukształtowany nim stan wynagrodzeń bez żadnej możliwości ich obniżenia w przyszłości. Trzeba natomiast uznać, że dopuszczalność pokrycia ze środków publicznych podwyżek wprowadzonych przez ten przepis obejmuje tylko wskazany w nim okres a nie zwalnia pracodawców od kształtowania wynagrodzeń w zgodzie z powszechnie obowiązującymi zasadami, obejmującymi również respektowanie możliwości finansowych zakładu działającego w sferze publicznej i finansowanego z funduszy publicznych. Prawdziwość podanej przyczyny wypowiedzeń i ich zasadność w świetle ustalonej złej kondycji finansowej pracodawcy nie może budzić zastrzeżeń. Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 8 k.p. nie można odmówić racji stanowisku przedstawionemu w skardze, odwołującemu się do odpowiedzialności związanej z wykonywaniem pracy pielęgniarek i położnych i godności tych zawodów. W interesie publicznym leży również należyte wynagradzanie osób wykonujących tak odpowiedzialną i wymagającą poświęcenia pracę. Uwzględnienie tych słusznych postulatów i uwag wymaga rozwiązań systemowych, przekracza ono możliwości pozwanego pracodawcy. Dokonane wypowiedzenia zostały 19 wymuszone zwiększającym się zadłużeniem, jak to wynika z dokonanych ustaleń. Powiększające się zadłużenie stanowi problem nie tylko dla pracodawcy i jego kontrahentów lecz stanowi również zagrożenie dla respektowania konstytucyjnie gwarantowanych praw obywateli do ochrony ich zdrowia. Te wszystkie racje winny być ważone przy dokonywaniu oceny wypowiedzeń w świetle zasad współżycia społecznego. Zdaniem Sądu Najwyższego pozytywna ocena dokonana przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku zasługuje na aprobatę. Nie kłóci się z zasadami współżycia społecznego uwolnienie się przez zadłużonego pracodawcę będącego samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej od narzuconych mu przez ustawodawcę podwyżek płac w sytuacji, gdy winien on dbać o należytą realizację nałożonych na niego zadań o wielkiej społecznej wadze. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.