← Polska

II CSK 22/07

Sygn. akt II CSK 22/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

§ 1k.p.c., art.

299 w związku z art.

§ 1k.p.c.

oraz art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wszystkie zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Pierwszy z nich jest nietrafny już z tej przyczyny, że art. 241 k.p.c. wyraźnie stanowi o tym, iż Sąd orzekający może zarządzić powtórzenie lub uzupełnienie postępowania dowodowego. Z brzmienia tego przepisu wynika, że Sąd nie ma takiego obowiązku, wbrew twierdzeniom skarżącej, iż „w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy powinien był uzupełnić postępowanie dowodowe". Poza tym nie wiadomo, jak skarżąca postrzega realizację tej powinności przez Sąd. Trudno przecież założyć, że w postępowaniu sądowym Sąd będzie samodzielnie poszukiwać dowodów w celu - jak podała skarżąca - „uzupełnienia postępowania dowodowego o nowe dowody, które jednoznacznie wskazałyby, który stan faktyczny został ustalony właściwie i trafnie". Takie stanowisko, zakładające konieczność każdorazowego ustalenia, jakie konkretnie były okoliczności sprawy, przeczy brzmieniu art. 6 k.c., który dopuszcza możliwość rozstrzygnięcia sporu także wtedy, gdy strona obarczona ciężarem dowodu nie udowodni faktów, z których wywodziła skutki prawne. Drugi zarzut nie może być podzielony, ponieważ z powołanych przepisów (art. 299 w związku z art.

§ 1

k.p.c.) w żadnym razie nie można wywodzić, że -jak podała skarżąca - „Sąd Okręgowy z całą pewnością winien zarządzić i przeprowadzić dowód z przesłuchania stron z urzędu, gdyż nie zostały wyjaśnione 7 bardzo istotne fakty dla niniejszego postępowania". Sąd nie ma obowiązku działania z urzędu, a twierdzenie o powinności takiego działania w postępowaniu gospodarczym, prowadzonym z udziałem podmiotów profesjonalnie zajmujących się działalnością gospodarczą, nie uwzględnia obecnych tendencji w ukształtowaniu kontradyktoryjnego postępowania sądowego. Zgromadzone w sprawie dowody były niewątpliwie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie dowodowe prowadzone zgodnie z treścią przepisów k.p.c. pozwoliło stwierdzić, że powódka wbrew treści art. 6 k.c. nie udowodniła spornych między stronami, a obciążających ją faktów zawarcia umowy z pozwaną i niewykonania tej umowy przez pozwaną (braku zapłaty za dostarczony towar). Rozstrzygnięcie sprawy mogło więc nastąpić już w związku z tym, że powódka nie udowodniła wymienionych faktów, nie było natomiast potrzebne udowodnienie przez pozwaną, że fakty te nie miały miejsca. Mówiąc inaczej, w świetle art. 6 k.c. nie było konieczne wykazanie, że nie doszło do zawarcia umowy. Do rozstrzygnięcia o zasadności żądania pozwu wystarczające było stwierdzenie, że strona powodowa, która z faktów tych wywodziła dla siebie skutki prawne, nie udowodniła, że doszło do zawarcia i niewykonania umowy przez pozwaną. Nietrafne jest zatem stanowisko skarżącej, że „zaskarżone orzeczenie zostało oparte na niewyjaśnionym w pełni stanie faktycznym sprawy". Przeciwnie, postępowanie sądowe dało podstawę do stanowczego wypowiedzenia się, że powódka nie udowodniła spornych okoliczności niezbędnych do uwzględnienia powództwa (faktów w rozumieniu art. 6 k.c.). Różna ocena zasadności żądania pozwu wynika natomiast z tego, że Sąd Okręgowy dokonał poprawnej oceny czynności procesowych, prowadzącej do trafnego wniosku, że okoliczności sporne, a istotne do uwzględnienia powództwa, nie zostały przez skarżącą udowodnione. Uzasadniało to zmianę wyroku Sądu Rejonowego i oddalenie powództwa. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. Z brzmienia tego przepisu nie można wywodzić, że nakłada on na Sąd II instancji obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nietrafne jest zatem twierdzenie skarżącej, że „Sąd II instancji winien również zebrać materiał dowodowy w sprawie, który następnie powinien, wraz z materiałem dowodowym zebranym przez Sąd l instancji, poddać ocenie i dokonać ustalenia stanu faktycznego". Należy 8 w związku z tym zauważyć, że skutek odmiennej oceny zasadności żądania pozwu nie jest, wbrew powtarzanym kilkakrotnie twierdzeniom skarżącej, wynikiem odmiennej oceny dowodów. Sąd II instancji poprawnie określił, które fakty są między stronami sporne, a następnie, kierując się rozkładem ciężaru dowodu, ocenił, że powódka nie udowodniła okoliczności, z których wywodziła dla siebie skutki prawne. Oczekiwanie skarżącej, że Sąd w postępowaniu gospodarczym, dysponując dostatecznymi podstawami do rozstrzygnięcia sprawy, będzie prowadzić z urzędu postępowanie dowodowe, nie uwzględnia ani charakteru postępowania cywilnego w ogólności, ani postępowania w sprawach gospodarczych w szczególności. O dopuszczalności, a nawet konieczności samodzielnej oraz pełnej oceny materiału sprawy przez Sąd II instancji świadczą liczne orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 26 maja 2000 r., l CKN 729/98 (nie publ.), z dnia 26 października 2000 r., II CKN 310/00 (nie publ.), z dnia 8 marca 2001 r., l CKN 1126/98 (nie publ.), z dnia 20 czerwca 2002 r., l CKN 704/00 (nie publ.), z dnia 20 czerwca 2002 r., l CKN 742/00 (nie publ.), z dnia 18 września 2003 r., l CK 96/02 (nie publ.), z dnia 6 listopada 2003 r., II CK 188/02 (nie publ.), z dnia 9 lutego 2005 r., II CK 410/04 (nie publ.), z dnia 5 sierpnia 2005 r., II CK 26/05 (nie publ.). Podkreślenia w związku z tym wymaga, że w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie musiał z przeprowadzonych dowodów wywodzić wniosku, odmiennego od ustaleń Sądu Rejonowego, że nie doszło do zawarcia i wykonania umowy. Wystarczające było dokonanie oceny, że powódka nie udowodniła, iż doszło do zawarcia i niewykonania umowy. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. jc

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.