- polegającą na uznaniu, że istot- nym kryterium równego traktowania przy nawiązaniu stosunku pracy w służbie cywil- nej nie jest zakończenie służby przygotowawczej z wynikiem pozytywnym, lecz fakt negatywnej oceny zachowania pracownika po zakończeniu służby przygotowawczej, a w konsekwencji, błędny wniosek, iż w ustalonym stanie faktycznym nie doszło do dyskryminacji skarżącej w zakresie nawiązania stosunku pracy, spowodowanego jej przynależnością związkową; 3) w przypadku przyjęcia przez Sąd Najwyższy, że za- kończenie służby przygotowawczej z wynikiem pozytywnym nie jest wyznaczonym ustawą wiążącym kryterium równego traktowania w zakresie nawiązania stosunku 8 pracy w służbie cywilnej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony - błędną wykładnię art.
pkt 1 k.p., w szczególności przekroczenie granic klauzuli generalnej „obiektywnych powodów" – prowadząca do uznania, iż w ustalonym sta- nie faktycznym nie doszło do arbitralnego i nieproporcjonalnego zróżnicowania sytu- acji skarżącej w zakresie nawiązania stosunku pracy w służbie cywilnej - stanowią- cego dyskryminację ze względu na pełnioną przez nią funkcję przewodniczącej or- ganizacji związkowej. Opierając skargę na takich podstawach, powódka wniosła o uchylenie zaskar- żonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zobowiązanie po- zwanej do nawiązania z powódką stosunku pracy na podstawie umowy na czas nie- określony z dniem 1 stycznia 2005 r., z przyznaniem wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy wraz z ustawowymi odsetkami oraz przyznanie odszkodo- wania za dyskryminację ze względu na przynależność związkową w kwocie 3.000 zł, albo przyznanie odszkodowania za dyskryminację ze względu na działalność związ- kową w służbie publicznej w kwocie 50.000 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zagadnienie, czy na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy o służbie cywil- nej dla pracownika służby cywilnej z pozytywnym wynikiem kończącego służbę przy- gotowawczą, powstaje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony, jest niejednolicie interpretowane w doktrynie. Poglądy opowiadające się „za” i „przeciw” pozostają w ilościowej równowadze. Skarżąca za prawidłową uznając interpretację, prowadząca do stanowiska o powstawaniu rosz- czenia o nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony; jednocześnie wyraziła pogląd, że przyjęcie takiego stanowiska prowadzi do wniosku, że nie istniały obiek- tywne powody, którymi mogłaby się kierować pozwana odmawiając zatrudnienia po- wódki. W konsekwencji zaś Sąd jest związany domniemaniem prawnym, iż odmowa nawiązania umowy o pracę na czas nieokreślony stanowi dyskryminację ze względu na przynależność związkową. Według skarżącej, wykładnia językowa art. 25 ust. 5 ustawy o służbie cywilnej wskazuje, iż dyrektor generalny - podejmując decyzję o nawiązaniu umowy o pracę na czas nieokreślony z danym kandydatem - powinien kierować się wyłącznie oceną wyrażoną przez komisję egzaminacyjną. Powodem uzasadniającym ewentualną od- mowę zatrudnienia nie może być zatem odmienna od wyrażonej przez komisję ocena zachowania pracownika. Związanie dyrektora generalnego oceną wyrażoną przez komisję egzaminacyjną, wynika także z umiejscowienia regulacji dotyczącej 9 służby przygotowawczej w akcie prawnym zawierającym przepisy szczególne do przepisów Kodeksu pracy (pragmatyka służbowa). Przepis art. 25 ust. 5 ustawy za- wiera zatem regulację szczególną - modyfikuje określoną w Kodeksie pracy zasadę swobody stron stosunku pracy w nawiązywaniu umów na czas nieokreślony. Skarżąca zwróciła uwagę także na to, że ustawa o służbie cywilnej deklaruje w swym art.1, iż określa zasady dostępu do służby cywilnej w celu zapewnienia za- wodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa (art. 153 Konstytucji). Urzeczywistniać powyższy postulat odnośnie sposobu wykonywania zadań państwa może jedynie cechująca się wysokim poziomem etycz- nym kadra o potwierdzonych kwalifikacjach merytorycznych. W celu sprawdzenia kwalifikacji kandydatów, wprowadzono do ustawy instytucję służby przygotowawczej dla osób podejmujących pracę w służbie cywilnej po raz pierwszy. W celu odbycia służby przygotowawczej kandydaci mogą być zatrudniani wyłącznie na czas określo- ny. Ocena pracownika wyrażana przez komisję egzaminacyjną na zakończenie służby przygotowawczej, uwzględnia opinię opiekuna oraz wyniki uprzedniego wielo- etapowego szkolenia teoretycznego i praktycznego. Fakt znacznego rozbudowania procedury służby przygotowawczej musi prowadzić do wniosku, iż rola dyrektora generalnego w procesie naboru stałej kadry w służbie cywilnej sprowadza się jedynie do roli administratora i organizatora. W uzasadnieniu skargi podkreślono nadto, że dobrem chronionym w art. 60 Konstytucji jest w szczególności przejrzystość i jawność reguł dostępu do służby pu- blicznej. W konsekwencji, ustawa powinna określać kryteria naboru i zwalniania ze służby oraz procedurę podejmowania decyzji w tym zakresie tak, aby wykluczyć wszelką dowolność działania władz publicznych. Zapewnienie zgodności art. 25 ust. 5 ustawy z art. 60 Konstytucji wymaga zatem uznania, iż tylko ocena komisji egzami- nacyjnej kończąca służbę przygotowawczą, stanowi obiektywne kryterium jednako- wego dostępu do służby publicznej. Przyjęcie takiej interpretacji art. 25 ust. 5 jest również niezbędne dla realizacji podstawowych zasad polskiego systemu prawnego, tj. pewności prawa, ochrony prawnie uzasadnionych oczekiwań i praw nabytych, za- sady działania organów państwa na podstawie i w granicach prawa oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Sąd Okręgowy zinterpretował tymczasem przepis art. 25 ust. 5 ustawy jako przepis blankietowy, a interpretacja taka jest oczy- wiście błędna. O ile można bowiem przyjąć, że przepis ten budzi wątpliwości odno- śnie kreowania roszczenia o nawiązanie stosunku pracy (gdyż nie precyzuje jasno 10 związku pomiędzy pozytywną oceną komisji egzaminacyjnej a obowiązkiem nawią- zania umowy), o tyle jest on zupełnie jasny, jeżeli chodzi o wskazanie dyrektorowi generalnemu komisji egzaminacyjnej jako „ciała kolegialnego", wyłącznie uprawnio- nego do dokonywania oceny kandydata do pracy w służbie cywilnej. Zdaniem skar- żącej, Sąd w zasadzie nie dostrzegł żadnej różnicy pomiędzy odmową nawiązania stosunku pracy w sektorze prywatnym a dyskryminacyjną odmową nawiązania sto- sunku pracy w służbie cywilnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono nadto, że nawet w przypadku przyjęcia, iż pozytywny wynik służby przygotowawczej nie ma charakteru wiążącego prawnie, lecz stanowi jedynie element stanu faktycznego w niniejszej sprawie, zarzuty skarżą- cej muszą być uznane za uzasadnione. Według orzecznictwa Trybunału Konstytu- cyjnego, prawo do równego traktowania przez władze publiczne oznacza, iż wszyst- kie podmioty (adresaci norm prawnych) charakteryzujący się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinni być traktowani równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących. Równość wobec prawa zakłada równocześnie ocenę zasadności wyboru takiego a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa; oznacza uznanie tej, a nie innej cechy za istotną, a tym samym za uzasadnioną w regulowanej dziedzinie. Zasada niedyskry- minacji oznacza natomiast zakaz zróżnicowanego traktowania podmiotów znajdują- cych się w takiej samej sytuacji, zwłaszcza jeśli zróżnicowanie to jest dokonywane w sposób arbitralny i nieuzasadniony, z naruszeniem przewidzianej prawem równości. Różnica traktowania stanowi dyskryminację, jeśli nie ma obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia. Zawarte w art. 183b § 1 k.p. pojęcie „obiektywnych powodów" stanowi tzw. klauzulę generalną. Klauzule generalne pozwalają sądom na elastyczne stoso- wanie prawa materialnego w indywidualnych stanach faktycznych. Niemniej jednak, nie ulega wątpliwości, iż klauzule generalne nie pozwalają na dowolność. Nie kwe- stionując ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, należy stwierdzić, iż powódka doznała dyskryminacji ze względu na przynależność związkową, polegają- cej na odmowie nawiązania stosunku pracy na czas nieokreślony. Pozwana zasto- sowała bowiem nieproporcjonalny środek realizowania proklamowanego przez nią celu, tj. formowania korpusu służby cywilnej o wysokich kwalifikacjach i poziomie etycznym. W ocenie skarżącej nie było racjonalnej i uzasadnionej potrzeby, aby nie nawiązywać z nią stosunku pracy na czas nieokreślony w związku z zarzutami tak subiektywnymi, jak dotyczące braków w kulturze osobistej czy konfliktowego cha- 11 rakteru. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, konfliktowość powódki przeja- wiała się jedynie w związku z jej bezkompromisową postawą w toku aktywności związkowej. Zasada stosowania proporcjonalnego środka wymaga, aby tego rodzaju zastrzeżenia do zachowania powódki, zwłaszcza formułowane już po obejmującej całokształt pracy i pozytywnej ocenie komisji egzaminacyjnej, wydanej po 16 miesią- cach pracy, były korygowane w sposób rozsądny, np. w drodze postępowania dyscy- plinarnego. Jak wynika ze stanu faktycznego, pozwana nie wdrożyła w stosunku do powódki jakichkolwiek proporcjonalnych środków, zmierzających do poprawy jej za- chowania (w szczególności nie udzieliła jej żadnych kar - nawet upomnienia bądź nagany) w ciągu całego okresu zatrudnienia. W ocenie skarżącej, całościowe a nie wybiórcze jedynie rozważenie wszyst- kich elementów stanu faktycznego przez Sąd, powinno było więc prowadzić do uznania, iż odmowa nawiązania stosunku pracy z powódką stanowiła przejaw dys- kryminacji ze względu na jej przynależność związkową, a powody, którymi rzekomo kierował się pracodawca, nie zasługują na miano obiektywnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powódki nie ma usprawiedliwionych podstaw. W szczegól- ności brak jest przesłanek do uznania za uzasadniony zarzutu dotyczącego błędnej wykładni art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm., powoływanej dalej jako „u.o.s.c.”), poprzez przyjęcie, iż nie stwarza on po stronie pracownika, który ukończył z pozytywnym wynikiem służbę przygotowawczą, roszczenia o nawiązanie umowy o pracę na czas nieokre- ślony. Przepis ten stanowi, że dyrektor generalny urzędu, na podstawie oceny komi- sji egzaminacyjnej, zawiera z pracownikiem umowę o pracę na czas nieokreślony lub umowę o pracę rozwiązuje. Interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu jedynie reguł wykładni językowej, może prowadzić do wniosku, iż statuuje on obowiązek na- wiązania z osobą kończącą służbę przygotowawczą z wynikiem pozytywnym stosun- ku pracy na czas nieokreślony, ale wbrew twierdzeniom skargi, nie jest to jedyna możliwość odczytania zawartej tam reguły. Równie dobrze może ona bowiem ozna- czać, że jeżeli dyrektor urzędu podejmie decyzję o dalszym zatrudnianiu takiego pra- cownika, obowiązany jest zawrzeć z nim umowę o pracę na czas nieokreślony. W tym sensie przepis określałby więc jedynie rodzaj umowy o pracę, jaka w tej sytuacji 12 powinna być zawarta, decyzję co do nawiązania stosunku pracy pozostawiając w gestii dyrektora. Skoro zaś wykładnia językowa przepisu nie prowadzi do przesą- dzających rezultatów, odwołać się należy do dyrektywy metodologicznej, nakazującej zastosowanie kolejno wszystkich typów interpretacji, poczynając od językowej, po- przez systemową i kończąc na funkcjonalnej. Dokonując tego rodzaju kompleksowej wykładni omawianego przepisu, uwagę zwrócić zaś należy przede wszystkim na to, że w służbie cywilnej powinny być zatrudniane osoby jak najlepiej przygotowane do czekających je zadań i o wysokich kwalifikacjach. Celem służby przygotowawczej jest wyłonienie profesjonalnej kadry urzędniczej, czyli osób, które będą się charakte- ryzowały odpowiednim poziomem wiedzy zawodowej, ale i postawą zgodną z etyką zawodową. Z wszystkimi osobami zatrudnionymi po raz pierwszy w służbie cywilnej obligatoryjnie zawiera się umowy na czas określony, przy czym w czasie trwania tego stosunku pracy mają one obowiązek odbyć służbę przygotowawczą, która ma na celu teoretyczne i praktyczne przygotowanie do należytego wykonywania obowiązków służbowych, a kończy się oceną komisji egzaminacyjnej (art. 25 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 zdanie drugie u.o.s.c.). Nie budzi wątpliwości, iż umowa o pracę za- warta na czas określony w celu odbycia służby przygotowawczej może być rozwią- zana przez pracodawcę przed upływem okresu, na który ją zawarto, bowiem wynika to wprost z treści art. 25 ust 5 u.o.s.c. Za prawidłowe uznane być musi także stano- wisko Sądu drugiej instancji, że wobec braku stosownego uregulowania tej materii w ustawie, umowa taka, jak każda zawarta na czas określony, rozwiązuje się z upły- wem czasu, na jaki została zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 k.p. w związku z art. 7 ust. 1 u.o.s.c.). Przeciwne stanowisko skarżącej nie dość, że nie zawiera wystarczającej motywacji w świetle powyższych przepisów, to dodatkowo jest wewnętrznie sprzeczne. Wszak sama powódka, domagając się uznania, że przepis art. 25 ust. 5 u.o.s.c. stanowi podstawę do nawiązania umowy o pracę na czas nieokreślony, po- twierdza ustanie poprzednio istniejącego między stronami stosunku pracy, przy jed- noczesnym wskazaniu na brak podstaw do dokonania tej czynności przez pracodaw- cę przed upływem okresu, na który umowę zawarto, wobec uzyskania pozytywnej oceny komisji egzaminacyjnej. W takiej zaś sytuacji do rozwiązania umowy o pracę mogło dojść tylko z mocy prawa, wskutek jej ekspiracji. Przepis art. 25 ust. 5 u.o.s.c. nie daje żadnej odpowiedzi na pytanie, jakiego rodzaju powiązanie ma wystąpić pomiędzy oceną komisji egzaminacyjnej a decyzją dyrektora generalnego, tak co do rozwiązania stosunku pracy przed upływem okresu, 13 na który umowę zawarto, jak i nawiązania umowy o pracę na czas nieokreślony. Względy logiczne prowadzą jednak do wniosku, ze negatywna ocena łączy się z rozwiązaniem umowy o pracę, zaś pozytywna - z nawiązaniem stosunku pracy na czas nieokreślony, co nie oznacza jednak obowiązku zawarcia takiej umowy. Zdanie egzaminu przed komisją nie jest bowiem samoistnym zdarzeniem prawnym, którego bezpośrednim skutkiem jest nawiązanie stosunku pracy. Nie zastępuje więc oświad- czenia woli pracodawcy w przedmiocie zawarcia umowy o pracę. Jedną z podstawo- wych zasad prawa pracy jest swoboda nawiązania stosunku pracy, wyrażająca się tym, że nie może dojść do powstania stosunku pracy bez zgodnego oświadczenia woli pracownika i pracodawcy (art. 11 k.p.). Wywodzi się ona z bardziej ogólnej za- sady wolności pracy, polegającej na tym, że każda ze stron stosunku pracy może decydować swobodnie o jego bycie prawym. Pracownik nie może być więc zobowią- zany do pozostawania w zatrudnieniu wbrew swej woli, a pracodawca nie może być zmuszany do zatrudniana pracownika. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 u.o.s.c., dyrektor generalny realizuje w służbie cywilnej politykę personalną, w ramach tego dokonując działań odnoszących się do nawiązania i trwania stosunku pracy oraz czynności związanych z ustaniem stosunku pracy. Służba przygotowawcza ułatwia dyrektorowi generalnemu wyłonienie tych osób, które właściwie i prawidłowo będą wypełniać określone zadania, co jednakże nie zdejmuje z pracodawcy jego podstawowego obowiązku polegającego na właściwym doborze kadr, czyli osób potrafiących spro- stać wymaganiom stawianym przed urzędnikami służby cywilnej, a jednoczenie nie- narażających pracodawcy na straty powstałe wskutek braku odpowiedniego przygo- towania merytorycznego oraz właściwości osobistych. Zatrudniający powinien zatem dokonać wyboru starannie w trosce o to, aby uniknąć zatrudnienia kandydatów, któ- rzy nie dają gwarancji należytego wypełniania celów stawianych przed służbą cywil- ną. Z pewnością istotnym kryterium takiej selekcji jest ocena komisji egzaminacyjnej, ale nie może to być kryterium jedyne. W szczególności za obojętne dla decyzji o za- trudnieniu danej osoby na czas nieokreślony nie mogą być uznane zdarzenia zaszłe już po uzyskaniu pozytywnej oceny komisji i wykazujące u danej osoby brak cech predysponujących ją do korpusu służby cywilnej, jak zdaje się sugerować skarżąca. Stanowiłoby to bowiem zaprzeczenie celu, jaki przyświeca służbie przygotowawczej w postaci wyłonienia urzędników właściwie przygotowanych do wypełniania zadań służby cywilnej i jednoczesnej eliminacji osób nieodpowiadających tym wymaganiom. 14 Kompleksowa wykładnia art. 25 ust. 5 u.o.s.c. prowadzi zatem do wniosków zaprezentowanych przez Sąd Okręgowy, a mianowicie, że przepis ten wyraża jedy- nie kompetencje dyrektora do zawarcia umowy na czas nieokreślony lub rozwiązania umowy dotychczasowej oraz oznacza jego zadanie polegające na konieczności podjęcia określonych rozstrzygnięć po zakończeniu przez daną osobę służby przy- gotowawczej, przy uwzględnieniu oceny komisji jako jednego z kryteriów tego ro- dzaju decyzji. Przepis art. 25 ust. 5 u.o.s.c. nie stanowi zatem materialnoprawnej podstawy roszczenia o nawiązanie stosunku pracy dla pracowników, którzy służbę przygotowawczą ukończyli z wynikiem pozytywnym, wobec czego tego rodzaju za- rzuty skarżącej są nieuprawnione. Przechodząc do zarzutu błędnej wykładni art. 25 ust. 5 u.o.s.c. w związku z art.
- polegającej na uznaniu, że istotnym kryterium równego traktowania przy nawiązaniu stosunku pracy w służbie cywilnej nie jest zakończenie służby przygotowawczej z wynikiem pozytywnym, lecz fakt negatywnej oceny za- chowania pracownika po zakończeniu służby przygotowawczej - stwierdzić należy przede wszystkim, że choć jest on nieco inaczej sformułowany, to w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zmierza do tego samego celu, co zarzut omówiony powyżej. Skarżąca stara się bowiem wykazać, że w ustalonym stanie faktycznym o nawiązaniu z nią stosunku pracy powinna decydować wyłącznie pozytywna ocena komisji egzaminacyjnej, które to stanowisko nie może być zaaprobowane. Jak już wspomniano, decyzja dyrektora generalnego o nawiązaniu stosunku pracy na czas nieokreślony powinna bowiem uwzględniać tak ocenę komisji, jak i zdarzenia zaszłe po zakończeniu służby przygotowawczej egzaminem, jeżeli mają znaczenie dla oceny kompetencji kandydata do korpusu służby cywilnej. Wobec braku w ustawie jakichkolwiek przesłanek, którymi powinien kierować się dyrektor, podejmując indy- widualne decyzje o nawiązaniu stosunków pracy z osobami kończącymi służbę przy- gotowawczą pozytywną oceną komisji, uznać bowiem należy, że w tym zakresie jest on związany jedynie zasadami dotyczącymi ogółu pracowników, a więc równości i zakazu dyskryminacji z uwagi na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość i inne kryteria (art. 112 i art.113 k.p. oraz art. 32 i 33 Konstytucji). Nie narusza tych za- sad dyrektor generalny odmawiający nawiązania stosunku pracy na czas nieokreślo- ny z taką osobą, która po zakończeniu służby przygotowawczej z wynikiem pozytyw- nym dała się poznać jako osoba nie wykazująca chęci prawidłowej współpracy w ze- spole, konfliktowa, negująca polecenia przełożonych i sposobem zachowania niejed- 15 nokrotnie odbiegająca do wymagań stawianych urzędnikom. Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 4 i 7 u.o.s.c., urzędnik korpusu służby cywilnej jest obowiązany w szczególności rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania oraz godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią, zaś w myśl art. 68 ust. 1 tej ustawy, jego powinnością jest również wykonywanie poleceń służbowych przełożonych. Je- żeli zatem osoba pretendująca do tego korpusu nie umie bądź nie chce wywiązywać się z tego rodzaju obowiązków, nie może być uznana za spełniającą warunki kwalifi- kujące ją do takiej służby, co dyrektor generalny nie tylko może, ale powinien zauwa- żyć, podejmując stosowną decyzję co do odmowy dalszego zatrudniania pracownika. Zwrócić przy tym uwagę należy, że z ustaleń faktycznych poczynionych w tej sprawie wynika, iż odmowa nawiązania stosunku pracy z powódką była wynikiem negatywnej oceny jej pracy wynikającej z opisanych powyżej zachowań, nie zaś skutkiem jej działalności związkowej, stąd twierdzenie skarżącej, iż jej konfliktowość przejawiała się jedynie bezkompromisową postawą w toku aktywności związkowej odbiega od ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), wo- bec czego nie może być ono uwzględnione. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że Sąd drugiej instancji naruszył art. 25 ust. 5 u.o.s.c. w związku z art.
pkt 1 k.p., przyjmując naganność zachowania powódki po ukończeniu służby przygotowawczej za dopusz- czalne kryterium odmowy nawiązania z nią stosunku pracy na czas nieokreślony. Nałożenie na pracodawcę bezwzględnego obowiązku dalszego zatrudniania powódki prowadziłoby bowiem w takiej sytuacji do skutków sprzecznych z prawem, czyli wy- maganiami, jakie ustawa o służbie cywilnej stawia członkom tego korpusu. Ostatni z postawionych przez skarżącą zarzutów, odnoszący się do błędnej wykładni art.
„przez przekroczenie klauzuli generalnej „obiektywnych powodów” skutkujące uznaniem, iż w ustalonym stanie faktycznym nie doszło do arbitralnego i nieproporcjonalnego zróżnicowania sytuacji skarżącej w za- kresie nawiązania stosunku pracy w służbie cywilnej, stanowiącego dyskryminację ze względu na pełnioną przez nią funkcję przewodniczącej organizacji związkowej”, tylko pozornie jest sformułowany w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej. W swojej istocie zmierza bowiem bezsprzecznie do podważenia ustaleń faktycznych przyję- tych za podstawę rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji uznał za własne ustalenia Sądu Rejonowego, zgodnie z którymi przyczyny odmowy zatrudnienia na czas nie- określony nie wynikały z faktu przynależności związkowej powódki i jej działalności w 16 związku zawodowym, lecz były konsekwencją konfliktowego zachowania się skarżą- cej w pracy, a także jej skomplikowanego charakteru - krytykowania decyzji przeło- żonych dotyczących konieczności poprawienia przygotowanych przez nią projektów pism, zwlekania z przygotowaniem wersji poprawionych, rzucania ich na biurko przełożonej, pozostawiania na podłodze przed drzwiami gabinetu, odmawiania wy- konania korekty, impulsywnego eksponowania swojej złości, obrażania współpra- cowników, czy też siedzenia z nogami na stole w pomieszczeniu dostępnym intere- santom. Zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, decyzja dyrektora ge- neralnego o tym, ażeby nie zatrudniać powódki na czas nieokreślony wynikała więc z jej nagannego zachowania po zdaniu egzaminu, przejawiającego się w powyżej opi- sanych formach, a zatem w żaden sposób nie łączyła się z działalnością związkową skarżącej. Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W myśl natomiast art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Inaczej mówiąc, niedopuszczalne jest oparcie skargi na podstawie, którą wypełniają takie zarzuty. Skarga kasacyjna powódki w omawianym zakresie jest zaś wyraźnie oparta na podstawie dotyczącej zarzutów w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych w sprawie. Inaczej nie można bowiem ocenić twierdzenia, że doszło do arbitralnego i nieproporcjonalnego zróżnicowania sytuacji skarżącej w zakresie nawiązania stosunku pracy, stanowiącego dyskrymina- cję ze względu na działalność związkową, skoro jednym z podstawowych faktów ustalonych przez Sąd Okręgowy jest naganność zachowania powódki pozostająca bez związku z pełnioną przez nią funkcją przewodniczącej związku zawodowego, która w konsekwencji była przyczyną odmowy nawiązania stosunku pracy. Na od- mienną kwalifikację tego zarzutu nie może w żadnym razie wpłynąć zaś okoliczność, że według skarżącej, pracodawca mógł zastosować łagodniejsze metody przeciw- działania takim jej zachowaniom, które uznawał za naganne (np. w postaci postępo- wania dyscyplinarnego), wobec czego odmowa nawiązania stosunku pracy musiała stanowić reakcję na jej bezkompromisowość w działalności związkowej. Sąd Okrę- gowy poddał bowiem rozważaniom odpowiedniość skutków do przyczyn spornego zachowania się pracodawcy i nie znalazł podstaw do zanegowania jej w jakimkolwiek zakresie. Podważyć to stanowisko mogłoby więc tylko uznanie, że sposób zachowa- nia skarżącej po zdaniu egzaminu przed komisją nie był wystarczającym kryterium 17 negatywnej oceny jej pracy, do czego nie ma jednak żadnych podstaw z przyczyn szczegółowo opisanych przy omawianiu pozostałych zarzutów kasacyjnych. Tym samym, ostatni zarzut skargi kasacyjnej musi być uznany za niedopusz- czalny, ponieważ wbrew wyraźnemu zakazowi ustawowemu w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy, z mocy art. 39814 k.p.c. oraz art. 39821 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.