Sygn. akt VPa 11/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Odelska Sędziowie: SSO Tamara Kulczewska-Miszczak, SSO Danuta Szykut (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Zadrożna Katarzyna po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa A. S. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. o wynagrodzenie na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego IV Wydziału Pracy w C. z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt IV P 159/12 uchyla zaskarżony wyrok, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu IV Wydziałowi Pracy w C. i pozostawia temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego UZASADNIENIE Powód A. S. wniósł przeciwko pozwanej Spółce z o.o. (...) w C. o zapłatę kwoty 36.000 zł tytułem premii. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że zgodnie z postawieniami umowy powodowi za opracowanie analiz finansowych zyskowności produktów i klientów oraz analiz kontrolingowych wszystkich kosztów ponoszonych przez pozwaną Spółkę przysługiwała stosownie do załącznika nr 1 do umowy o pracę premia w wysokości 4.000 zł brutto. Pełnomocnik pozwanego w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz pozwanej spółki kosztów procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi podniósł, iż strona pozwana kwestionuje wykonanie przez powoda zadań, będących przedmiotem premii określonej w umowie o pracę. W pozwie powód nie wykazał, iż wykonał 18 analiz w okresie od września 2010 r. do lutego 2012 r. Pozwana Spółka wypłaciła powodowi premie w wysokości adekwatnej do stopnia realizacji dodatkowych zadań bądź analiz. Działania powoda ograniczyły się do prób przygotowania pełnych analiz. Powód nie potrafił przedstawić pozwanej Spółce co miesiąc kompletnego opracowania spełniającego warunki określone w umowie o pracę. Premie wypłacone powodowi miały w przeważającej mierze charakter uznaniowy i były związane z dodatkowym zaangażowaniem w czynności związane z uruchomieniem nowego systemu księgowego, udziału w projekcie o dotacje unijne itp. Wyrokiem z dnia 03.12.2012 r., w sprawie IV P 159/12, Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy oddalił powództwo A. S. oraz zasądził od niego na rzecz pozwanej (...) Spółki z o.o. w T. kwotę 1.817 zł tytułem kosztów procesu. Z uzasadnienia wyroku wynika, że został on oparty na następujących ustaleniach faktycznych : Powód A. S. był zatrudniony w pozwanej Spółce z o.o. (...) w T. od 16.08.2010 r. do 30.04.2012 r. na stanowisku głównego księgowego. Strony w umowie o pracę z 16.08.2010 r. ustaliły wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 6.000 zł brutto, premię do 4.000 zł brutto według załącznika nr 1 do umowy o pracę. W załączniku nr 1 do umowy o pracę z 7.10.2010 r. strony określiły cele do realizacji tj. przejęcie całego zakresu księgowości wraz z obsługą kadr spółki z biura rachunkowego do 31.12.2010r. (kadry do 30.09.2010r.), wdrożenie księgowe zintegrowanego systemu księgowego w pełni do końca 31.12.2010 r.(kadry do 30.09.2010 r.), ciągłe opracowywanie i aktualizacja narzędzi informatycznych służących do analizy spółki w oparciu o elementy księgowości zarządczej, dotacje unijne-wyszukiwanie, wnioski, obsługa oraz zasady naliczania premii do 4.000 zł brutto tj. opracowanie analiz finansowych zyskowności produktów i klientów comiesięcznym raportowaniem do zarządu-2000 zł brutto, opracowanie analiz kontrolingowych wszystkich kosztów firmy z comiesięcznym raportowaniem do zarządu-2000 zł brutto. W regulaminie wynagradzania pozwanej spółki w pkt. 2.3 jest przewidziane, iż pracodawca określa wysokość między innymi premii uznaniowej w umowie o pracę. Powód podpisał zapoznanie się z regulaminem wynagradzania 29.08.2010 r. Pozwana Spółka wypłaciła powodowi premie brutto w miesiącach : wrześniu 2010 r. 2000 zł, październiku 2010 r. 2520 zł, listopadzie 2010 r. 4000 zł, styczniu 2011 r. 500 zł, marcu 2011 r. 1000 zł, kwietniu 2011 r. 2000 zł, czerwcu 2011 r. 1000 zł, lipcu 2011 r.1200 zł, sierpniu 2011 r. 1200 zł, wrześniu 2011 r. 1600 zł, styczniu 2012 r. 250 zł i lutym 2012 r. 150 zł. Analiza zyskowności wszystkich produktów i klientów miała być przedstawiana raz w miesiącu w formie jednorazowego raportu miesięcznego w postaci pliku Exel, na którą składały się porównanie danych kosztów technicznego wytworzenia poszczególnych produktów z ceną poszczególnych produktów oraz dane o zyskach poszczególnych klientów pozwanej spółki na danych produktach. Analiza kontrolingowa wszystkich kosztów firmy z comiesięcznym raportowaniem do zarządu miała zawierać zestawienie wskaźników i porównań np. sprzedaży do kosztów, strukturę kosztów, porównanie kosztów wynagrodzeń z ogólnymi kosztami. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy uznał, że z uwagi na spór pomiędzy stronami czy premia przewidziana w umowie o pracę i załączniku nr 1 do umowy jest premią uznaniową czy regulaminową, w pierwszej kolejności istotne było ustalenie charakteru premii określonej w umowie i załączniku nr 1 do umowy o pracę z 7.10.2010r . W szczególności czy określona tam premia jest premią regulaminową czy w istocie tzw. premią uznaniową będącą niczym innym jak nagrodą. Wypłata tzw. premii uznaniowej czyli nagrody zależy wyłącznie od swobodnego uznania pracodawcy i nie ma charakteru roszczeniowego. Wypłaty premii regulaminowej można dochodzić przed sądem pracy jeżeli została ona ustalona w umowie o pracę bądź przepisach płacowych a pracownik spełnił obiektywne i sprawdzalne warunki do jej uzyskania. Świadczenie ma charakter uznaniowy tylko wtedy, gdy regulamin wynagradzania nie określa warunków przyznawania świadczenia, albo gdy warunki przyznawania są określone w sposób zbyt ogólny, że uniemożliwiają kontrolę ich spełnienia (vide: Kodeks pracy. Komentarz red. prof. dr hab. Wojciech Muszalski, Rok wydania: 2009, Wydawnictwo: C. H.Beck, Wydanie: 7). W praktyce często występują trudności w odróżnieniu premii od nagrody z uwagi na mało precyzyjne sformułowania przepisów płacowych. Dotyczy to sytuacji, gdy w odniesieniu do jednego świadczenia przewidziano zarówno przesłanki zobiektywizowane, jak i ocenne, przyznając pracodawcy uprawnienia do oceny, czy przyznać to świadczenie. O tym, czy jest to premia czy nagroda, decyduje ilość i znaczenie poszczególnych przesłanek (por.: Kazimierz Jaśkowski, Eliza Maniewska Komentarz do art.78 Kodeksu pracy). W bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że premią jest świadczenie uzależnione od warunków określonych w sposób na tyle konkretny, by ich spełnienie było sprawdzalne i mogło podlegać kontroli, nagrodą zaś jest świadczenie, które pracownik może otrzymać jedynie w zależności od oceny jego pracy przez pracodawcę, oceny dokonywanej według kryteriów niesprawdzalnych i przez to niemożliwych do kontroli (por.: uchwała SN z 10.06.1983 r., III PZP 25/83). Częstokroć strony stosunku pracy ustalają jedynie górną granicę premii, którą może pracownik otrzymać po wypełnieniu zadań uzasadniających jej uzyskanie. Samo przyznanie premii, jak i jej wysokość nie są więc uzależnione tylko od wykonania przez pracownika ustalonych zadań podlegających premiowaniu. Tak ukształtowane premie określa się jako premie o charakterze mieszanym, łączące w sobie zarówno cechy premii regulaminowej jak i premii uznaniowej (tak: prof. Z.Salwa w Prawo Pracy i Ubezpieczeń Społecznych , Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1995, wydanie I str. 178). O klasyfikacji nagrody i premii decydują okoliczności konkretnego przypadku, a nie nazwa (vide: wyr. SN z 7.12.1999 r., I PKN 390/99, OSNAPiUS 2001, Nr 8, poz. 270). Świadczenie nazwane ogólnie premią, z uwagi na wielość i różny charakter przesłanek nabycia może w istocie stanowić dwa rodzaje świadczenia, tj. premię uznaniową i premię regulaminową. Zdaniem Sądu Rejonowego w rozpoznawanej sprawie premia przewidziana w umowie o pracę i załączniku nr 1 do umowy o pracę jest w istocie premią o charakterze mieszanym łączącą w sobie zarówno cechy premii regulaminowej jak i premii uznaniowej. W umowie o pracę z 16.08.2010 r. i załączniku nr 1 do umowy zawartym 7.10.2010 r. z jednej strony określono cele i zadania premiowe do realizacji tj. przejęcie całego zakresu księgowości wraz z obsługą kadr spółki z biura rachunkowego do 31.12.2010r. (kadry do 30.09.2010r.), wdrożenie księgowe zintegrowanego systemu księgowego w pełni do końca 31.12.2010 r. (kadry do 30.09.2010 r.), ciągłe opracowywanie i aktualizacja narzędzi informatycznych służących do analizy spółki w oparciu o elementy księgowości zarządczej, dotacje unijne-wyszukiwanie, wnioski, obsługa oraz opracowanie analiz finansowych zyskowności produktów i klientów comiesięcznym raportowaniem do zarządu i opracowanie analiz kontrolingowych wszystkich kosztów firmy z comiesięcznym raportowaniem do zarządu. Natomiast z drugiej strony uzgodniono jedynie górną granicę premii „do 4.000 zł” i to zarówno w treści samej umowy o pracę jak i załączniku nr 1 do umowy. Więc samo przyznanie powodowi premii jak i jej wysokość nie były uzależnione tylko od wykonania przez pracownika ustalonych zadań podlegających premiowaniu ale i na uznaniowej decyzji pracodawcy określenia wysokości premii. Znamienne jest, iż w trakcie trwania stosunku pracy powodowi była wypłacana premia tylko w niektórych miesiącach i różnych wysokościach, o której decydował wiceprezes zarządu pozwanej spółki (...). W przypadku określenia wysokości premii widełkowo od -do samo przyznanie premii ma charakter deklaratywny, lecz ustalenie jej konkretnego wymiaru ma charakter konstytutywny (por: Kodeks pracy. Komentarz R. M., G. M., R. K., Autor komentarza do dz. TRZECI roz. Ia art. 78: K. R.). Sąd I-ej instancji uznał, że w niniejszej sprawie sporne było też czy powód w ogóle wykonał comiesięczną analizę zyskowności produktów i klientów poza miesiącami wrześniem, październikiem 2010 r. oraz analizę kontrolingową wszystkich kosztów firmy poza przedstawioną w sierpniu 2011 r. , za które to miesiące wypłacono powodowi premie ujęte na listach płac za powyższe miesiące. Ciężar dowodu spełnienia wszystkich przesłanek premiowych stosownie do art. 6 k.c. spoczywał na pełnomocniku powoda. Sam powód w toku postępowania przyznał, iż ostatnią analizę zyskowności produktów i klientów wysłał w miesiącu styczniu 2011 r. za grudzień 2010 r. a później zaprzestał tej analizy. Zatem powód winien wykazać, iż wykonał 2 analizy miesięczne zyskowności wszystkich produktów i klientów za miesiące listopad i grudzień 2010 r. oraz 17 analiz kontrolingowych wszystkich kosztów firmy za okres od września 2010 r. do lipca 2011 r. i od września 2011 do lutego 2012 r. Wśród dołączonych przez stronę powodową do pozwu kserokopii szeregu najrozmaitszych wydruków z danych księgowych, oświadczeń o stanie zobowiązań, wniosków o dofinansowanie z programu unijnego Innowacyjna Gospodarka, prognoz, kosztów samego marketingu, wartości sprzedaży, sprawozdań i prognoz (...), faktur VAT, wniosku o przyznanie nagrody Prezydenta RP, zbiorczych zestawień sprzedaży, wypłat, wydatków wg. kwartałów i wyniku za wrzesień 2011 r., załącznika do harmonogramu rzeczowo-finansowego Projektu (PLN) dla Działania 8.2 POIG- version 1.xls, korespondencji e-mail, sprawozdania do A.Banku brak analizy zyskowności wszystkich produktów i klientów za miesiące listopad i grudzień
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.