k.p.c., postanawiających, że sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę nieopłaconą, a Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. Przepis § 2 w obecnym brzmieniu został wprowadzony przez art. 126 pkt 20 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.05.167.1398) z dniem 2 marca 2006 r. Okoliczność ta ma znaczenie dla jego wykładni ze względu na to, że art. 126 w pkcie 12 wprowadził inne przepisy, tj. art. 1303 § 1 i 2 k.p.c. regulujące to samo zagadnienie. Według art. 1302 § 3 wprowadzonego przez wymienioną ustawę skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego i rzecznika patentowego bez uiszczenia opłaty stosunkowej (takiej jak w rozpoznawanej sprawie) podlega odrzuceniu i przepis ten stosuje się odpowiednio do pism, których odpisu nie wysłano innym stronom (art. 1303 § 1 k.p.c.). Jeżeli obowiązek uzupełnienia opłaty powstał po wysłaniu odpisu innym stronom, zgodnie z art. 1303 § 3 k.p.c. Są w razie bezskutecznego upływu terminu - prowadzi sprawę bez wstrzymywania biegu postępowania, a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu. Z przytoczonych przepisów wynika istnienie dwóch odmiennych reguł postępowania, pierwszej wynikającej z art. 1303 § 3 k.p.c. nakazującej prowadzenie postępowania aż do zakończenia sprawy w instancji i orzeczenia o obowiązku uiszczenia opłaty oraz drugiej, wynikającej z art. 3986 §
nakazującej odrzucenie skargi kasacyjnej, co skutkowałoby brakiem obowiązku obciążania strony kosztami sądowymi, gdyż nie pobiera się opłaty od skargi odrzuconej z powodu nie uiszczenia tejże opłaty w terminie. Sąd Najwyższy opowiada się za 5 odrzuceniem w omawianym przypadku skargi kasacyjnej. Przemawiają za tym argumenty z wykładni systemowej i funkcjonalnej, stosowanej, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do pewnych konkluzji. Wymieniony przepis dotyczy wyłącznie skargi kasacyjnej w przeciwieństwie do art. 1303 § 2 k.p.c. odnoszącego się do wszelkich pism, jest więc przepisem szczególnym. Wyrażenie ustawowe o zakończeniu przez sąd sprawy w instancji nie odnosi się do Sądu Najwyższego jako kasacyjnego, ponieważ konstrukcja skargi kasacyjnej jako środka zaskarżania prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji (arg. z art. 3981 § 1 k.p.c.) wskazuje, że na użytek tego postępowania ustawa wyróżnia dwie instancje, których współdziałanie w jednej sprawie jest powiązane środkiem odwoławczym. Gdyby Sąd Najwyższy w omawianym zakresie pełnił funkcje kolejnej ”instancji” zbędna byłaby regulacja zawarta w art. 3986 §
39821 k.p.c.). Nie można również pominąć formalizmu przepisów o postępowaniu kasacyjnym i przymusu zastępstwa stron przez kwalifikowanych pełnomocników, pozwalających na podejmowanie odpowiedzialnych decyzji odnośnie do skutków nieuiszczenia opłaty sądowej należnej wskutek świadomego podania nieprawdziwych okoliczności przy ubieganiu się o zwolnienie od kosztów sądowych. Byłoby niezrozumiałe, gdyby strona w takim wypadku korzystała z przywileju swoistego odroczenia obowiązku uiszczenia opłaty. Przytoczone względy uzasadniają odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Strona pozwana reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata wniosła odpowiedź na skargę domagając się odmowy jej przyjęcia albo oddalenia, a ostatecznie odrzucenia i zasądzenia kosztów procesu. Mając na względzie wartość przedmiotu zaskarżenia należało zgodnie ze stosowanymi odpowiednio przepisami o kosztach procesu (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (§ 6 pkt 7), zasądzić od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu. 6
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.