Sygn. akt III AUa 1312/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Drzymała Sędziowie: SSA Maria Szaroma (spr.) SSA Iwona Łuka-Kliszcz Protokolant: st.sekr.sądowy Monika Ziarko po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku R. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o emeryturę na skutek apelacji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt IV U 15/12 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt III AUa 1312/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 marca 2013 r. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia 25 listopada 2011 r. w ten sposób, że przyznał R. B. emeryturę od dnia 1 października 2011 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że bezspornym w sprawie jest, iż R. B., urodzony (...) na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 26 lat, 1 miesiąc i 22 dni okresu ubezpieczenia, w tym 4 lata, 4 miesiące i 1 dzień okresów pracy w szczególnych warunkach (od 15 października 1979 r. do 14 lutego 1984 r.). Wnioskodawca nie pozostaje w stosunku pracy, nie jest również członkiem OFE. Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie od dnia 15 lutego 1984 r. do dnia 31 października 1994 r. R. B. pracował w Fabryce (...) S.A. w G. na stanowiskach: specjalista ds. energetycznych i instalacyjnych, kierownika robót - koordynatora rozbudowy elektrociepłowni, zastępcy kierownika działu- koordynatora rozbudowy elektrociepłowni, specjalisty ds. inwestycji - stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Od dnia 15 lutego 1984 r. do dnia 31 maja 1985 r. wnioskodawca zatrudniony był na stanowisku specjalisty ds. energetycznych i instalacyjnych i w tym czasie zajmował się przygotowaniem dokumentacji technicznej robót inwestycyjnych i remontowych oraz nadzorem technicznym nad realizacją rzeczową robót wykonywanych w zakresie instalacji i urządzeń energetycznych w Wydziale Elektrociepłowni i w Wydziale Głównego Energetyka. Od 1 czerwca 1985 r. do dnia 31 października 1985 r. pracował na stanowisku kierownika robót - Koordynatora rozbudowy elektrociepłowni, koordynując pracę wykonawców z różnych branż, budowlano - montażowych, instalacyjnych, zaopatrzenia materiałowego w trakcie realizacji inwestycji związanej z rozbudową elektrociepłowni. Wnioskodawca zajmował się nadzorem nad pracą wykonawców inwestycji. W okresie od dnia 1 listopada 1985 r. do dnia 1 kwietnia 1990 r. pracował na stanowisku zastępcy Kierownika Działu - koordynatora rozbudowy elektrociepłowni i zajmował się tak jak poprzednio koordynacją pracy służb technicznych, nadzoru inwestycyjnego, zaopatrzenia materiałowego, wykonawców inwestycji. Od dnia 2 kwietnia 1990 r. do dnia 31 października 1994 r. wnioskodawca pracował na stanowisku specjalisty ds. inwestycji w zakresie energetyki, nadzoru inwestycyjnego nad realizacją rzeczową inwestycji energetycznych, w tym na potrzeby elektrociepłowni, a także inwestycji na wydziałach Fabryki. Przez cały okres zatrudnienia od 15 lutego 1984 r. do dnia 31 października 1994 r. wnioskodawca wykonywał pracę koordynatora robót budowlanych, inwestycyjnych i montażowych, przy czym zmieniały się nazwy jego stanowisk pracy. Czynności te wykonywał w Dziale Inwestycji, który składał się z działu przygotowania dokumentacji, działu zakupów, rozliczeń oraz wykonywania robót. Wnioskodawca nie był pracownikiem biurowym, wszystkie prace wykonywał w terenie na rozbudowywanych obiektach. Do około 1992 r. pracował wyłącznie przy rozbudowie elektrociepłowni, później również przy dobudowie, rozbudowie i remontach na innych obiektach fabryki, tj. kuźni, odlewni, wydziale konstrukcji stalowych, galwanizerni. Jeżeli chodzi o rozbudowę elektrociepłowni, to zajmował się koordynacją pracy między biurem projektowym, wykonawcami i użytkownikiem - elektrociepłownią, która w tym czasie pracowała. Zajmował się on inwestycjami budowlanymi i instalacyjnymi, wycinkowych zakresów obiektu, tj. dokonywał konkretnych obmiarów, aby udzielić stosownych informacji wykonawcy lub pracownikom biura projektowego. Na placu budowy pracowało kilku wykonawców jednocześnie, których to pracę koordynował. Na bieżąco dokonywał pomiarów i prowadził notatki urzędowe. Wnioskodawca otrzymywał harmonogram realizacji robót, a następnie sprawdzał zgodność jego realizacji z postępem prac, ilość robót i stan techniczny, dokonywał częściowych odbiorów robót, dopuszczał kolejną branżę do dalszych prac (nie było wówczas wymogu nadzoru budowlanego, prowadzonego przez inspektora nadzoru). Wnioskodawca przez cały dzień przebywał na budowie dozorując w/w prace i czyniąc stosowne uzgodnienia z wykonawcami, biurem projektowym i użytkownikiem. Korzystał też z tzw. „mistrzówki” przy elektrociepłowni, gdzie mógł zjeść śniadanie czy skorzystać z telefonu. Podczas rozbudowy elektrociepłowni wnioskodawca koordynował wszelkie prace budowlane, np. prace związane z wykopami, roboty wodno- kanalizacyjne, budowa rurociągów, prace zbrojarsko-betoniarskie, prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości, prace malarskie na wysokości, prace dekarskie, prace spawalnicze, montaż urządzeń technologicznych np. kotłów, orurowania, montaż taśmociągów. W tym czasie wnioskodawca cały czas przebywał na budowie, na terenie elektrociepłowni. Wszyscy pracownicy zatrudnieni w elektrociepłowni (za wyjątkiem personelu administracyjnego) pracowali w warunkach szczególnych, m.in. palacze, maszyniści, operatorzy odżużlania. W elektrociepłowni panowało duże zapylenie, opary dwutlenku siarki, tlenku azotu, bardzo wysoka temperatura. Stanowisko kierownicze (zastępca kierownika działu), które zajmował wnioskodawca w latach 1985-1990 nie miało wpływu na charakter jego pracy, albowiem zakres jego obowiązków był przez cały czas taki sam - jako koordynator rozbudowy elektrociepłowni nie pracował w biurze ale w terenie. W razie nieobecności kierownika odwołujący go zastępował (co zdarzało się rzadko). Zastępstwa sprowadzały się do udzielania urlopów lub informowania przełożonych o postępach prac. W latach 1992-1993 zakres prac przy rozbudowie elektrociepłowni stopniowo się zmniejszał, wobec czego kierownictwo fabryki przydzieliło wnioskodawcy dodatkowo koordynację zadań inwestycyjnych na innych wydziałach fabryki. Prowadził on koordynację i nadzór prac związanych z modernizacją galwanizerni. Prace te polegały na wymianie wanien galwanicznych (w tym wymiana rur, posadzek). Wnioskodawca nadzorował również prace na wydziale konstrukcji stalowych (montaż nowych urządzeń na stanowiskach spawalniczych lub wymiana starych urządzeń na nowe, wymiana suwnic, obrabiarek). Na wydziale kuźni R. B. nadzorował prace związane z instalacją nowych pieców grzewczych oraz montażem chłodni wentylatorowej, remontem młota pneumatycznego. Z kolei na wydziale odlewni żeliwa wnioskodawca nadzorował prace przy montażu żeliwiaków (pieców służących do topienia żeliwa), montażu pieca indukcyjnego. Nadzór i koordynacja wymienionych prac wymagały obecności wnioskodawcy na wszystkich w/w wydziałach. Wszyscy pracownicy produkcyjni zatrudnieni w wydziałach galwanizerni, kuźni, konstrukcji stalowych i odlewni pracowali w warunkach szczególnych. Razem z wnioskodawcą w Fabryce (...) pracował J. W. zatrudniony w okresie od 1 października 1980 r. do 14 maja 1997 r., jako szef inwestycji. J. W. kierował grupą specjalistów ok. 40 osób, która zajmowała się inwestycjami, remontami i nadzorem nad tymi pracami (był przełożonym wnioskodawcy). Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pracodawca wnioskodawcy tj. Fabryka (...) w G. poprawnie zakwalifikowała okres od dnia 15 lutego 1984 r. do dnia 31 października 1994 r. jako pracę w warunkach szczególnych (wykaz A działu XIV poz. 24 stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43, i późn. zm.)). Wnioskodawca bowiem stale i w pełnym wymiarze czasu pracy sprawował dozór inżynieryjno- techniczny na wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane były prace w warunkach szczególnych. Wnioskodawca dozorował szereg prac budowlano-montażowych i budowlano-remontowych, na oddziałach będących w ruchu (tj. elektrociepłownia oraz wydziały Fabryki (...), tj. galwanizernia, kuźnia, konstrukcji stalowych, odlewnia). Sąd I instancji powołując się na art. 27, art. 32 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz przepisy cyt. rozporządzenia uznał, że wnioskodawca spełnia wszystkie wymagane warunki do przyznania emerytury. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 477 14 § 2 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy wnosząc o jego zmianę i oddalenie odwołania. Strona skarżąca zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zakwestionowano stanowisko Sądu I instancji jakoby zeznania świadków, potwierdzały, iż wnioskodawca w okresie od 15 lutego 1984 r. do 31 października 1994 r., wykonywał pracę koordynatora robót budowlanych, inwestycyjnych i montażowych. Czynności te wnioskodawca wykonywał w Dziale Inwestycji, który składał się z działu przygotowania dokumentacji, działu zakupów, rozliczeń oraz wykonywania robót. Pracując przy rozbudowie elektrociepłowni wnioskodawca zajmował się koordynacją prac między biurem projektowym, wykonawcami i użytkownikiem czyli elektrociepłownią. Dokonywał zatem konkretnych pomiarów, prowadził notatki urzędowe, porównywał postępy prac z harmonogramem realizacji robót, a także sprawdzał ilość robót i stan techniczny, dokonywał częściowych odbiorów robót i dopuszczał kolejną branże do dalszych prac. Po 1992r. wnioskodawca pracował również przy rozbudowie i remontach innych obiektów fabryki tj. kuźni, odlewni , galwanizerni oraz wydziału konstrukcji stalowych. W tym stanie rzeczy praca wnioskodawcy w przeważającej części polegała na koordynowaniu robót w rozbudowywanym czy remontowanym wydziale co nie jest równoznaczne z wykonywaniem czynności kontrolnych bądź nadzorczych. Czynności polegające na koordynowaniu robót nie odpowiadają więc przedmiotowo zakresowi obowiązków ujętych pod poz. 24 działu XIV wykazu A cyt. rozporządzenia, a nawet gdyby takie czynności wymienione pod powyższą pozycją się zdarzyły to trudno przyjąć, że były one wykonywane stale w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, nadto, że nie można za pracę w szczególnych warunkach uznać czynności wykonywanych przez wnioskodawcę w elektrociepłowni i innych wydziałach fabryki np. kuźni czy odlewni tylko dlatego, że były one wykonywane bezpośrednio na hali produkcyjnej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.01.2008 r., sygn. akt I UK 192/07). W odpowiedzi na apelację wnioskodawca podniósł, że organ rentowy nie wnosi nic istotnego. ZUS kwestionuje stanowisko Sądu przyjmując inną nie zgodną ze stanem faktycznym interpretację faktów. Organ rentowy błędnie przyjął, iż praca koordynatora robót nie jest równoznaczna z wykonywaniem czynności nadzoru czy kontroli, o czym świadczy wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego. W świetle powyższego wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji ZUS jako bezzasadnej i utrzymanie wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydział z dnia 5 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki uprawniające go do otrzymania emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w szczególności czy legitymuje się co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 184 ust. 1 cyt, ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.