← Polska

II PK 249/08

Sygn. akt II PK 249/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Herbert Szurgacz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Zbigniew Mys

§ 8ust.

6), rozpatrzenia reklamacji dotyczących pominięcia osób uprawnionych na liście lub sprostowania danych dotyczących okresu zatrudnienia w komercjalizowanym przedsiębiorstwie oraz w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji (§ 7 ust.

§ 8ust.

4), które wyczerpuje tok reklamacji (§ 7 ust. 2). Dlatego też, nawet jeśli w umowie zlecenia z dnia 13 maja 1997 r. Minister Skarbu Państwa przekazał pozwanej Spółce wykonanie nie tylko należących do niego czynności, ale również wykonanie czynności należących z mocy prawa do tej Spółki, należy przyjąć, że realizowała ona w tym zakresie własne obowiązki nałożone prawem (tak między innymi w powołanych wyżej wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2000 r., I PKN 529/00 oraz z dnia 22 stycznia 2004 r., I PK 291/03). W żadnej sprzeczności z tym stanowiskiem nie pozostają wywody zawarte w przytoczonych przez skarżącego wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 75/03, z dnia 15 listopada 2007 r., II PK 64/07 oraz z dnia 22 stycznia 2008 r., II PK 131/07. Odnoszą się one bowiem do odpowiedzialności Skarbu Państwa za nienależyte wykonanie obciążającego go z mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego obowiązku wezwania uprawnionych do składania oświadczeń o zamiarze nieodpłatnego nabycia akcji, a w konsekwencji – niewykonanie zobowiązania zbycia akcji uprawnionym pracownikom (art. 36 ust. 1 ustawy w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia). Natomiast zacytowane przez skarżącego fragmentarycznie i zawarte w uzasadnieniu pierwszego z tych wyroków stwierdzenie, że „również spółka nie miała kompetencji do kwalifikowania (selekcji) osób uprawnionych, przeciwnie, 13 ciążyło na niej zobowiązanie przyjęcia oświadczenia uprawnionego (art. 38 ustawy w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 r.); oświadczenie” (prawidłowo: zobowiązanie) „to powinno być wykonane zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi; czynności spółki polegające na sporządzeniu i wywieszeniu listy uprawnionych pracowników były więc tylko czynnościami technicznymi, pozbawionymi doniosłości prawnej (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2003 r., III PZP 22/02, OSNP 2003 nr 21, poz. 511)” pozostaje w związku z wcześniej dokonaną oceną, w myśl której „Skarb Państwa dokonywał samodzielnie doboru uprawnionych podmiotów, gdy tymczasem nie miał w tym żadnej swobody”. Oznacza to po pierwsze, że Sąd Najwyższy uznał, iż żaden z podmiotów uczestniczących w procesie nieodpłatnego zbywania akcji (zarówno Skarb Państwa jak i spółka powstała w wyniku komercjalizacji), nie był uprawniony do kwalifikacji osób uprawnionych z mocy ustawy i w tym znaczeniu sporządzanie i wywieszanie przez spółkę list tych osób stanowiło faktyczne „czynności techniczne” oraz po drugie, że na spółce – stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego – ciążyło zobowiązanie przyjęcia oświadczenia uprawnionego, które to zobowiązanie powinno być wykonane w sposób odpowiadający regułom określonym w art. 354 k.c. (tak również w wyroku z dnia 12 września 2000 r., I PKN 529/00). Stanowisko to uznać należy za trafne i w pełni podziela je Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną. Obowiązek spółki przyjęcia oświadczenia od osoby uprawnionej wynikał bowiem niewątpliwie z jednoznacznie określonych w przepisach obowiązków wystawiania i przyjmowania zaświadczeń o okresach zatrudnienia, sporządzania i wywieszania list uprawnionych oraz przyjmowania i rozpatrywania reklamacji. Z tych względów skarżący nie może zwolnić się od odpowiedzialności za nienależyte wykonanie obciążającego go z mocy prawa zobowiązania samym tylko twierdzeniem, że był jedynie wykonawcą zobowiązania należącego do Ministra Skarbu Państwa, którego w świetle art. 474 k.c. „obciąża obowiązek odszkodowawczy wobec wierzyciela za szkody wyrządzone przez wykonawców w związku z działaniem na rzecz dłużnika, chyba że czyn ich stanowi czyn niedozwolony”. Skoro bowiem – na skutek błędnej i bezkrytycznie przyjętej przez 14 skarżącego interpretacji przepisów dokonanej przez Ministra Skarbu Państwa – pozwana Spółka uchyliła się od obowiązku przyjęcia od powodów wymaganych prawem oświadczeń (do czego nie była uprawniona), co w konsekwencji doprowadziło do ich formalnego niezłożenia oraz uniemożliwiło powodom znalezienie się na liście osób uprawnionych i nieodpłatne nabycie akcji, to takie zachowanie stanowi niewykonanie zobowiązania uzasadniające odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. Wynikający z art. 38 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji w związku z § 6 ust.

§ 8ust.

6 rozporządzenia wykonawczego i obciążający spółkę obowiązek przyjęcia od osoby uprawnionej oświadczenia o zamiarze nieodpłatnego nabycia akcji jest odrębnym od określonego w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia obowiązku Ministra Skarbu Państwa wezwania osób uprawnionych do składania oświadczeń oraz – ustanowionego w art. 31a ustawy w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia – obowiązku tego Ministra zawarcia z uprawnioną osobą umowy nieodpłatnego zbycia akcji. Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu z mocy art. 39814 k.p.c. /tp/

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.