III RC 920/11 | Europaius

Sygn. akt III RC 920/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR M. B. Protokolant M. Bułat-D. po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Kłodzku na rozprawie sprawy z powództwa B. S. przeciwko A. C. i Z. K. o alimenty oddala powództwo. III RC 920/11 - 1 - UZASADNIENIE Powódka B. S. wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od każdego z pozwanych alimentów w kwocie po 400 zł. miesięcznie. Uzasadniając swoje żądanie podniosła, że od 24 lat jest sparaliżowana od pasa w dół, porusza się na wózku inwalidzkim i ma przyznaną rentę inwalidzką wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie po 873,59 zł. miesięcznie. Ma zasądzone od byłego męża alimenty w kwocie po 400 zł. miesięcznie, lecz środki finansowe jakimi dysponuje nie wystarczają jej na bieżące utrzymanie. Z racji swego stanu zdrowia wymaga leczenia i pomocy osób trzecich, co wiąże się ze znacznymi wydatkami. Leczy się prywatnie u stomatologa i wydatkowała na ten cel 360 zł. Pozwani są dobrze sytuowani, lecz nie interesują się jej sytuacją życiową. W trakcie procesu powódka ograniczyła żądanie pozwu do kwoty po 300 zł. miesięcznie od każdego z pozwanych. Pozwana A. C. wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, samotnie wychowuje dziecko i nie jest w tej sytuacji nie jest w stanie zadośćuczynić swemu obowiązkowi alimentacyjnemu względem powódki nawet w minimalnym zakresie. Podniosła nadto, że nie czuje się zobowiązana do alimentowania matki, gdyż ta nie łożyła na jej utrzymanie w czasie pobierania przez nią nauki. Pozwany Z. K. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że powódka nie wykazała w dostateczny sposób, iż znajduje się w niedostatku. W szczególności podał, że ponosi ona jedynie połowę kosztów utrzymania zajmowanego przez siebie mieszkania, gdyż drugą ich połowę wykłada jej były mąż. Nadto podniósł, iż powódka nie przedstawiła bilansu swoich potrzeb, zaś przedłożony przez nią rachunek fiskalny za usługę stomatologiczną na kwotę 360 zł. nie potwierdza, aby dotyczył on jej osoby. Ma na utrzymaniu własną rodzinę i jego możliwości zarobkowe nie pozwalają na wygospodarowanie środków celem alimentowania powódki. Zarabia 3.222,27 zł. miesięcznie netto i ma na utrzymaniu dwoje dzieci – córkę w wieku 6 lat i syna w wieku 1 roku. Córka uczęszcza do przedszkola za odpłatnością 1.000 – 1.200 zł. miesięcznie, zaś syn pozostaje pod opieką opiekunki, za usługi której odpłatność wynosi 1.500 zł. miesięcznie. Dzieci cierpią na alergię pokarmową i wymagają specjalnego wyżywienia, a nadto córka jest pod stałą opieką lekarza laryngologa i miesięczny koszt jej leczenia wynosi około 270 zł. miesięcznie. Zarówno on, jak i jego żona ponoszą koszty dojazdów do pracy w wysokości po 600 zł. miesięcznie. Koszty utrzymania samochodów związane z opłaceniem ubezpieczenia AC i OC wynoszą rocznie 2.524,18 zł.,co obciąża budżet domowy miesięcznie kwotą 210,34 zł. Opłaca ubezpieczenie na rzecz swoją, żony i córki po 600 zł. miesięcznie, - 2 - opłata za multimedia i telefon wynoszą 110 zł. miesięcznie. Nadto zadłużył się u rodziców żony na cel zakupu większego mieszkania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powódka jest matką pozwanych A. C., ur. (...) w B. i Z. K., ur. (...) w D., pochodzących z jej małżeństwa z T. K.. Dowód : odpisy skrócone aktów urodzenia pozwanych - A. C. / k – 5 / i Z. K. / k – 4 /, zeznania stron Wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 11 października 2002 r. wydanym w sprawie IC 2583/01 orzeczono separację małżeństwa powódki z T. K.. Wyrokiem tym zasądzono od T. K. alimenty na rzecz byłej żony w kwocie po 300 zł. miesięcznie. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 23 października 2003 r. wydanym w sprawie III RC 441/03 oddalono powództwo B. S. / wcześniej K. / przeciwko T. K. o podwyższenie alimentów. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 26 maja 2009 r. wydanym w sprawie IC 2348/08 orzeczono rozwód powódki z T. K. z winy obu stron i zasądzono na rzecz powódki alimenty od byłego męża w kwocie po 400 zł. miesięcznie. Aktualnie przed Sądem Rejonowym w Kłodzku pod sygn. INs 45/12 toczy się między powódką i T. K. postępowanie o podział majątku dorobkowego. Dowód : zeznania powódki, wyrok Sądu Okręgowego w Ś. w sprawie IC 2348/08 / k – 201 /, akta Sądu Rejonowego w Kłodzku w sprawie III RC 441/03 Powódka jest inwalidką pierwszej grupy, całkowicie niezdolną do pracy i wymaga opieki innej osoby. Pobiera rentę inwalidzką w kwocie 940,16 zł. miesięcznie wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym. Ma przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 89,51 zł. miesięcznie. Cierpi na paraliż kończyn dolnych i porusza się na wózku inwalidzkim. Wymaga usług opiekuńczych w zakresie zaspokojenia codziennych potrzeb życiowych, a w szczególności pomocy w utrzymaniu czystości w mieszkaniu i robieniu zakupów. Jest objęta pomocą (...) w K. w formie usług opiekuńczych przez 5 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku po jednej godzinie dzienne. Koszt jednej godziny usług opiekuńczych wynosi 2,49 zł., co w skali miesiąca wynosi około 55 zł. - 3 - Nadto korzysta ze specjalnych zasiłków celowych, gdyż jej dochód przekracza kryterium dochodowe dla osoby gospodarującej samotnie – tzn. kwotę 477 zł. miesięcznie. Mieszka w mieszkaniu spółdzielczym,składającym się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza. W. tego mieszkania jest w dalszym ciągu jej były mąż T. K., który po rozwodzie wyprowadził się. Powódka zajmuje jeden pokój i korzysta ze wspólnych pomieszczeń. Na mocy decyzji Spółdzielni Mieszkaniowej w K. w 2004 r. rozdzielono należności czynszowe powódki i T. K.. Powódka opłaca opłatę eksploatacyjną, fundusz remontowy, zaliczkę na rzecz dostawcy ciepła i pozostałe należności związane z korzystaniem z mieszkania obliczone od 35,04 m 2 i wynoszą one 357,98 zł. miesięcznie / po odliczeniu dodatku mieszkaniowego 268,47 zł. miesięcznie /. W czynszu mieści się zryczałtowana opłata za gaz. W mieszkaniu nie ma osobnych liczników prądu i powódka ponosi w całości koszty energii elektrycznej w kwocie po 86 – 90 zł. co drugi miesiąc. Opłata za telefon stacjonarny wynosi 35 zł., a za telefon komórkowy 50 zł. miesięcznie. Za telewizję cyfrową płaci abonament po 46,50 zł. miesięcznie. Z opłat abonamentu RTV jest zwolniona. Na leki i środki opatrunkowe wydatkuje około 180 zł. miesięcznie, a na pampersy 48,80 zł. miesięcznie. Między nią a byłym mężem toczyły się postępowania cywilne, w których zasądzono od niej na rzecz T. K. wysokie kwoty. Powódka nie pamięta obecnie, o co toczyły się te postępowania, ani jakie zasądzono od niej kwoty. Na cel spłaty tych należności zaciągnęła pożyczki u osób prywatnych i spłaca je po 200 zł. miesięcznie. Wysokość długu wynosi obecnie 7.000 zł. Na wyżywienie wydatkuje 300 – 400 zł. miesięcznie. Posiada samochód osobowy marki F. (...) przystosowany do potrzeb inwalidy. Roczna opłata ubezpieczenia samochodu wynosi 300 zł. Cierpi na paradontozę i z tego powodu leczy się prywatnie u stomatologa. Koszt jednej wizyty wynosi 50 zł. Od byłego męża egzekwuje przez komornika alimenty zasądzone wyrokiem orzekającym separację stron w kwocie po 300 zł. miesięcznie. Nie wniosła o egzekucję alimentów zasądzonych w wyroku rozwodowym po 400 zł. miesięcznie. T. K. płaci dobrowolnie dodatkową kwotę 100 zł. miesięcznie, lecz czyni to nieregularnie i z dużym opóźnieniem. Dowód : zeznania powódki, wywiad (...) w K. / k – 96 – 109 / - w tym : wymiar czynszu / k – 97 /, zaświadczenie o wysokości dodatku mieszkaniowego / k – 98 /, orzeczenie o inwalidztwie / k – 99 /, decyzja rentowa / k – 102 /, odcinki renty / k – 100, k – 128 i k – 152 /, dowody wpłat na rzecz T. K. i (...) w K. / k – 122 – 126 /, dowód zakupu karty telefonicznej - 4 - / k – 129 /, opłata za telefon stacjonarny / k – 130 /, opłata za energię elektryczną / k – 131 /, opłata za usługi opiekuńcze / k – 131 /, faktury zakupu leków / k – 133 – 136, k – 153 – 158 /, karta leczenia stomatologicznego / k – 137 / Pozwana A. C. ma wykształcenie średnie i z zawodu jest technikiem ekonomistą. Do października 2009 r. pracowała jako kierownik marketingu w hotelu (...) '' w K. i zarabiała tam 2.500 zł. miesięcznie netto, jednak pracę tę utraciła na skutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Od dnia 21 października 2009 r. jest zarejestrowana w PUP w K. i do 28 października 2010 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Od dnia 29 października 2010 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Od dnia rejestracji nie przedstawiono jej żadnych propozycji pracy. W okresie od 1 września 2011 r. do 19 marca 2012 r. w PUP w K. nie było żadnych ofert pracy dla osób w zawodzie technik ekonomista lub w branży ekonomicznej na terenie K. i pobliskich miejscowości. W analogicznym okresie były zaledwie dwie oferty pracy dla osób bez kwalifikacji zawodowych, które mogłaby podjąć kobieta / pokojowa i pomoc kuchenna / za wynagrodzeniem 1.700 zł. miesięcznie brutto. Zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym udostępnionym jej z uprzejmości przez osobę prywatną w zamian za opłatę czynszu w kwocie 279 zł. miesięcznie. We własnym zakresie opłaca także energię elektryczną. Gazu w mieszkaniu nie ma. Jest rozwiedziona. Ma na utrzymaniu jedno dziecko w wieku 16 lat pochodzące z małżeństwa. Ojciec tego dziecka ma zasądzone na jego rzecz alimenty w kwocie 300 zł. miesięcznie, lecz alimentów tych nie łoży. Obecnie wspiera ją finansowo były konkubent, z którym rozstała się w maju 2012 r. Dowód : zeznania pozwanej A. C., zaświadczenie PUP w K. z dnia 12.03.2012 r. / k – 42 /, pismo PUP w K. z dnia20.03.2012 r. wraz z załącznikami / k – 54 – 60 / Pozwany Z. K. ma wykształcenie licencjackie w zakresie zarządzania i marketingu. Nadto ma wyuczone zawody elektromechanika pojazdów samochodowych oraz technika finansów i rachunkowości. Jest zatrudniony na czas nieokreślony w firmie (...) Sp. z o.o. we W. na stanowisku sprzedawcy części zamiennych i średnio miesięcznie netto zarabia około 3.220 zł. Innych źródeł dochodu nie posiada. Cierpi na refluks żołądkowy i przewlekłe zapalenie górnych dróg oddechowych. Wydatkuje na swoje leczenie około 80 zł. miesięcznie. Jest ubezpieczony na życie i opłaca z tego tytułu składkę w kwocie po 170 zł. - 5 - miesięcznie. Opłaca dodatkowe ubezpieczenie emerytalne w kwocie po 198,48 zł. miesięcznie. Jest żonaty z M. K.

(1), która jest zatrudniona w (...) Sp. z o.o. we W. na stanowisku kierownika działu obsługi klienta na czas nieokreślony, gdzie średnio miesięcznie netto zarabia około 1.640 zł. Cierpi na alergię pyłkową i wydatkuje na swoje leczenie około 30 zł. miesięcznie. Jest ubezpieczona na życie i opłaca z tego tytułu składkę po 152,21 zł. miesięcznie. Z ich małżeństwa pochodzi dwoje małoletnich dzieci – córkę w wieku 6 lat i syna w wieku 1,5 roku. Córka M. uczęszcza do przedszkola niepublicznego, gdyż nie została zakwalifikowana do przedszkola publicznego. Miesięczna opłata za przedszkole wynosi około 1.200 zł. Często zapada na schorzenia górnych dróg oddechowych i trzeci migdał. Nadto cierpi na alergię pokarmową. Koszt jej leczenia farmakologicznego wynosi w skali miesiąca około 200 zł. Jest leczona prywatnie u laryngologa i alergologa. Do laryngologa pozwany chodzi z córką raz w miesiącu i jedna wizyta kosztuje 150 zł., a do alergologa średnio dwa razy na kwartał i koszt jednej wizyty wynosi 100 zł. Jest ubezpieczona na życie i składka ubezpieczenia płatna co pół roku wynosi 900 zł. Syn pozostaje pod opieką prywatnej opiekunki za odpłatnością 1.600 zł. miesięcznie. Cierpi na alergię pokarmową i wymaga żywienia specjalnym mlekiem, za które odpłatność wynosi 120 zł. miesięcznie. Również pozostaje pod opieką alergologa. Jest leczony prywatnie. Do alergologa pozwany chodzi z synem na wizyty średnio dwa razy na kwartał i koszt jednej wizyty wynosi 100 zł. Dzieci odwożone są do przedszkola i opiekunki zamieszkałej we W. przez żonę pozwanego samochodem. Koszt tych dojazdów wynosi około 600 zł. miesięcznie. Pozwany wraz z żoną wynajmują mieszkanie od firmy, w której jest zatrudniona M. K.

(2)za kwotę 300 zł. miesięcznie. W kwocie tej mieści się również opłata za energię elektryczną. Gazu w tym mieszkaniu nie mają. Opłata za telewizję cyfrową wynosi 54 zł. miesięcznie. Pozwany dysponuje samochodem marki M. rocznik 2004, którego współwłaścicielem jest jego teściowa. Ubezpieczenie tego auta wynosi około 2.000 zł. rocznie. Dojeżdża do pracy samochodem i wydatkuje na paliwo 600 zł. miesięcznie. Żona pozwanego dysponuje samochodem marki V. rocznik 2000 i opłata za ubezpieczenie tego auta wynosi 500 zł. rocznie. Dowód : zeznania pozwanego Z. K., zaświadczenie o jego zarobkach z dnia 7.03.2012 r. / k – 72 /, zaświadczenie o zarobkach jego żony M. O. - K. / k – 145 /, dowody wpłat za przedszkole M. K.

(3)/ k – 75 – 77 /, dowody wpłat na ubezpieczenie emerytalne / k – 73 /, polisa ubezpieczenia rentowego pozwanego / k – 148 odwrót /, dowody wpłat na abonament (...) / k – 74 /, dowód wpłaty 519 zł. - 6 - tytułem ubezpieczenia OC / k – 78 /, dowód wpłaty 1.710 zł. tytułem ubezpieczenia AC / k – 79 /, dowód wpłaty abonamentu za telefon komórkowy / k – 80 /, polisa (...) / k – 149 /, polisa ubezpieczeniowa córki pozwanego M. K.

(3)/ k – 148 /, wyciągi z rachunku bankowego M. K.

(1)W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył co następuje : Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 128 kripo obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania ( obowiązek alimentacyjny ) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym ( art. 129 kriop ). Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania ( art. 133 kriop ). Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. W stanie niedostatku pozostaje osoba, która nie może własnymi siłami samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, podstawowych potrzeb. Stan niedostatku nie ogranicza się do wypadku, gdy uprawniony do alimentacji nie ma żadnych środków utrzymania. W stanie niedostatku znajduje się również taka osoba, której sytuacja materialna powoduje, że nie może ona w pełni zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Tak więc jeżeli dana osoba jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby tylko w części, obowiązek alimentacyjny obejmuje pozostałą część. Przepis art.130 kriop stanowi, iż obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Zgodnie z art. 60 § 3 kriop. obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa, jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który - 7 - nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. Dopóki zatem istnieje obowiązek alimentacyjny małżonka lub byłego małżonka, dopóty obowiązek alimentacyjny krewnych może powstać tylko w warunkach utraty zdolności do świadczenia, w całości lub części, przez małżonka zobowiązanego ( art. 132 kriop ). Wymaga to wykazania, że , że uprawniony małżonek znajduje się w niedostatku. W razie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego jednego z małżonków orzeczonego zgodnie z art. 60 § 3 kriop, zobowiązani do świadczeń wobec drugiego z małżonków są jego krewni według zasad i kolejności określonych w art. 129 kriop. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 14 maja 1962 r. ( 2 CR 167/62, OSNCP 1963, nr4, poz. 91, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 41 ) wyraził stanowisko, w myśl którego ,, Obowiązek alimentacyjny dalszego krewnego istnieje tylko wtedy, gdy bliższy krewny nie ma możliwości wypełniania tego obowiązku, lecz może powstać także wtedy, gdy bliższy krewny mimo takich możliwości nie wywiązuje się ze swoich obowiązków ‘’. Orzeczenie to jest aktualne także na gruncie art. 130 kriop. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 26 maja 2009 r. wydanym w sprawie IC 2348/08 orzeczono rozwód powódki z T. K. z winy obu stron i zasądzono na rzecz powódki alimenty od byłego męża w kwocie po 400 zł. miesięcznie. W tej sytuacji należy uznać, iż obowiązek alimentacyjny T. K. względem powódki wyprzedza obowiązek alimentacyjny jej krewnych – pozwanych w sprawie dzieci - wobec braku upływu pięciu lat od orzeczenia rozwodu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje przy tym podstaw do przyjęcia, iż powódka znajduje się w niedostatku. Pobiera ona rentę inwalidzką wraz zasiłkiem pielęgnacyjnym kwocie 940, 16 zł. miesięcznie, ma przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie po 89, 51 zł. miesięcznie, a nadto ma zasądzone od byłego męża alimenty w kwocie po 400 zł. miesięcznie, co daje łącznie kwotę 1.429, 67 zł. miesięcznie. Na jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, stanem zdrowia oraz wyżywieniem składają się następujące kwoty : czynsz – 268,47 zł. / po odliczeniu dodatku mieszkaniowego /, energia elektryczna – 40 zł., telefon stacjonarny – 35 zł., telefon komórkowy – 50 zł., telewizja cyfrowa – 47zł., pampersy – 50 zł., leki – 180 zł., opłata za usługi pielęgnacyjne – 55 zł., wyżywienie 300 – 400 zł. a zatem łącznie 1.025 – 1.125 zł. W tej sytuacji do dyspozycji powódki pozostaje kwota około 300 – 400 zł miesięcznie na pokrycie potrzeb w zakresie ubrania, środków czystości, prywatnego leczenia stomatologicznego itp. Nie można przy tym zasadnie przyjąć, iż do wydatków koniecznych do zaspokojenia potrzeb powódki należy spłata zaciągniętych przez nią u osób prywatnych pożyczek, - 8 - które przeznaczyła na zapłatę zasądzonych od niej na rzecz byłego męża roszczeń w postępowaniach cywilnych miedzy nią, a T. K.. Sąd nie może wdawać się w ocenę zasadności zasądzenia w/w roszczeń, skoro w sprawach tych zapadły prawomocne wyroki. Choć powódka nie potrafiła wskazać, z jakiego tytułu i w jakiej wysokości zasądzono od niej należności na rzecz byłego męża, to z zeznań złożonych przez T. K. w sprawie rozwodowej wynika, iż w 2005 r. zasądzono od powódki na jego rzecz kwotę 5.805 zł. tytułem poniesionych przez niego kosztów utrzymania mieszkania oraz koszty procesu w kwocie 1.500 zł. / k – 200 /. W tej sytuacji należy ocenić, iż powódka sama dopuściła do powstania zadłużenia, nie uiszczając w odpowiednim czasie opłat za mieszkanie. W tej sytuacji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, iż winien powstać obowiązek alimentacyjny pozwanych względem powódki. O ile nawet byłyby podstawy do przyjęcia, że taki obowiązek co do zasady istnieje, to można zasadnie przyjąć, iż pozwani byliby w stanie zadośćuczynić temu obowiązkowi w bardzo ograniczonym zakresie. Pozwana A. C. jest bezrobotna bez prawa do zasiłku i samotnie wychowuje dziecko w wieku 16 lat. Żadnej oferty pracy nie otrzymała, ani też w PUP w K. nie ma dla niej odpowiednich ofert pracy. Wspomaga ją finansowo konkubent, z którym już się rozstała. Pozwany Z. K., choć otrzymuje relatywnie wysokie wynagrodzenie za pracę, to ma na utrzymaniu dwoje dzieci i ponosi znaczne koszty ich utrzymania. Same tylko opłaty za przedszkole starszej cóki i opłata za usługi opiekunki dla młodszego syna kształtują się w granicach 2.600 – 2. 800 zł. miesięcznie. Dzieci chorują na alergię pokarmową, wymagają częstych konsultacji u alergologa i specjalnego odżywienia, córka dodatkowo leczenia laryngologicznego. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.