42 § 1 k.p. w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, przez ich niezastosowanie do powódki, podczas gdy powinny być zastosowane przy ocenie dopuszczalności i zasadności roszczeń powódki o przywrócenie do pracy na wcześniejszych warunkach; - art. 29 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 4 w związku z art. 29 § 5 k.p. oraz art. 30 § 21 i § 5, art. 36 § 1 pkt 3, art. 42 §1 i 3, art. 78 § 1, art. 111 k.p. w związku z art. 7 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej i w związku z art. 5 tego Kodeksu, przez ich niezastosowanie, podczas gdy powinny być zastosowane przy ocenie dokonanych wobec powódki przez pozwanego zmian warunków pracy lub płacy w zakresie nieuregulowanym w art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych; - art. 32 Konstytucji RP, przez jego niezastosowanie, pod- czas gdy powinien mieć zastosowanie przy ocenie dokonanych wobec powódki przez pozwanego zmian warunków pracy lub płacy; (- ) art. 67 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej w związku z art. 5 k.p. oraz w związku z art. 16 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, przez ich niezasto- sowanie, podczas gdy powinny być zastosowane dla oceny dokonanych wobec po- wódki przez pozwanego zmian warunków pracy lub płacy; - art. 47 k.p. w związku z art. 5 tego Kodeksu, w związku z art. 7 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej oraz w związku z art. 67 ust. 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, przez ich niezastosowanie, podczas gdy winny mieć zastoso- wanie jako podstawa przyznania powódce, jako pracownikowi podlegającemu szcze- gólnej ochronie, wyrównania wynagrodzenia za cały okres pracy na bezprawnie zmienionych warunkach; - art. 7 ust. 2 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej i art. 44 k.p., przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że powódce przy- sługuje odwołanie do sądu pracy, przy jednoczesnym zakwestionowaniu, że powyż- sze przepisy, jak również wszelkie przepisy, które instytucję odwołania regulują - mają do niej zastosowanie (w tym regulujące roszczenia powódki - art. 45,47 k.p.); - art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych, przez jego:
29 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 4 w związku z art. 29 § 5 oraz art. 30 § 21 i § 5, art. 36 § 1 pkt 3, art. 42 §1 i 3 k.p. Wbrew temu twierdzeniu, przeniesienie pracownika na inne stanowisko służbowe, o którym stanowi art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych, jest samodzielną konstrukcją prawną uregulowaną w tym przepisie, odmienną od unor- mowanego w Kodeksie pracy wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Świadczy o tym już użycie określenia „przenieść na inne stanowisko”, które w języku prawnym prawa pracy oznacza zmianę stanowiska w drodze polecenia pracodawcy, a nie w drodze wypowiedzenia pozostawiającego pracownikowi wpływ na skuteczność jed- nostronnego działania pracodawcy w sferze jego warunków pracy. Tym samym roz- ważany przepis określa tryb zmiany warunków zatrudnienia (decyzja zawierająca polecenie pracodawcy). Poza tym nie ogranicza się on do wskazania przesłanek przeniesienia, lecz ustala także gwarancje ochrony jego zatrudnienia (o czym niżej). Należy też dodać, że pogląd, że przeniesienie z art. 10 ust. 1a ustawy o pracowni- kach urzędów państwowych nie jest wypowiedzeniem zmieniającym został już wcze- śniej wyrażony przez Sąd Najwyższy (zob. uzasadnienie wyroku z 6 września 2005 r., I PK 52/05, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 204). Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 137 ust. 1 i 2 oraz art. 138 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, w związku z art. 10 ust. 1a ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, a także artykułów: 44, 45 §
29 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 4 w związku z art. 29 § 5 oraz art. 30 § 21 i § 5, art. 36 § 1 pkt 3, art. 42 §1 i 3 k.p., oparte na założeniu, 10 że czynność przeniesienia normowana w art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych opiera się na konstrukcji wypowiedzenia zmieniającego, oka- zały się nieuzasadnione. Należy przy tym stwierdzić, że rozważane uprawnienie pracodawcy do prze- niesienia pracownika jest daleko idące, zważywszy na to, że jego zastosowanie pro- wadzi do zmiany stanowiska (rodzaju pracy) oraz może powodować zmniejszenie wynagrodzenia za pracę. Niemniej jednak, jak słusznie wskazuje Sąd Najwyższy, na gruncie wykładni art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych, pu- bliczny charakter zadań pracownika może uzasadniać konieczność jego większej dyspozycyjności i niemożliwość przedkładania ochrony jego zatrudnienia nad ważne potrzeby publiczne i społeczne (uzasadnienie wyroku z 28 kwietnia 2005 r., I PK 161/04, OSNP 2006 nr 1-2, poz. 7). Wskazana zwiększona dyspozycyjność pracow- ników objętych rozważanym przepisem nie uzasadnia też kasacyjnego zarzutu naru- szenia art. 32 Konstytucji RP, przez to, że powódka ma gorszą sytuację prawną niż inne osoby zatrudnione w służbie cywilnej. Szczegółowe ustosunkowanie się do tego zarzutu uniemożliwia jego ogólnikowość, brak jasności co do tego, czy dotyczy on art. 32 ust. 1 (zasada równego traktowania przez władze publiczne), ust. 2 (zakaz dyskryminacji), czy całego tego unormowania, a także brak argumentacji na rzecz tezy, że skarżąca ma mniejszą ochronę w stosunkach z pracodawcą niż inni człon- kowie korpusu służby cywilnej. W tej sytuacji wystarczy ograniczyć się do uwagi, że porównanie związanej z przeniesieniem ochrony członków korpusu służby cywilnej objętych art. 10 ustawy o pracownikach urzędów państwowych wskazuje na silniej- sze gwarancje ich ochrony przed przeniesieniem na inne stanowisko niż członków korpusu służby cywilnej podlegających w tym zakresie regulacjom przeniesienia w art. 50-53 ustawy o służbie cywilnej. Wskazana powyżej możliwość daleko idącej, jednostronnej zmiany podsta- wowych warunków stosunku pracy grupy pracowników, do której należy powódka, wymaga ścisłej wykładni przesłanek jej zastosowania. Z art. 10 ust. 1a ustawy o pra- cownikach urzędów państwowych wynika, że uregulowane w nim przeniesienie służ- bowe możliwe jest tylko w razie łącznego wystąpienia trzech przesłanek, tj.: reorga- nizacji urzędu, likwidacji stanowiska zajmowanego przez urzędnika w następstwie reorganizacji i niemożności dalszego zatrudnienia urzędnika na tym stanowisku. Re- organizacja jest w istocie rzeczy zmianą dotychczasowej organizacji (zob. Słownik języka polskiego, tom 4, red. M. Bańko, Warszawa 2007, s. 417). Z tego względu 11 należy zasadniczo zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego przez reorganizację w rozumieniu rozważanego przepisu należy ro- zumieć zmianę organizacji urzędu dokonaną w takim samym trybie, jak przy ustala- niu struktury urzędu (np. wyrok z 25 lutego 1998 r., II SA 1429/97, ONSA 1998 nr 4, poz. 152). Zasada ta ma jednak pełne zastosowanie w sytuacji, gdy przepisy nie przewidują odmiennego (w stosunku do organizacji) sposobu reorganizacji. Nie po- winno natomiast ulegać wątpliwości, że za reorganizację w rozumieniu art. 10 ust 1a należy uznać każdą przeprowadzoną zgodnie z prawem zmianę pierwotnej organiza- cji urzędu, nawet gdyby zasady tej zmiany były inne niż zasady pierwotnego zorga- nizowania urzędu. Wobec tego zasadnie, choć z nadmiernie skrótowym uzasadnie- niem, przyjęto w zaskarżonym wyroku, że w rozpatrywanej sprawie miała miejsce zgodna z prawem reorganizacja urzędu. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 65 ze zm.) minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporzą- dzenia, organizację urzędów kontroli skarbowej, zapewniając sprawne wykonywanie zadań kontroli skarbowej. Natomiast według art. 9 ust. 4 tej ustawy minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze zarządzenia, nadaje statut urzędom kon- troli skarbowej. Z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie organizacji urzędów kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 96, poz. 856 ze zm.) określa zasady organizacji urzędów kontroli skarbowej (w tym ich podziału na ko- mórki i rodzaje komórek wewnętrznych) oraz system kierownictwa. Nie określa ono, co zrozumiałe, struktury organizacyjnej poszczególnych urzędów. Sposób określania struktury organizacyjnej poszczególnych urzędów został natomiast uregulowany w § 5 statutu urzędu kontroli skarbowej ustalonego na podstawie art. 9 ust. 4 wymienio- nej wyżej ustawy zarządzeniem Nr 42 Ministra Finansów z 24 grudnia 2003 r. w sprawie nadania statutu urzędom kontroli skarbowej (Dz. Urz. Ministra Finansów nr 17, poz. 96). Zgodnie z tym przepisem regulamin organizacyjny urzędu określający, między innymi, strukturę organizacyjną urzędu i szczegółowy zakres działania komó- rek organizacyjnych w urzędzie określa dyrektor urzędu. Jak wynika z przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych w tym właśnie trybie (a więc trybie przewidzianym dla organizacji urzędu) została dokonana reorganizacja, w wyniku której zlikwidowano III Wydział Kontroli Podatkowej, którego naczelniczką była powódka. Reorganizacji tej dokonano bowiem na podstawie regulaminu organizacyjnego Urzędu Kontroli Skar- 12 bowej w W., ustalonego zarządzeniem [...] dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 17 czerwca 2005 r., wydanego zgodnie z powyższymi przepisami. Nietrafnie też skarżąca zarzuca naruszenie art. 20 ust. 2 lit. c ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, z którego wynika, że regulamin organizacyjny na- daje urzędowi właściwy organ administracji rządowej na wniosek dyrektora urzędu. Przepis ten miał bowiem charakter unormowania ogólnego, podczas gdy sposób ustalenia regulaminu organizacyjnego w urzędach kontroli skarbowej został w szcze- gólny (odmienny) sposób określony w powołanych wyżej przepisach ustawy o kon- troli skarbowej. W świetle ustaleń faktycznych przyjętych w podstawie zaskarżonego wyroku nie ma też wątpliwości, że w rezultacie likwidacji III Wydziału Kontroli Podatkowej zlikwidowano stanowisko naczelnika tego wydziału. W rezultacie niemożliwe było dalsze zatrudnianie powódki na tym stanowisku. Bezpodstawne jest też twierdzenie zawarte w rozpoznawanej skardze, że skoro nie zlikwidowano wszystkich stanowisk naczelników, a powstały dodatkowe komórki organizacyjne kierowane przez naczel- nika, o takim samym zakresie działania jak komórka kierowana przez powódkę, tylko o innej nazwie, to nie zachodzi sytuacja określona w art. 10 ust. 1a ustawy o pracow- nikach urzędów państwowych. Twierdzenie to nie ma oparcia w ustaleniach faktycz- nych, którymi Sąd Najwyższy jest związany. Ponadto nie zostało ono w żaden spo- sób skonkretyzowane i udokumentowane. Nie zasługuje także na uwzględnienie twierdzenie skarżącej, że w jej przy- padku nie miało miejsca przeniesienie, o którym mowa w art. 10 ust. 1a, skoro ode- brano jej tylko stanowisko naczelnika, a nie powierzono innego stanowiska. Takim innym stanowiskiem nie jest bowiem stanowisko inspektora kontroli skarbowej III stopnia, bowiem takim inspektorem była od 1994 r., w tym w całym okresie pełnienie funkcji naczelnika wydziału. Zarzut ten także jest niezgodny z ustaleniem Sądu, że powódka została przeniesiona ze stanowiska naczelnika do Wydziału Kontroli Środ- ków Unii Europejskiej na stanowisko inspektora Kontroli Skarbowej III stopnia. Nawet jednak gdyby przyjąć, że powódka zajmowała jednocześnie dwa stanowiska - na- czelnika wydziału i inspektora kontroli skarbowej, to i tak nie można przyznać racji jej argumentom. Skarżąca nie bierze bowiem pod uwagę, że przeniesienie z art. 10 ust. 1a ma szczególny charakter, bowiem nie jest przeniesieniem z jednego istniejącego stanowiska na inne, lecz zawsze wiąże się z likwidacją stanowiska dotychczasowe- go. Hipoteza normy wynikającej z tego przepisu obejmuje także sytuację sugerowa- 13 ną przez powódkę, polegającą na ograniczeniu jej rodzaju pracy (stanowiska) do pracy inspektora kontroli skarbowej. Wobec powyższego nietrafne okazały się za- rzuty dotyczące błędnego uznania przez Sąd, że zostały spełnione przesłanki prze- niesienia na inne stanowisko służbowe, o którym stanowi art. 10 ust. 1a ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Bezpodstawne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia gwarancji z art. 10 ust. 1a wskazanej powyżej ustawy. Gwarancje te polegają na wymogu, aby inne stanowisko służbowe, na które przenoszony jest urzędnik, odpowiadało jego kwalifikacjom oraz na zapewnieniu przez sześć miesięcy po przeniesieniu dotych- czasowego wynagrodzenia. W ocenie Sądu Najwyższego zostały one dochowane. Skarga nie dotyczy wyroku w części zasądzającej wynagrodzenie powódki za ten 6- miesięczny okres, liczony trafnie w zaskarżonym wyroku od doręczenia powódce pisma z 23 czerwca 2005 r., tj. od 2 listopada 2005 r., a nie od daty jego sporządze- nia. Kwestionuje natomiast wyrok w kwestii kwalifikacji. Skarżąca nie ma jednak racji. Powódka została bowiem przeniesiona na stanowisko inspektora kontroli skarbowej, a więc na stanowisko zgodne z jej kwalifikacjami. Zarzut ten jest także bezprzed- miotowy, skoro skarżąca nie dochodzi ukształtowania jej pozycji zgodnie z gwaran- cjami z art. 10 ust. 1a, lecz żąda przywrócenia do pracy na stanowisku naczelnika wydziału błędnie uznając, że pismo z 23 czerwca 2005 r. (i kolejne przeniesienia) miało charakter wypowiedzenia zmieniającego. W tej sytuacji należy uznać, że kwe- stia zgodności ukształtowania jej warunków zatrudnienia po przeniesieniu zgodnie z pismem z 23 czerwca 2005 r. z art. 10 ust. 1a nie jest objęta pozwem, a tym samym apelacją. Bezzasadne są też zarzuty naruszenia art. 67 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14 poz. 114 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, w związku z art. 5 k.p. oraz w związku z art. 16 ustawy o pracowni- kach urzędów państwowych, przez ich niezastosowanie, podczas gdy powinny być one zastosowane dla oceny dokonanych wobec powódki przez pozwanego zmian warunków pracy lub płacy oraz art. 47 w związku z art. 5 k.p. i w związku. z art. 7 ustawy o służbie cywilnej z 18 grudnia 1998 r. oraz w związku z art. 67 ust. 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które zdaniem skarżącej winny mieć zastosowanie jako podstawa przyznania jej, jako pracownicy podlegającej szczególnej ochronie, wyrównania wynagrodzenia za cały okres pracy 14 na bezprawnie zmienionych warunkach. Zarzuty te oparte zostały na błędnym zało- żeniu, że pismami z 23 czerwca 2005 r. i z 29 listopada 2005 r. dokonano wypowie- dzenia warunków pracy lub płacy. Natomiast zarzut naruszenia art. 47 w związku z art. 5 k.p. i w związku z art. 7 ustawy o służbie cywilnej z 18 grudnia 1998 r. oraz w związku z art. 67 ust. 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finan- sów publicznych jest zupełnie niezrozumiały, skoro powódka nie była przewrócona do pracy. Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 8 i art. 112 k.p., przez ich niezastosowanie przy ocenie zasadności roszczenia powódki o nagrodę pracowniczą „3%". Nagroda ta została uregulowana w art. 85 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, który stanowi, że członkom korpusu służby cywilnej za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej można przyznać nagrodę ze specjalnie utworzonego w tym celu funduszu nagród w służbie cywilnej (ust. 1) oraz że fundusz nagród w wysokości 3% planowanych wynagrodzeń osobowych pozostaje w dyspozycji dy- rektorów generalnych urzędów i może być przez nich podwyższany w ramach posia- danych środków na wynagrodzenia (ust. 2). Sporządzający skargę pełnomocnik skarżącej nie wyjaśnił na czym polega naruszenie art. 8 k.p. i w jaki sposób został naruszony art. 112 k.p. Nie zauważając różnic w treści tych przepisów argumentuje on ich naruszenie łącznie, wskazując, że przejawia się ono w nieustaleniu przez po- zwanego regulaminu wynagradzania, przyjęciu przez Sąd Okręgowy uznaniowego charakteru tej nagrody oraz nieprzyznaniu jej powódce, w sytuacji gdy nie przyznano jej tylko w szczególnych przypadkach, takich jak urlop macierzyński, urlop wycho- wawczy i postępowanie dyscyplinarne. Wobec takiej argumentacji możliwe jest jedy- nie ogólne wskazanie, że przyjęcie przez Sąd uznaniowego charakteru nagrody „3%”, a w związku z tym braku obowiązku ustalania regulaminu jej przyznawania, ma oparcie w brzmieniu powołanego wyżej art. 85 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, którego naruszenia skarżąca nie zarzuciła. Podniesione w skardze okolicz- ności nie wskazują też na naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 112 k.p.). Przeciwnie, skoro - jak przyznano w skardze - nagrody tej w 2005 r. nie przyznano osobom korzystającym z urlopów macierzyńskich i wychowawczych, to twierdzenie o nierównym traktowaniu powódki korzystającej w tym roku z ponad czteromiesięcznego zwolnienia jest nieprzekonujące. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 6 k.p.c., przez ich niezastosowanie, w wyniku czego Sąd Okręgowy oddalił ape- 15 lację od orzeczenia Sądu Rejonowego zawartego w pkt III wyroku, mimo że zacho- dziła nieważność postępowania w pierwszej instancji w tym zakresie. W celu wyja- śnienia tego zarzutu należy wskazać, że w pkt III wyroku Sąd Rejonowy umorzył po- stępowanie w zakresie naruszenia dóbr osobistych, motywując to tym, że profesjo- nalny pełnomocnik powódki w czasie rozprawy cofnął w tym zakresie pozew ze zrze- czeniem się roszczenia. W apelacji pełnomocnik powódki zarzucił jednak, że wyrok Sądu Rejonowego w tym zakresie jest nieważny na podstawie art. 379 pkt 6 k.p.c., ponieważ zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.c. do rozpoznania sprawy o naruszenie dóbr osobistych właściwy jest Sąd Okręgowy. Poza tym, podniósł, że Sąd orzekł w spra- wie, której nie było, ponieważ powódka nie sformułowała żadnych roszczeń z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych, choć naruszenie tych dóbr podnosiła. Sąd Okręgowy oddalił ten zarzut, podkreślając, że na rozprawie w pierwszej instancji 7 września 2006 r. pełnomocnik powódki cofnął powództwo w zakresie naruszenia dóbr osobi- stych. Istotnie, jak wynika z niezakwestionowanego w przewidzianym trybie protokołu rozprawy, pełnomocnik powódki cofnął powództwo „w zakresie roszczenia dotyczą- cego naruszenia dóbr osobistych”, a pełnomocnik strony pozwanej wyraził na to zgodę. Oceniając tę kwestię należy stwierdzić, że zarzut kasacyjny w tym zakresie jest bezpodstawny. Bez względu na to, czy i jak zostały sformułowane roszczenia w zakresie naruszenia dóbr osobistych powódki, a więc bez względu na to, czy sprawa w tym zakresie miała charakter sprawy o prawa niemajątkowe (podlegające właści- wości sądu okręgowego), czy też o majątkowe należące do właściwości sądu rejo- nowego na zasadzie art. 17 pkt 4 k.p.c. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., I PZP 3/06, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 151), to cofnięcie ze skutkiem prawnym pozwu w tym zakresie zobowiązywało Sąd Rejonowy do umorze- nia postępowania w odpowiedniej części (art. 355 § 1 k.p.c.). Przy tym, skoro pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powódz- twa (art. 203 § 2 k.p.c.), to nie ma znaczenia, czy został on wniesiony przed sąd wła- ściwy. Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.