II UK 63/09

Wyrok z dnia 27 października 2009 r. II UK 63/09 Objęcie polskim ubezpieczeniem społecznym w trybie przewidzianym w art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pra- cowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE Pol- skie wydanie specjalne Tom 01, Rozdział 05, s. 35 ze zm.) pracowników polskiej agencji pracy tymczasowej delegującej do pracy w Unii Europejskiej na okres krótszy niż 12 miesięcy nie jest możliwe, jeżeli pracownicy ci przed delegowa- niem ich za granicę nie świadczyli pracy na rzecz podmiotu kierującego i nie podlegali z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 paź- dziernika 2009 r. sprawy z wniosku L.P. Spółki z o.o. Agencji Pracy Tymczasowej w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o objęcie pra- cowników tymczasowych polskim systemem ubezpieczeń, na skutek skargi kasacyj- nej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2008 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e W dniu 19 października 2005 r. „L.P.” Spółka z o.o. Agencja Pracy Tymczaso- wej w S. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wydanie formularzy E-101 dla pracowników delegowanych do pracy na okres krótszy niż 12 miesięcy. Do po- wyższego wniosku dołączono między innymi listę 16 osób oddelegowanych do pracy w Holandii oraz zestawienia obrotów Spółki z dnia 26 września 2005 r. za okres od 2 stycznia do sierpnia 2005 r. i z dnia 18 października 2005 r. za okres od czerwca 2005 r. do września 2005 r. Według powyższych zestawień Spółka „L.P." od stycznia do sierpnia 2005 r. osiągnęła w kraju obroty wynoszące 376.009,86 zł, a za granicą 8.691.890,38 zł. Natomiast w ostatnich 4 miesiącach przed złożeniem wniosku ob- roty spółki wynosiły: w kraju 611.111,76 zł, za granicą 6.053.943,21 zł. Decyzją z dnia 16 stycznia 2006 r. organ rentowy odmówił uwzględnienia wy- żej wymienionego wniosku o wydanie formularzy E-101, w trybie przewidzianym przez art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stoso- wania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz.Urz. WE L 149 z 5 lipca 1971 r. s. 2 i nast. ze zm.) dla pracowników wymienio- nych w załączniku nr 1 tego wniosku. Od powyższej decyzji „L.P." - Agencja Pracy Tymczasowej w S. złożyła od- wołanie, w którym wniosła o jej zmianę i orzeczenie o wydaniu formularzy E-101 zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia 19 października 2005 r. Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Ubezpieczeń Spo- łecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że odwołują- ca się prowadziła od maja 2004 r. działalność związaną z pośrednictwem pracy. W głównej mierze Spółka kierowała pracowników do pracy w Holandii, a w mniejszym zakresie do pracy na terenie Polski, np. do Holandii skierowano do pracy: 117 osób w styczniu 2005 r., 236 osób w czerwcu 2005 r. i 198 osób w październiku 2005 r., natomiast w Polsce kierowano do pracy w kwietniu 2005 r. (3 osoby), w czerwcu 2005 r. - 11 osób, a w październiku 2005 r. - 50 osób. Sąd ustalił, że w przypadku osób kierowanych przez Spółkę do pracy w Holandii, Spółka otrzymywała od zakła- dów pracy w Holandii informacje o zapotrzebowaniu danej ilości pracowników wraz z propozycją warunków zatrudnienia, następnie Spółka zawierała kontrakt z firmą ho- lenderską w zakresie skierowania do pracy określonej liczby osób i na ustalonych warunkach, po zawarciu kontraktu poszukiwała na terenie Polski osób chętnych do pracy za granicą. Z osobami chętnymi do pracy zawierano umowy o pracę, w których jako miejsce pracy podawano Holandię, wskazywano wysokość wynagrodzenia, sta- nowisko oraz datę rozpoczęcia pracy. Spółka zapewniała pracownikom transport do Holandii, a osoby skierowane do pracy w Holandii nie były w czasie wykonywania pracy nadzorowane przez Spółkę. W oparciu o kartę pracy Spółka naliczała wyna- grodzenie, które zazwyczaj przelewała na konto osoby pracującej za granicą. Spółka 3 nie prowadziła żadnej działalności produkcyjnej, a osoby z którymi zawierała umowy o pracę, nie świadczyły pracy na jej rzecz, lecz na rzecz firmy zagranicznej, z którą odwołująca się zawarła kontrakt. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, iż odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, skoro w myśl art. 13 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z zastrzeżeniem postanowień artykułów od 14 do 17 - osoba wy- konująca pracę najemną na terytorium Państwa Członkowskiego podlega ustawo- dawstwu tego Państwa, nawet jeżeli mieszka na terytorium innego Państwa Człon- kowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który ją zatrudnia ma swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Z kolei art. 14 ust. 1 lit. a tegoż rozporządzenia stanowi, że osoba, która wykonuje pracę najemną na terytorium Państwa Członkowskiego na rachunek przedsiębior- stwa, w którym jest zwykle zatrudniona i przez które została delegowana na teryto- rium innego Państwa Członkowskiego w celu wykonywania tam pracy na rachunek tego przedsiębiorstwa, podlega nadal ustawodawstwu pierwszego Państwa człon- kowskiego, pod warunkiem, że okres wykonywania tej pracy nie przekracza dwuna- stu miesięcy i że nie została ona delegowana w miejsce innej osoby, której okres delegowania upłynął. Według Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia. Osoby skierowane przez odwołującą się Spółkę do pracy w Holandii nie wykonywały pracy na rzecz Spółki przed skierowaniem do pracy za granicą. Użyty w przepisie zwrot „podlega nadal ustawodawstwu" wskazuje, iż pracownik przed delegowaniem podlegał ubez- pieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia w firmie kierującej go do pracy na tery- torium innego Państwa. Sytuacja taka nie występowała w Spółce „L.P.”, bowiem osoby skierowane do pracy w Holandii, przed „delegowaniem" ich za granicę, nie świadczyły pracy na rzecz Spółki i nie podlegały z tego tytułu ubezpieczeniom spo- łecznym w Polsce. Sąd stwierdził nadto, że z samego faktu zawarcia umów nazywa- nych umowami o pracę pomiędzy Spółką a osobą kierowaną do Holandii nie wynika, iż strony łączył stosunek pracy. W myśl art. 22 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pra- codawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. W toku procesu Spółka nie wykazała, aby z osobami kierowanymi do pracy w Holandii łączył ją stosunek pracy. Osoby skierowane do pracy za granicą nie świadczyły pracy na 4 rzecz Spółki, ani też nie były pod jej kierownictwem. Spółka nie miała wpływu na czas pracy i zakres obowiązków osób kierowanych do Holandii. W ocenie Sądu Okręgowego ułatwienie przepływu pracowników i świadczenie usług nie może się odbywać kosztem naruszenia przepisów zarówno Kodeksu pracy, jak i ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie podlegania pracowniczym ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. Apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji wywiodła odwołująca się zaskar- żając powyższy wyrok w całości. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2008 r. apelację oddalił, stwier- dzając, że sporną kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zaszły przesłanki oddelegowania osób świadczących pracę w Holandii w trybie art. 14 ust. 1 lit. a po- wołanego wyżej rozporządzenia Rady. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia wskaza- nego wyżej problemu istotne znaczenie miała zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego Państwa Członkowskiego wynikająca z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty. Zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. a rozporządzenia, pracownik zatrudniony na terytorium jednego Państwa Członkow- skiego UE podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na tery- torium innego Państwa Członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, mają swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż miejsce wykonywania pracy, czyli państwo, w którym jest ona wykonywana, jest tym czynnikiem, który decyduje o zastosowaniu określonego ustawodawstwa. Od powyższej reguły istnieją pewne wyjątki, które są efektem spe- cyfiki zatrudnienia lub wykonywania zawodu. Wyjątki te wskazują art. 14-16 rozpo- rządzenia nr 1408/71, a dotyczą one między innymi pracowników delegowanych. Ubezpieczenie społeczne pracowników delegowanych reguluje art. 14 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1408/71, stanowiąc, że pracownik zwykle zatrudniony przez przedsiębiorstwo na terytorium jednego Państwa Członkowskiego, który zostaje przez to przedsiębiorstwo skierowany do wykonywania pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego, w dalszym ciągu podlega w dziedzinie zabezpieczenia społecznego ustawodawstwu państwa wysyłającego, pod warunkiem, że przewidy- 5 wany okres wykonywania pracy za granicą nie przekracza 12 miesięcy i że pracow- nik nie został skierowany w miejsce innej osoby, której okres delegowania upłynął. Pracownikowi delegowanemu przysługują - w okresie tymczasowego zatrudnienia poza granicami kraju - wszelkie uprawnienia przewidziane ustawodawstwem pań- stwa wysyłającego. W ocenie Sądu zastosowanie omawianych przepisów możliwe było jednak wyłącznie w przypadkach, w których mamy do czynienia z delegowaniem pracowni- ków w celu wykonywania pracy za granicą w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Dla Sądu poza sporem było, że agencja pracy tymczasowej w niniejszej sprawie za- trudniała pracowników tymczasowych wyłącznie w celu wykonywania pracy tymcza- sowej na rzecz i pod kierownictwem zagranicznego pracodawcy użytkownika, co potwierdziły zeznania świadka Macieja L. Praca tych osób mająca charakter sezo- nowy, okresowy, doraźny lub w zakresie zadań, których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe lub których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika, nie miała żadnego związku z charakterem działal- ności agencji, będącej niepubliczną jednostką organizacyjną świadczącą usługi mię- dzy innymi pośrednictwa do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych (art. 2 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, Dz.U. Nr 166, poz. 1608 ze zm. i art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Niesporne było także, iż pracownicy przed delegowaniem nie wykonywali pracy na rzecz agencji, a nadto - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy - że praca ich za gra- nicą nie miała żadnego związku z podstawową działalnością Spółki. Pracownicy ci w okresie delegowania nie podlegli jej służbowo podczas tego delegowania. W oparciu o wyżej wskazane ustalenia Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej in- stancji w przedmiocie braku ścisłego związku między tymi pracownikami a Spółką, wskazując na niewystąpienie w tym zakresie podstawowych elementów stosunku pracy w rozumieniu art. 22 k.p., jakim jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, dodając również, że pracownicy nie świadczyli w okresie delegacji pracy na rzecz Spółki i że odwołujący się nie miał wpływu na czas pracy i zakres obowiązków osób kierowanych do Holandii. W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe względy wskazywały na nietrafność stanowiska apelującej i czynią nietrafnymi pod- niesione przez nią zarzuty w przedmiocie naruszenia prawa materialnego poprzez 6 błędną wykładnię art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin prze- mieszczających się w obrębie Wspólnoty, poprzez przyjęcie, że odwołujący się nie spełnia przesłanek umożliwiających oddelegowanym pracownikom podlegania - w okresie oddelegowania - polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych z uwagi na fakt, że osoby skierowanie przez Spółkę do Holandii nie wykonywały pracy na rzecz Spółki przed skierowaniem do pracy za granicą. Sąd wskazał nadto, że wnioskodaw- ca nie spełnił też pozostałych istotnych, przesłanek koniecznych do uznania, że za- szły podstawy do delegowania jego pracowników wskazane w art. 14 ust. 1 lit. a po- wołanego wyżej rozporządzenia. Pracodawca musi bowiem, zgodnie z orzecznic- twem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości prowadzić zasadniczą (godną od- notowania) działalność gospodarczą w państwie oddelegowującym. Dla stwierdzenia zaś, czy pracodawca prowadzi zasadniczą (godną odnotowania) działalność w Pol- sce, istotne są przede wszystkim, co należy powtórzyć, takie elementy, jak:

1. miej- sce siedziby i administracji przedsiębiorstwa;
2. liczba pracowników, którzy nie są delegowani do pracy za granicą;
3. miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami oraz prawo, któremu podlegają te umowy;
4. miejsce zatrudnienia wysłanych pracowników oraz
5. obroty osiągane w odpowiednim przedziale czasu w wysyłającym państwie. Tymczasem z załączonych do wniosku i do odwołania zesta- wień i dokumentów wynikało, co zasadnie wykazał Sąd Okręgowy, że zarówno ilość osób kierowanych do pracy w Holandii, jak i obroty za granicą, znacząco przewyż- szają liczba pracowników kierowanych do pracy w kraju jak i obroty uzyskane w Pol- sce. Wykluczało to możliwość przyjęcia, w ocenie Sądu odwoławczego, że wniosko- dawca spełnił przesłanki potrzebne do uznania, że prowadził znaczącą działalność w Polsce, co wymagane jest do zastosowania art. 14 ust. 1 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia Rady. Na powyższe rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2008 r. odwołująca się Spółka wniosła skargę kasacyjną zaskarżając powyższe orzeczenie w całości. Zasadność skargi uzasadniała naruszeniem przez Sąd Apelacyjny prawa materialnego przez: - nieza- stosowanie do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy art. 18 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 1608), czego skutkiem jest przyję- 7 cie, że pomiędzy powodem a delegowanymi pracownikami nie doszło do nawiązania stosunku pracy i nie zachodzi między nimi ścisły związek, które to przesłanki są nie- zbędne do objęcia pracowników powoda ubezpieczeniem społecznym w Polsce w oparciu o art. art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin prze- mieszczających się w obrębie Wspólnoty; - niezastosowanie do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy art. 1, art. 2, art. 5, art. 7, art. 9, art. 13, art. 14 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, czego skutkiem jest przyję- cie, że pomiędzy powodem a delegowanymi pracownikami nie doszło do nawiązania stosunku pracy i nie zachodzi między nimi ścisły związek, które to przesłanki są niezbędne do objęcia pracowników powoda ubezpieczeniem społecznym w Polsce w oparciu o art. art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia; - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia, przez uznanie, że orzeczenie Euro- pejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej ETS) w sprawie Manpower (35/70) nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, czego skutkiem jest uznanie, że do po- woda nie może zostać zastosowany powyższy artykuł rozporządzenia i w konse- kwencji, że pracownicy powoda nie mogą być objęci ubezpieczeniem w Polsce; - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia, przez (a) niewłaściwe zastosowanie orzeczenia ETS w sprawie Fitzwilliam (C- 202/97), (b) niewłaściwe zastosowanie orzeczenia ETS w sprawie Plum (C-404/98), (c) niewłaściwe zastosowanie zaleceń wskazanych w decyzji Nr 181 Komisji Admini- stracyjnej Wspólnot Europejskich do spraw zabezpieczenia socjalnego i pracowni- ków migrujących, jak również (d) niedokonanie wykładni przepisów w duchu zasad Unii Europejskiej, z uwzględnieniem zasady ochrony podstawowych swobód, w tym swobody przepływu osób i swobody świadczenia usług, czego konsekwencją jest nieprawidłowa ocena (subsumcja) faktów i przyjęcie, że powód nie prowadzi „zwykle w Polsce działalności", co również jest niezbędne do objęcia pracowników powoda ubezpieczeniem społecznym w Polsce w oparciu o art. art. 14 ust. 1 lit. a rozporzą- dzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 8 Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem nie jest uzasadniona. Istota przedmiotowego sporu sprowadzała się do konieczności rozstrzygnięcia, czy w ni- niejszej sprawie osoby świadczące pracę na podstawie umów o współpracę pomię- dzy holenderskim kontrahentem a spółką „L.P.” mogły być uznane zgodnie z art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) za osoby, które wykonują pracę najemną na terytorium Państwa Członkowskiego na rachunek przedsiębiorstwa, w którym są zwykle zatrudnione i przez które zostały delegowane na terytorium innego Państwa Członkowskiego w celu wykonywania tam pracy na rachunek tego przedsiębiorstwa. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na wyżej wskazane zagadnienie pracownicy podlegaliby nadal ustawodawstwu pierwszego Państwa Członkowskiego, o co wno- siła skarżąca Spółka, pod warunkiem, że okres wykonywania tej pracy nie przekra- czałby dwunastu miesięcy i osoby te nie zostały delegowane w miejsce innej osoby, której okres delegowania upłynął. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 39813 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (jej podstaw) i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania - tak jak w rozpoznawanej sprawie. Tym samym przechodząc do stanu faktycznego niniejszej sprawy, wskazać należy, że rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji oparte zostało na faktach niespornych, a w każdym razie ustalonych w sposób niebudzący wątpliwości, które ze względu na brak zarzutu naruszenia przepisów procedury cywilnej nie mogą być przedmiotem oceny Sądu Najwyższego. Z ustaleń tych wynikało między innymi, iż pracownicy przed delegowaniem nie wykonywali pracy na rzecz agencji, a nadto praca ich za granicą nie miała żadnego związku z podstawową działalnością Spółki. Pracownicy ci w okresie delegowania nie podlegali jej służbowo podczas tego dele- gowania, a skarżąca nie miała wpływu na czas pracy i zakres obowiązków osób kie- rowanych do Holandii. Innymi słowy, nie występował ścisły związek między tymi pra- cownikami a Spółką, konieczny dla wypełnienia podstawowych elementów stosunku pracy w rozumieniu art. 22 k.p., jakim jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy. Z przedstawionych okoliczności faktycznych również wynikało, że skar- żąca agencja pracy tymczasowej zatrudniała pracowników tymczasowych wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem zagranicz- nego pracodawcy użytkownika. Ponadto z załączonych przez skarżącą zestawień i dokumentów można było ustalić liczbę osób kierowanych do pracy w Holandii jak i 9 obroty za granicą, które znacząco przewyższały liczbę pracowników kierowanych do pracy w kraju jak i obroty uzyskane w Polsce. Mając na uwadze wyżej wskazane ustalenia faktyczne, należy określić cha- rakter zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów wspólnotowych. Przede wszystkim całokształt unormowań zawartych w rozporządzeniu nr 1408/71 uzasad- nia przyjęcie założenia, że koordynacja systemów ubezpieczeń Państw Członkow- skich oparta jest na uprzednim stwierdzeniu odrębności i niemożliwej do usunięcia różnorodności krajowych systemów zabezpieczenia społecznego. Koordynacja, wprowadzona przepisami powołanego rozporządzenia, prowadzi do współistnienia tych systemów w układzie poziomym przez zastosowanie jednolitych i mających charakter nadrzędny zasad postępowania oraz wspólnych łączników, takich jak miej- sce pracy, miejsce zamieszkania, siedziba pracodawcy, miejsce położenia filii przed- siębiorstwa lub jego stałego przedstawicielstwa i innych. Przepisy tego aktu służą do rozstrzygnięcia kolizji, w razie sprzeczności wynikającej z zastosowania różnych ustawodawstw, bądź ustalają właściwe podmioty zobowiązane do świadczenia, w razie sporu negatywnego. Powyższe normy są adresowane do pracowników podej- mujących pracę w różnych Państwach Członkowskich, przy czym pojęcie pracownika jest definiowane na podstawie ustawodawstwa mającego zastosowanie w sprawie. Podstawowym wyznacznikiem wskazującym właściwe ustawodawstwo jest miejsce wykonywania pracy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. a rozporządzenia, pracownik zatrud- niony na terytorium jednego Państwa Członkowskiego UE podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskie- go lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, mają swoją zare- jestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego pań- stwa członkowskiego. Jest to zasada lex loci laboris. Miejsce wykonywania pracy, czyli państwo, w którym jest ona wykonywana, jest więc tym czynnikiem, który decy- duje o zastosowaniu określonego ustawodawstwa. Od powyższej reguły istnieją wy- jątki wskazane w art. 14-16 rozporządzenia nr 1408/71, które są efektem specyfiki zatrudnienia lub wykonywania zawodu. Ubezpieczenie społeczne pracowników dele- gowanych reguluje art. 14 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia, stanowiąc, że pracownik zwykle zatrudniony przez przedsiębiorstwo na terytorium jednego Państwa Człon- kowskiego, który zostaje przez to przedsiębiorstwo skierowany do wykonywania pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego, w dalszym ciągu podlega w dziedzinie zabezpieczenia społecznego ustawodawstwu państwa wysyłającego, pod 10 warunkiem, że przewidywany okres wykonywania pracy za granicą nie przekracza 12 miesięcy i że pracownik nie został skierowany w miejsce innej osoby, której okres delegowania upłynął. Pracownikowi delegowanemu przysługują w okresie tymcza- sowego zatrudnienia poza granicami kraju wszelkie uprawnienia przewidziane usta- wodawstwem państwa wysyłającego. Instytucja tymczasowego delegowania pra- cowników, o jakiej mowa w art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r., została w 2000 r. doprecyzowana w decyzji Komisji Administracyj- nej do Spraw Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących Nr 181 z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie interpretacji art. 14